Bolalar adabiyotini tarjima qilish lingvistika, psixologiya va madaniyatshunoslik chorrahasida joylashgan murakkab jarayondir. Kattalar adabiyotidan farqli ravishda, bunda matnning so‘zma-so‘z aniqligidan ko‘ra “ikki karra adresat” — bola va kattalar vositachisi (ota-ona, o‘qituvchi) omili muhim ahamiyat kasb etadi va bu holat maxsus kognitiv hamda diskursiv moslashuvlarni talab qiladi. Mazkur maqolada bolalar badiiy matnlarini tarjima qilish jarayonida obraz va qahramonlarning kognitiv-diskursiv transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda tarjimonlarning maqsadli auditoriyaning kognitiv rivojlanish darajasini hisobga olgan holda, qahramonlar va mental obrazlarni qayta yaratishda domestikatsiya, forenizatsiya va madaniy moslashtirish strategiyalaridan qanday foydalanishi yoritiladi. Xulosa sifatida, ushbu sohadagi tarjima faqat lingvistik ko‘chirish emas, balki bolaning cheklangan dunyoqarashi va qabul qiluvchi jamiyatning ijtimoiy-madaniy me’yorlari bilan belgilanadigan badiiy olamning kognitiv qayta modellashtirilishi ekanligi asoslanadi.
| Mualliflar | Nigina Alisher qizi, Aliboeva |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-01-27 |
| Jild | 4 |
| Son | 1 |
| Betlar | 316-321 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/stj.v4i1.4827 |
DOI: 10.66345/stj.v4i1.4827 · Maqolaning asl sahifasi
bolalar adabiyoti, kognitiv tarjima, diskursiv transformatsiya, madaniy moslashtirish, qahramon obrazi, domestikatsiya, ikki karra adresat
Bugungi kunda Oʻzbekiston millatiga, xalqning urf-odatlari va oʻzbek tiliga boʻlgan qiziqish ortib borayotganligini hisobga olgan holda uni boshqa millat vakiliga tilning goʻzal taraflarini koʻrsatish, til taʼlimni…
Ushbu tadqiqotda Oʻzbekistondagi EFL (ingliz tilini chet tili sifatida oʻrganuvchi) universitet talabalari akademik yozuvida oʻzaro baholash (peer review) ning aniqlikka ta’siri oʻrganildi. Kvazi-eksperimental tadqiqot…
Maqolada muhandislik ta’limida nazariy mexanika fanini o‘qitish jarayonida talabalarda umumtexnik hamda axborot-texnik kompetentlikni shakllantirish masalalari tahlil etilgan. Tadqiqotda muhandislik bakalavri kasbiy…
Ushbu maqola hozirgi kundagi oliy ta'lim sohasiga yangidan kirib kelayotgan so‘zlarni tahlil qilishga bag‘ishlangan. Qoraqalpoq tili turkiy tillar oilasining qipchoq-nog‘ay bo‘limiga kirishi sababli, tilimizda uzoq…
Maqola boshlang‘ich ta’limda o‘quvchilarning kognitiv rivojlanishini boshqarish, fikrlash va idrokni shakllantirishning zamonaviy pedagogik talablari va yondashuvlarini tahlil qiladi. Tadqiqotda interfaol metodlar…
Mazkur maqolada Alisher Navoiy lirikasida keng qo‘llangan va ramziy-majoziy qatlamlarga boy bo‘lgan “la’l” timsolining adabiy-irfoniy talqinlari tizimli ravishda tekshiriladi. Tadqiqotda “la’l” obrazining…
Ushbu maqolada ta’lim o‘quv jarayonini tashkil etishda innovatsion texnologiyalarning o‘rni, hamda ta’lim jarayonida interfaol metodlar va axborot texnologiyalarini o‘quv jarayonida qo‘llashga bo‘lgan qiziqishini…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi moliyaviy-iqtisodiy atamalarning tilshunoslik, kognitiv va madaniy xususiyatlari o‘rganiladi. Kognitiv va madaniy tilshunoslik nazariyalariga asoslanib, “kapital”, “qarz” va…
Ushbu maqolada so‘z boshlang‘ich ta’limni rivojlantirishning asosiy tamoyillari, boshlang‘ich ta’lim fanlarini o‘qitishda 4 K modeli, ya’ni tanqidiy fikrlash, ijodkorlik, muloqot va hamkorlik kabi ko‘nikmalarni…
Mazkur maqolada Abdurazzoq Gurnaning “Admiring Silence” va “By the Sea” romanlarida sukut fenomenining badiiy, narrativ va ideologik funksiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqot postkolonial adabiyot doirasida migratsiya…