Oliy ta’lim muassasalarida shug‘ullanuvchi voleybolchi qizlarda musobaqa oldi tayyorgarlik “ikki yo‘nalishli”muammoga ega: bir tomondan jismoniy sifatlar (tezkor-kuch, sakrash, chaqqonlik, chidamlilik), ikkinchi tomondan musobaqaoldi psixologik holat (hayajon, diqqat barqarorligi, o‘ziga ishonch, jamoaviy uyg‘unlik) natijaga bir vaqtning o‘zidata’sir qiladi. Amaliyotda ko‘plab jamoalarda musobaqa oldi mikrotsiklning noto‘g‘ri tuzilishi, yuklamani kamaytirish (taper)prinsiplarining e’tibordan chetda qolishi, tiklanish (uyqu, ovqatlanish, stress nazorati) komponentlarining rejalashtirilmasligihamda psixologik ko‘nikmalarni (mental skills) tizimli o‘rgatmaslik oqibatida “kuch bor, lekin o‘yin chiqmaydi” sindromikuzatiladi. Mazkur maqolada oliy ta’lim sharoitida mashg‘ulot olib boradigan voleybolchi qizlar uchun musobaqaoldi tayyorgarlikni takomillashtirishga qaratilgan integratsiyalashgan metodika taklif etildi: (1) 4 haftalik maqsadli jismoniytayyorgarlik bloki + (2) 10–14 kunlik taper mikrotsikli + (3) bir vaqtda olib boriladigan psixologik tayyorgarlik moduli (nafas/bosim ostida diqqat, tasavvur, o‘z-o‘ziga buyruq, prestart rutinasi, jamoaviy kommunikatsiya). Metodika samaradorligisakrash balandligi (CMJ), 10 m tezlanish, T-test chaqqonligi, servis aniqligi, takroriy sakrash chidamliligi, RPE (sub’ektivyuklama), uyqu sifati hamda musobaqa oldi tashvish (kognitiv/somatik) ko‘rsatkichlari orqali baholandi. Natijalar jismoniyko‘rsatkichlarning barqaror o‘sishi, taper davrida charchoq belgilarining kamayishi, psixologik ko‘rsatkichlarda esa tashvishningpasayishi va o‘ziga ishonchning oshishi bilan ifodalanib, musobaqa samaradorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinliginiko‘rsatdi.
| Mualliflar | Xudoynazarova , Sayyora |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashr sanasi | 2026-02-02 |
| Jild | 4 |
| Son | 2 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.18633640 |
DOI: 10.5281/zenodo.18633640 · Maqolaning asl sahifasi
voleybol; musobaqa oldi tayyorgarlik; taper; tezkor-kuch; sakrash; psixologik tayyorgarlik; mental ko‘nikmalar; prestart rutinasi; oliy ta’lim sporti
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarni milliy qadriyatlar asosida axloqiy tarbiyalash, ularga“qadriyat” tushunchasini anglatish hamda odob-axloq qoidalarini qadriyatlar vositasida ongiga singdirish masalalari…
Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida biologiya fanini o‘qitish jarayonida o‘quvchilarning fangabo‘lgan qiziqishini oshirishda innovatsion ta’lim metodlaridan foydalanish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda…
Ushbu maqolada umumta’lim maktabi sport seksiyasida shug‘ullanuvchi uzunlikka sakrovchilarning jismoniyrivojlanganlik darajasi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Unda jismoniy rivojlanishning morfologik va funksional…
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinflarda tabiiy fanlar orqali o‘quvchilarning kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirishgaqaratilgan zamonaviy yechimlarni ishlab chiqish usullari yoritilgan. Tadqiqotda kuzatish, tajriba…
Maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida o‘qituvchining eng muhim shaxsiy-professional sifatlaridan biri –perseptiv qobiliyat – ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Perseptiv qobiliyat o‘quvchining noverbal belgilarini…
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) asosidata’limiy o‘yinlarni loyihalash va ularni ta’lim jarayoniga joriy etish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda raqamli…
В статье рассматривается роль ожиданий и потребностей родителей как ключевого фактора про-движения услуг дошкольных образовательных учреждений в Республике Узбекистан. Раскрывается значениеориентации на родительский…
Mazkur maqolada raqamli jamiyat sharoitida o‘smir yoshdagi o‘quvchilarning huquqiy axborot olish madaniyatinirivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari, amaliy mexanizmlari va samaradorlik omillari tahlil qilinadi…
Статья посвящена проблемам формирования гигиенических умений и устойчивых привычек здоро-вого образа жизни, которые занимают центральное место в системе дошкольного воспитания, поскольку именнов раннем возрасте…
STEAM yondashuvi orqali bolalar hozirgi hodisalarning mantiqiy mohiyatini chuqur o‘rganishlari, ularningo‘zaro bog‘liqligini tushunishlari, dunyoni tizimli ravishda anglashlari hamda shu jarayonda qiziqish, muhandislik…