Islom moliyasi normalariga muvofiq mudoraba shartnomasida kapital kafolati masalalari

Qilichova, Munira, Kilichova, Munira, Киличова, Мунира

Юриспруденция · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada mudoraba shartnomasi asosida jalb qilingan kapitalni kafolatlash masalasi shariat nuqtayi nazaridan tahlil etiladi. Islomiy moliya tizimida mudoraba – bu foyda olish maqsadida tuziladigan sheriklik shakli bo‘lib, unda moliyaviy zararlar faqat investor (rabb-ul-mal) zimmasiga yuklanadi. Mudorib esa faqatgina o‘zining beparvoligi, xatoliklari yoki shartnomaga zid harakatlari natijasida yuzaga kelgan zararlar uchun javobgar hisoblanadi. Maqolada olimlar tomonidan ilgari surilgan ikki xil yondashuv yoritiladi. Birinchi guruh mutaxassislar kapital kafolatini mudoraba shartnomasining asl mohiyatiga zid deb hisoblaydi, chunki bu holat shartnomani foizli qarzga yaqinlashtiradi va islom moliya prinsiplariga mos kelmaydi. Ularning fikricha, kafolat talabi mudorabani nohalol moliyaviy amaliyotga aylantiradi. Ikkinchi guruh esa uchinchi tomon tomonidan kafolat berilishi mumkinligini asoslashga harakat qiladi va bu orqali investorlarning ishonchini oshirish hamda moliyaviy barqarorlikni ta’minlash maqsad qilinadi. Shuningdek, maqolada O‘zbekistondagi mavjud holat ham o‘rganiladi. Jumladan, islomiy banklar mavjud emasligi sharoitida ayrim nobank moliyaviy tashkilotlar mudoraba shartnomasidan foydalanib, investorlarni jalb qilayotganliklari ko‘rsatib o‘tiladi. O‘zbekiston qonunchiligiga ko‘ra, kommandit shirkatlar tarkibida tuzilgan bitimlarda kapital kafolati majburiyati mavjud emas, ya’ni barcha ishtirokchilar zararlar uchun o‘z ulushlari miqyosida javobgar hisoblanadi. Shu bilan birga, islomiy moliyaga mos ravishda faoliyat yuritayotgan nobank moliyaviy tashkilotlarning ishini takomillashtirish uchun uchinchi tomon kafolatidan foydalanish tavsiya etiladi. Mazkur yondashuv islomiy talablar va amaldagi huquqiy meʼyorlar o‘rtasida muvozanatni saqlash zaruratini yuzaga keltiradi. Maqolada mudoraba shartnomasining zamonaviy moliya tizimidagi o‘rni, uning shariat qoidalari bilan uyg‘unligi va milliy qonunchilik bilan integratsiyalash imkoniyatlari atroflicha tahlil qilinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQilichova, Munira, Kilichova, Munira, Киличова, Мунира
JurnalЮриспруденция
NashriyotТошкент давлат юридик университети
ISSN2181-1938
Nashr sanasi2026-01-30
Jild5
Son3
Betlar46-61
TilO‘zbek
Ilmiy sohaYuridik
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

islamic finance, islamic banks, sharia norms, mudarabah, guarantee, takaful and tabarru, limited partnership, investor, исламское финансирование, исламские банки, нормы шариата, мудараба, гарантия, такафул и табарру, коммандитное товарищество, инвестор, islom moliyasi, islom banklari, shariat meʼyorlari, mudoraba, kafolat, takaful va tabarru, kommandit shirkat, investor

Ilmiy soha

Yuridik

Iqtibos keltirish

APAQilichova, Munira, Kilichova, Munira, & Киличова, Мунира (2026). ISLOM MOLIYASI NORMALARIGA MUVOFIQ MUDORABA SHARTNOMASIDA KAPITAL KAFOLATI MASALALARI. Юриспруденция, 5(3), 46-61. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/116
GOST (OAK)Qilichova, Munira, Kilichova, Munira, Киличова, Мунира ISLOM MOLIYASI NORMALARIGA MUVOFIQ MUDORABA SHARTNOMASIDA KAPITAL KAFOLATI MASALALARI // Юриспруденция. – 2026. – T. 5, № 3. – B. 46-61.
MLAQilichova, Munira, Kilichova, Munira, and Киличова, Мунира. “ISLOM MOLIYASI NORMALARIGA MUVOFIQ MUDORABA SHARTNOMASIDA KAPITAL KAFOLATI MASALALARI.” Юриспруденция, 5(3), 46-61, 2026. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/116
ChicagoQilichova, Munira, Kilichova, Munira, and Киличова, Мунира. “ISLOM MOLIYASI NORMALARIGA MUVOFIQ MUDORABA SHARTNOMASIDA KAPITAL KAFOLATI MASALALARI.” Юриспруденция, 5(3), 46-61 (2026). https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/116
HarvardQilichova, Munira, Kilichova, Munira, and Киличова, Мунира (2026) ‘ISLOM MOLIYASI NORMALARIGA MUVOFIQ MUDORABA SHARTNOMASIDA KAPITAL KAFOLATI MASALALARI’, Юриспруденция, 5(3), 46-61. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/116
BibTeX
@article{qilichovamunira2026,
  title = {ISLOM MOLIYASI NORMALARIGA MUVOFIQ MUDORABA SHARTNOMASIDA KAPITAL KAFOLATI MASALALARI},
  author = {Qilichova, Munira and Kilichova, Munira and Киличова, Мунира},
  journal = {Юриспруденция},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {3},
  pages = {46-61},
  url = {https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/116}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Юриспруденция jurnalidan boshqa maqolalar

Юриспруденция — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qilichova, Munira — boshqa maqolalari

Yuridik sohasidagi boshqa maqolalar

Yuridik sohasidagi OAK jurnallari