Islom ta’limoti Iskandar mavzusining keyingi taraqqiyoti, Sharqdagi rivojiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Bu ulkan ta’sir uch muhim asos – Qur’on, hadis va tafsirlarga tayanadi. Iskandar mavzusida asar yozish an’anasi ularning ta’sirida yangi sujet liniyalari, obrazlar, epizod va motivlar bilan boyidi. Mazmunan takomillashib, original talqinlarga ega bo‘ldi. Xususan, Qur’onning “Kahf” surasi mavzu va an’ananing Sharqdagi evolyutsiyasida burilish yasadi. Mazkur suraga yozilgan sharhlar esa o‘ziga xos xarakteri bilan ajralib turadi. Ularda Zulqarnayn qissasiga oid tafsilotlar Iskandar qissasiga daxldor qarashlar, talqinlar bilan qo‘shib yuborildi. Ya’ni tafsirlarda Iskandar mavzusi retsepsiyaga uchradi, ikki an’ana qorishtirib yuborildi.Ushbu maqolada tafsirlarga xos ayni jihat tadqiq etilib, Sharqning mashhur mufassirlari asarlari asosida xulosalar chiqarilgan. Iskandar va Zulqarnayn an’analari yanglish tarzda qo‘shib yuborilgani, bunday qarash hech qanday ishonchli asoslarga ega emasligi ta’kidlangan.
| Mualliflar | Ismoilov, Ilyos |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2023-05-12 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Til | Ingliz |
Iskandar mavzusi, Zulqarnayn qissasi, transformatsiya, tafsir, talqin, retsepsiya, Sharq.
Musulmon mintaqa madaniyati ma’naviy jihatdan yuksalishda bir qancha takomil bosqichlaridan o‘tdi. Bu bosqichlar ichida insonni ehson maqomiga ko‘tarilishida muhim hisoblangan tasavvuf tariqatlari bosqichi alohida…
O‘zbek tilshunosligining areal lingvistika yo‘nalishi o‘zining rivojlanish bosqichiga o‘tmoqda. Bu sohada A.Jo‘rayevning tadqiqoti metodologik vazifa bajarayotganligini ta’kidlash lozim bo‘ladi. Ilmiy adabiyotlarda…
O‘zbekiston hududida xalq kitobi ko‘rinishida vujudga kelgan Amir Temur haqidagi qissa va dostonlar alohida silsilani tashkil etadi. Ularning muayyan qismi forsiy tilda, boshqa bir qismi turkiy-chig‘atoy tilida…
Alisher Navoiy o‘zbek adabiyotini juda ko‘plab yangiliklar, tajribalar bilan boyitdi. Jumladan, ulug‘ shoir debochanavislik an’anasini obrazlar sistemasi, kompozitsiya, uslub, badiiyat va mazmun jihatdan yuksak darajaga…
O‘zbek matnshunosligi va manbashunosligi sohalarida o‘tgan asrning o‘rtalarida Alisher Navoiy asarlarini tadqiq qilish, xususan, shoirning “Xamsa” dostonlari ommaviy nashrlarini amalga oshirish, ilmiy-tanqidiy…
Maqolada o‘rta asr arab badiiy so‘z san’atining asosiy shakllaridan biri bo‘lgan saj’ – qofiyali nasrda bitilgan Abu Muhammad al-Qosim al-Haririy (1054-1122) ning maqomalarida qo‘llanilgan Qur’oniy iqtiboslar tahlil…
Maqolada 905/1499 – 1500-yili Sultonali Mashhadiy tomonidan ko‘chirilgan va hozirgacha Navoiy “Terma devon”i sifatida qaralgan qo‘lyozma tarkibiga ko‘ra, aslida, “Navodir un-nihoya” devoni ekanligi ko‘rsatib berilgan…
Maqolada Alisher Navoiyning oshiqona gʻazallarining badiiy qurilishiga oid oʻziga xosliklar tahlillar asosida ochib berilgan. Unda ulugʻ shoirning soʻz takroriga aloqador tasviriy vositalar va qofiya sanʼatlaridan…
Maqolada Shermuhammad Munis tomonidan boshlanib, Muhammad Rizo Ogahiy davom ettirib yakunlagan “Firdavs ul-iqbol” asarining adabiy-estetik qimmati tadqiq qilingan. Tarixiy voqealar tasvirlangan bo‘lsa ham saj’ asosida…
Sharq mumtoz adabiyoti janrlari orasida qasida janri nisbatan qadimiyroq bo’lib, badiiy tafakkur taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etgan. Shu bilan birga madh klassik adabiyotda eng keng tasvirlangan masalalardan biri…