Ushbu maqola oilaviy muhitda sodir bo‘layotgan zo‘ravonlik holatlarini chuqur psixologik tahlil qilishgabag‘ishlangan. Unda zo‘ravonlikning asosiy turlari – jismoniy, ruhiy, jinsiy va iqtisodiy shakllari alohida ko‘rib chiqiladi. Harbir tur o‘ziga xos ifoda shakllari va jamiyatga yetkazadigan salbiy oqibatlari bilan ajralib turadi. Maqolada zo‘ravonlikningkelib chiqishiga sabab bo‘luvchi ijtimoiy, madaniy, shaxsiy va psixologik omillar kompleks tarzda yoritilgan. Xususan,oiladagi notinch muhit, o‘zaro ishonchning yo‘qligi, alkogol va giyohvandlik vositalarining haddan tashqari iste’moli, bolalikdao‘tkazilgan travmatik tajribalar va gender tengsizligi kabi omillar doimiy zo‘ravonlik holatlariga olib kelishi mumkinligiasoslab berilgan. Shuningdek, maqolada oilaviy zo‘ravonlikning individual va ijtimoiy oqibatlariga ham chuqur e’tibor qaratiladi.Jabrlanuvchilarda uchraydigan depressiya, xavotir, psixologik izolyatsiya, o‘z-o‘zini past baholash kabi holatlar bilanbirga, bolalar ruhiyatida yuzaga keladigan xavfli sindromlar, ularning ijtimoiy moslashuviga salbiy ta’sir va tajovuzkorlikxatti-harakatlarining shakllanishi keng yoritilgan. Maqolaning muhim jihatlaridan biri – muammoni hal etishga qaratilganzamonaviy psixologik yondashuvlar tahlilidir. Jumladan, kognitiv-hulqiy terapiya, oilaviy psixoterapiya, psixo-ta’limiy dasturlarva reabilitatsiya markazlari faoliyati haqida aniq tavsiyalar keltirilgan. Mazkur yondashuvlar jabrlanuvchilarni ruhiytiklash, zo‘ravon shaxslarning agressiyasini boshqarish, oilaviy muloqotni tiklash va sog‘lom munosabatlarni shakllantirishgaxizmat qiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, oiladagi zo‘ravonlikni bartaraf etishda faqat huquqiy choralaremas, balki keng qamrovli psixologik va ijtimoiy yondashuvlar muhim rol o‘ynaydi. Shuning uchun maqolada oilaviytinchlikni mustahkamlashda ilmiy asoslangan, barqaror va insoniy qadriyatlarga tayanadigan yondashuvlar taklif etilgan
| Mualliflar | Jo‘rayeva , Kaniza |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashriyot | Тошкент давлат педагогика университети |
| ISSN | 3060-4613, 3060-4613 |
| Nashr sanasi | 2025-07-01 |
| Jild | 3 |
| Son | 7 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.5281/zenodo.16033621 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.5281/zenodo.16033621 · Maqolaning asl sahifasi
Oiladagi zo‘ravonlik, jismoniy va ruhiy tazyiq, psixologik yordam, kognitiv-hulqiy terapiya, oilaviy psixoterapiya, gender tenglik, ijtimoiy profilaktika, zo‘ravonlik oqibatlari, reabilitatsiya markazlari, huquqiy himoya
| APA | Jo‘rayeva , Kaniza (2025). Oiladagi zo‘ravonlik: sabablari, oqibatlari va psixologik yondashuvlar. Мактабгача ва мактаб таълими, 3(7). https://doi.org/10.5281/zenodo.16033621 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Jo‘rayeva , Kaniza Oiladagi zo‘ravonlik: sabablari, oqibatlari va psixologik yondashuvlar // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2025. – T. 3, № 7. – DOI: 10.5281/zenodo.16033621. |
| MLA | Jo‘rayeva , Kaniza. “Oiladagi zo‘ravonlik: sabablari, oqibatlari va psixologik yondashuvlar.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(7), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.16033621 |
| Chicago | Jo‘rayeva , Kaniza. “Oiladagi zo‘ravonlik: sabablari, oqibatlari va psixologik yondashuvlar.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(7) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.16033621 |
| Harvard | Jo‘rayeva , Kaniza (2025) ‘Oiladagi zo‘ravonlik: sabablari, oqibatlari va psixologik yondashuvlar’, Мактабгача ва мактаб таълими, 3(7). https://doi.org/10.5281/zenodo.16033621 |
| BibTeX | @article{jorayevakaniza2025,
title = {Oiladagi zo‘ravonlik: sabablari, oqibatlari va psixologik yondashuvlar},
author = {Jo‘rayeva , Kaniza},
journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
year = {2025},
volume = {3},
number = {7},
doi = {10.5281/zenodo.16033621},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.16033621}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada organik kimyo fanini raqamli dasturiy vositalar asosida o‘qitish jarayonlarini loyihalashningnazariy va amaliy jihatlari keng qamrovli o‘rganilgan. Unda molekulyar vizualizatsiya platformalari, virtual…
Ushbu maqolada talabalarda informatsion-analitik kompetentlikni rivojlantirishning dolzarb pedagogikjihatlari, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy yechimlar yoritilgan. Tadqiqot davomida oliy…
Mazkur maqolada aksiologik yondashuvning asosiy tamoyillari, mashg‘ulotlarni tashkil etish usullari hamdauning til o‘rganish jarayonidagi afzalliklari tahlil qilinadi. Ushbu yondashuv til o‘rganish jarayonini samarali…
Mazkur maqolada O‘zbekiston Qahramoni, O‘zbekiston va Qoraqalpog‘iston xalq shoiri IbrayimYusupovning maktab darsliklarida berilgan she’riy asarlarini o‘qitish usullari yoritiladi. Qoraqalpog‘iston…
So‘nggi yillarda taʼlim tizimiga yangi pedagogik texnologiyalarni joriy etish, o‘quv jarayonini takomillashtirishva o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini oshirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Ayniqsa, innovatsion…
Zamonaviy rivojlangan jamiyatga ilmli, ma’naviyatli, barqaror rivojlanish talablariga javob beradigan,respublikamiz kelajagi uchun qayg‘uradigan intellektual yetuk avlodni tarbiyalash zarur. O‘zbekiston…
Ushbu maqolada nodavlat ta’lim tashkilotlarida o‘quvchilarning kreativ fikrlash qobiliyatini shakllantirishva ushbu jarayonni boshqarishning nazariy, metodik hamda amaliy asoslari yoritilgan. Kreativlikni…
Maqolada maktabgacha ta’limda nutqni rivojlantirish: maktabgacha yoshdagi bolalarda nutqni rivojlantirishuchun o‘yinlar, kundalik faoliyatlar va maxsus mashqlar qo‘llanilishi, nutq terapiyasi, maktab davrida nutq…
Ushbu maqolada talabalarning ma’naviy tarbiyasini shakllantirishda diagnostikaning ahamiyati va unianiqlash usullari psixologik hamda pedagogik manbalar asosida yoritiladi. Muallif ma’naviy tarbiya tushunchasi…
Ushbu maqolada oliy taʼlim muassasalari talabalari tanqidiy fikrlash kompetensiyasini shakllantirish varivojlantirish masalalari yoritilgan. Tanqidiy fikrlashning mazmuni, ahamiyati hamda uni samarali rivojlantirish…
Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Mazkur ilmiy maqolada ayollar orasida keng tarqalgan depressiv holatlarning sabablari, xususan, ularningbiologik va ijtimoiy ildizlari chuqur tahlil qilinadi. Ayollarning ruhiy salomatligi ko‘plab omillar bilan…
Mazkur ilmiy maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy-emotsional rivojlanishining psixologikjihatlari va bosqichlari chuqur tahlil qilinadi. Maktabgacha yosh – bu bolaning shaxs sifatida shakllanishida…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…