Ushbu maqolada murakkab shahar geometriyasi sharoitida havo oqimi va ifloslantiruvchi moddalar tarqalishini modellashtirish uchun matematik model taqdim etilgan. Shahar qurilishining arxitektura xususiyatlari ta’sirini hisobga olgan holda ko‘cha kanyonlarida havo oqimlari va ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasining xatti-harakati o‘rganilgan. Binolarning balandligi va kengligi nisbatining turbulensiya hamda zarrachalarning cho‘kish jarayoniga ta’siri tahlil qilingan. Cheklangan fazoda havo tezligi va bosim maydonlarini hisoblash uchun Navye–Stoks tenglamalaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Modelning boshlang‘ich va chegaraviy shartlarini aniqlashda OpenWeatherMap tizimidan olingan shamol ma’lumotlari kabi haqiqiy meteorologik omillarning ta’siri hisobga olingan. Tadqiqot natijalari tor ko‘chalar va baland binolar kabi murakkab geometrik obyektlar ifloslantiruvchi moddalar tarqalish samaradorligiga sezilarli darajada ta’sir qilishini ko‘rsatdi. Masalaning sonli yechimi chekli ayirmalar yoki chekli elementlar usullari yordamida shakllantirilgan bo‘lib, bu notekis diskretlash sharoitida hisoblashlarning barqarorligini ta’minlaydi. Haqiqiy shahar muhitida ifloslantiruvchi moddalar tarqalishini oldindan bashorat qilish imkonini beruvchi kompyuter simulyatsiyasi ishlab chiqilgan. Olingan modeldan ekologik xavfsizlikni baholash va shahar infratuzilmasini rejalashtirishda foydalanish asoslab berilgan. Shuningdek, matematik tenglamalar va hisoblash algoritmlarini o‘z ichiga olgan metodologiyaning batafsil tavsifi keltirilgan.
| Mualliflar | Sharipov, Daler |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-05-28 |
| Jild | 4 |
| Son | 5/1 |
| Betlar | 1055-1065 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/stj.6567 |
DOI: 10.66345/stj.6567 · Maqolaning asl sahifasi
konsentratsiya, atmosfera, adveksiya-diffuziya, Navye–Stoks tenglamalari, ifloslantiruvchi moddalar tarqalishi, shahar geometriyasi, turbulensiya, sonli modellashtirish, ko‘cha kanyonlari, havo oqimi.
.В статье исследуются механизмы цифровой трансформации современного урока через внедрение интерактивных платформ, способствующих визуализации критического мышления обучающихся. Особое внимание уделяется…
В статье исследуются интернет-фразеологизмы как значимый компонент современной цифровой речевой культуры студентов. Анализируются особенности функционирования устойчивых интернет-выражений в образовательной…
В статье рассматриваются особенности использования лексических игр в процессе обучения немецкому языку студентов уровня A2-B1 с целью активизации диалогической речи. Анализируется роль игровых технологий в формировании…
Ushbu maqolada O‘zbekistondagi mehmondo‘stlik sohasi, xususan mehmonxona va turizm xizmatlarini madaniy meros bilan zamonaviy texnologiyalarni uyg‘unlikda qo‘llash orqali tubdan o‘zgartirish masalalari ko‘rib chiqiladi…
This article analyzes the theoretical and practical aspects of using authentic materials in developing cognitive-pragmatic competence. The study highlights the role of authentic texts, audio and video materials…
This article investigates the integration of artificial intelligence tools into translator education, examining both the opportunities these technologies present and the pedagogical challenge. As neural machine…
Mazkur maqolada o‘zbek zabon talabalarga yapon tilining boshlang‘ich-yuqori va o‘rta bosqichlarida uchraydigan eng murakkab grammatik hodisalardan biri – shieki-ukemi (majburlik-majhullik) nisbatini o‘qitish muammolari…
Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarni ijtimoiy-pedagogik amaliyotga tayyorlashda aksiologik yondashuvning mazmuni, metodik modeli, volontyorlik va refleksiya vositalari orqali kasbiy-ijtimoiy mas’uliyatni rivojlantirish…
Ushbu maqolada milliy tafakkur asosida yoshlar estetik madaniyatini shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Milliy qadriyatlar, madaniy meros va san’at vositalarining ta’lim-tarbiya jarayonidagi…
Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilar kasbiy tayyorgarligida aksiologik kompetensiyaning mazmuni, komponentlari, metodik shartlari va diagnostik indikatorlari ilmiy tahlil qilinadi.