Ushbu maqolada mudoraba shartnomasi asosida jalb qilingan kapitalni kafolatlash masalasi shariat nuqtayi nazaridan tahlil etiladi. Islomiy moliya tizimida mudoraba – bu foyda olish maqsadida tuziladigan sheriklik shakli bo‘lib, unda moliyaviy zararlar faqat investor (rabb-ul-mal) zimmasiga yuklanadi. Mudorib esa faqatgina o‘zining beparvoligi, xatoliklari yoki shartnomaga zid harakatlari natijasida yuzaga kelgan zararlar uchun javobgar hisoblanadi. Maqolada olimlar tomonidan ilgari surilgan ikki xil yondashuv yoritiladi. Birinchi guruh mutaxassislar kapital kafolatini mudoraba shartnomasining asl mohiyatiga zid deb hisoblaydi, chunki bu holat shartnomani foizli qarzga yaqinlashtiradi va islom moliya prinsiplariga mos kelmaydi. Ularning fikricha, kafolat talabi mudorabani nohalol moliyaviy amaliyotga aylantiradi. Ikkinchi guruh esa uchinchi tomon tomonidan kafolat berilishi mumkinligini asoslashga harakat qiladi va bu orqali investorlarning ishonchini oshirish hamda moliyaviy barqarorlikni ta’minlash maqsad qilinadi. Shuningdek, maqolada O‘zbekistondagi mavjud holat ham o‘rganiladi. Jumladan, islomiy banklar mavjud emasligi sharoitida ayrim nobank moliyaviy tashkilotlar mudoraba shartnomasidan foydalanib, investorlarni jalb qilayotganliklari ko‘rsatib o‘tiladi. O‘zbekiston qonunchiligiga ko‘ra, kommandit shirkatlar tarkibida tuzilgan bitimlarda kapital kafolati majburiyati mavjud emas, ya’ni barcha ishtirokchilar zararlar uchun o‘z ulushlari miqyosida javobgar hisoblanadi. Shu bilan birga, islomiy moliyaga mos ravishda faoliyat yuritayotgan nobank moliyaviy tashkilotlarning ishini takomillashtirish uchun uchinchi tomon kafolatidan foydalanish tavsiya etiladi. Mazkur yondashuv islomiy talablar va amaldagi huquqiy meʼyorlar o‘rtasida muvozanatni saqlash zaruratini yuzaga keltiradi. Maqolada mudoraba shartnomasining zamonaviy moliya tizimidagi o‘rni, uning shariat qoidalari bilan uyg‘unligi va milliy qonunchilik bilan integratsiyalash imkoniyatlari atroflicha tahlil qilinadi.
| Mualliflar | Qilichova, Munira, Kilichova, Munira, Киличова, Мунира |
|---|---|
| Jurnal | Юриспруденция |
| Nashr sanasi | 2026-01-30 |
| Jild | 5 |
| Son | 3 |
| Betlar | 46-61 |
| Til | O‘zbek |
islamic finance, islamic banks, sharia norms, mudarabah, guarantee, takaful and tabarru, limited partnership, investor, исламское финансирование, исламские банки, нормы шариата, мудараба, гарантия, такафул и табарру, коммандитное товарищество, инвестор, islom moliyasi, islom banklari, shariat meʼyorlari, mudoraba, kafolat, takaful va tabarru, kommandit shirkat, investor
Статья посвящена анализу правовых механизмов защиты дольщика как слабой стороны в договоре долевого участия в строительстве жилья. Объектом исследования являются гражданско-правовые отношения, возникающие между…
Zamonaviy davrda tovarlarni omonat saqlash munosabatlarining mazmuni, mohiyatihamda iqtisodiy aloqalar tizimidagi o‘rni tubdan o‘zgardi, deb aytish mumkin. Asosan, shartnomadagitomonlarning huquq va majburiyatlari…
В статье рассматриваются юридические аспекты классификации и регулирования беспилотных летательных аппаратов) в рамках международного воздушного права. Анализируется эволюция международно-правовых подходов к определению…
Maqolada raqamli transformatsiyalashuv sharoitida xususiy huquqda ilmiytadqiqot ishlarini olib borishning metodologik muammolari va takomillashtirish yoʻnalishlari tahlilqilingan. Raqamli reallik davrida…
В статье рассматривается интеграция технологии блокчейн и смарт-контрактов в сферу гражданско-правовых отношений с акцентом на правовые последствия и возникающие проблемы, связанные с их применением. Поскольку данные…
Maqola davlat xizmatini tasniflash va ushbu tizimda davlat fuqarolik xizmatining oʻrni borasidagi nazariy yondashuvlar, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi amaliyoti tahliliga bagʻishlangan. 2019-yildan boshlab…
В статье исследуются правовые аспекты регулирования искусственного интеллекта в контексте цифровой дипломатии. Автор рассматривает процесс трансформации традиционных дипломатических институтов под влиянием цифровизации…
В статье представлен комплексный сравнительно-правовой, критический и институциональный анализ нормативно-правовой базы сферы обеспечения общественной безопасности в Турецкой Республике. Исследование охватывает…
Mazkur maqolada fuqarolik sud ishlarini yuritishda vakillik instituti, ahamiyati va oʻziga xos xususiyatlari tahlil etilgan. Xususan, fuqarolik sud ishlarini yuritishda vakillik qilish tushunchasi, uning ahamiyati va bu…
Ushbu maqola inson huquqlarini himoya qilishda nodavlat notijorat tashkilot (NNT)larining oʻrni, ahamiyati va faoliyat mexanizmlarini tadqiq etadi. Zamonaviy demokratik jamiyatlarda NNTlari fuqarolik jamiyatining muhim…