Ushbu maqolada oilaviy muhitdagi muammolar va kamchiliklarning bolaning shaxsiy rivojlanishiga ta’siritahlil qilinadi. Klassik psixoanaliz ota-ona va bola o‘rtasidagi munosabatlarni bolaning shaxsiy rivojlanishining markaziyomili sifatida talqin qilgan ilk ilmiy yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Psixoanalitik yondashuv doirasida bola rivojlanishiningasosiy tushunchalari ishlab chiqilib, bunda bolalar va ota-onalar o‘rtasidagi munosabatlar muammosiga alohida e’tiborqaratilgan (E. Erikson, K. Xorni va boshqalar). Eng katta ilmiy e’tirofga ega bo‘lgan yondashuvlardan biri – bog‘lanish(attachment) nazariyasidir. Mazkur nazariyaga ko‘ra, bola o‘zini onaning unga bo‘lgan munosabati orqali anglaydi, onaesa bolani o‘z hissiy munosabatining manbai va obyekti sifatida qabul qiladi. Ushbu murakkab munosabatlar dastlabbolaning o‘ziga va yaqin kattalarga nisbatan xavfsizlik va himoyalanganlik hissini shakllantiruvchi omil sifatida namoyonbo‘ladi. Zamonaviy tadqiqotlarda esa e’tibor bolaning o‘zini o‘zi anglashidan ko‘ra uning xatti-harakatlarini tahlil qilishgaqaratilib, ular ko‘pincha ijtimoiy moslashuv va kompetensiya nuqtai nazaridan baholanadi. Bunda muloqot endilikdamunosabatlar shakli sifatida emas, balki ota-onalar bilan o‘zaro ta’sirning xulq-atvor strategiyasi sifatida talqin etiladi.
| Mualliflar | Exsonova , Feruza |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashr sanasi | 2025-12-02 |
| Jild | 3 |
| Son | 12 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.18021246 |
DOI: 10.5281/zenodo.18021246 · Maqolaning asl sahifasi
ota-ona munosabatlari, tarbiya, tarbiya uslublari, oilaviy muhit, ijtimoiy va asotsial oila, bola rivojlanishi
В статье анализируется понятие компетенции, а также результаты исследований, посвящённых про-блеме компетентности. Раскрывается содержание социокультурной компетентности, на основе анализа научнойлитературы по…
Mazkur maqolada “fuqaro”, “fuqarolik”, “kompetensiya”, “fuqarolik kompetensiyasi” tushunchalariningmazmun-mohiyatiochib berilgan. Shuningdek, yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash jarayonida fuqarolik…
Ushbu maqolada serebral falaj (BSF) tashxisli bolalarda respirator-nutq mexanizmlarining buzilish xususiyatlari,ularning nutqiy rivojlanishga ta’siri hamda korreksion yondashuvlar ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqot…
Ushbu maqolada tabiatning ikki asosiy qismi – jonli va jonsiz tabiat haqidagi umumiy tushunchalar yoritilgan.Jonli tabiatning muhim belgilariga o‘sish, rivojlanish, ko‘payish hamda tashqi ta’sirlarga javob berish…
Ushbu maqolada milliy harakatli o‘yinlarning zamonaviy yoshlar jismoniy va ma’naviy tarbiyasidagi o‘rni,ularni ta’lim jarayoniga integratsiyalash imkoniyatlari hamda raqobatbardosh shaxsni shakllantirishdagi ahamiyati…
Ushbu maqolada bugungi kunda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va uni mustahkamlash har qandayjamiyatning ustuvor vazifasiga aylanayotgan bir sharoitda, ayniqsa bu jarayonni erta yoshdan, ya’ni maktabgacha…
Ushbu maqolada deviant xulq haqidagi ilmiy-nazariy qarashlar, deviant va delinkvent xulq-atvorni keltiribchiqaruvchi omillar tahlil qilingan. Shuningdek, norasmiy kriminal guruhlarda o‘smirlar xulq-atvorining…
Maqolada klinik tafakkur tushunchasining nazariy mohiyati hamda uning kognitiv psixologiya, pedagogiktahlil va tibbiy ta’lim didaktikasi bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan ko‘p qirrali asoslari keng yoritiladi. Zamonaviy ilmiy…
Ushbu maqolada arab tilshunosligi va balog‘at ilmidagi muhim nazariy masalalar, xususan, ma’no vagrammatik tuzilma o‘rtasidagi munosabat, morfologik o‘zgarishlarning nazariy asoslari hamda al-Sakkokiyning…
Mazkur annotatsiyada tadqiqotning dolzarbligi, maqsadi va amaliy yo‘nalganligi aniq ifodalangan. “Tarbiya”fanini o‘qitish jarayonida pedagogik taksonomiya ko‘nikmalarini shakllantirish masalasi oliy ta’lim uchun…