Oliy ta’lim muassasalarida raqamli reyting va transkriptlarni xavfsiz saqlaş uçun blokçeyn arxitekturasini loyihalaş

KÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Uşbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida talabalar reytingi va akademik transkriptlarini boşqarişning an’anaviy markazlaşgan tizimlaridagi axborot xavfsizligi muammolari, xususan, “yagona nosozlik nuqtasi” xavfi va ma’lumotlarni manipulyatsiya qilişda inson omilining salbiy ta’siri tahlil qilingan. Muallif uşbu muammolarni hal etiş uçun blokçeyn texnologiyasining markazlaşmaganlik, özgartirib bölmaslik va şaffoflik kabi xususiyatlariga tayangan holda maxsus arxitektura modelini taklif etadi. Tadqiqotda ta’lim tizimi uçun Xususiy yoki Konsorsium blokçeyn turlari maqbul deb topilib, uPort modeliga asoslangan gibrid (on-chain va off-chain) ma’lumot saqlaş tizimi hamda smart-kontraktlarning mantiqiy algoritmlari işlab çiqilgan. Natijalar şuni körsatadiki, taklif etilayotgan arxitektura tranzaksiyalar vaqtini 15 soniyagaça qisqartiradi, operatsion xarajatlarni 30% dan 50% gaça kamaytiradi hamda akademik ma’lumotlarni qalbakilaştirişdan işonçli himoya qiladi. Şuningdek, tizimni HEMIS platformasiga integratsiya qilişdagi texnik va huquqiy tösiqlar hamda ularning yeçimlari körsatib ötilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-06-25
Son6
Betlar22-25
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.109
Indeksga qo‘shilgan2026-10-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.109 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

Blokçeyn arxitekturasi, raqamli reyting, akademik transkript, markazlaşmaganlik, özgartirib bölmaslik, smart-kontrakt, on-chain/off-chain, HEMIS integratsiyasi, axborot xavfsizligi, işonç infratuzilmasi, Blockchain architecture, digital rating, academic transcript, decentralization, immutability, smart contract, on-chain/off-chain, HEMIS integration, information security, infrastructure of trust, архитектура блокчейн, цифровой рейтинг, академический транскрипт, децентрализация, неизменяемость, смарт-контракт, on-chain/off-chain, интеграция с HEMIS, информационная безопасность, инфраструктура доверия

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAKÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY (2026). OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA RAQAMLI REYTING VA TRANSKRIPTLARNI XAVFSIZ SAQLAŞ UÇUN BLOKÇEYN ARXITEKTURASINI LOYIHALAŞ. Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 22-25. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.109
GOST (OAK)KÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA RAQAMLI REYTING VA TRANSKRIPTLARNI XAVFSIZ SAQLAŞ UÇUN BLOKÇEYN ARXITEKTURASINI LOYIHALAŞ // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 6. – B. 22-25. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.109.
MLAKÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY. “OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA RAQAMLI REYTING VA TRANSKRIPTLARNI XAVFSIZ SAQLAŞ UÇUN BLOKÇEYN ARXITEKTURASINI LOYIHALAŞ.” Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 22-25, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.109
ChicagoKÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY. “OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA RAQAMLI REYTING VA TRANSKRIPTLARNI XAVFSIZ SAQLAŞ UÇUN BLOKÇEYN ARXITEKTURASINI LOYIHALAŞ.” Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 22-25 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.109
HarvardKÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY (2026) ‘OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA RAQAMLI REYTING VA TRANSKRIPTLARNI XAVFSIZ SAQLAŞ UÇUN BLOKÇEYN ARXITEKTURASINI LOYIHALAŞ’, Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 22-25. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.109
BibTeX
@article{kkinbayevdavletbay2026,
  title = {OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA RAQAMLI REYTING VA TRANSKRIPTLARNI XAVFSIZ SAQLAŞ UÇUN BLOKÇEYN ARXITEKTURASINI LOYIHALAŞ},
  author = {KÖŞKINBAYEV, DAVLETBAY},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {6},
  pages = {22-25},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.109},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.109}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari