O‘zbek matnshunosligi va manbashunosligi sohalarida o‘tgan asrning o‘rtalarida Alisher Navoiy asarlarini tadqiq qilish, xususan, shoirning “Xamsa” dostonlari ommaviy nashrlarini amalga oshirish, ilmiy-tanqidiy matnlarini tuzish borasida salmoqli yutuqlar qo‘lga kiritildi. Bu davrda yaratilgan ko‘plab nashrlarda “Xamsa” dostonlari qo‘lyozmalarini o‘rganishda maktab yaratgan, uning ilmiy-tanqidiy matnlarini tuzgan matnshunos – Porso Shamsiyevning xizmatlari katta. Olimning sohada olib borgan ilmiy-amaliy faoliyatini tadqiq etish, ilmiy tajribalarini o‘zlashtirish, qolaversa, P.Shamsiyev tomonidan yoki bevosita uning ishtirokida amalga oshirilgan nashrlarni nazariy jihatdan tekshirish matnshunoslikning ustuvor vazifalaridan. Albatta, ustoz olimlar faoliyatini o‘rganish, nashr va ilmiy-tanqidiy matn tuzish borasidagi tajribalarini o‘zlashtirish matnshunoslik sohasida yangi qarashlarning shakllanishida, uning ilmiy-nazariy asoslarini shakllantirishda, umuman, sohadagi mavjud muammolarning yechimini topishda juda muhim.Mazkur maqolada “Xamsa” dostonlari nashri tarixi va u bilan aloqador jarayonlar, umuman, o‘zbek matnshunosligi erishgan dastlabki yutuqlar va tajribalar hamda ularning ahamiyati tahlil etilgan, tegishli ilmiy xulosalar berilgan.
| Mualliflar | Shodmonov, G‘iyosiddin |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2023-05-12 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Til | Ingliz |
matnshunoslik, manbashunoslik, Navoiy, Xamsa, qo‘lyozma, nusxa, ilmiy-tanqidiy matn, nashr, doston, asar, jild, nasriy bayon, izoh, lug‘at.
Maqolada 905/1499 – 1500-yili Sultonali Mashhadiy tomonidan ko‘chirilgan va hozirgacha Navoiy “Terma devon”i sifatida qaralgan qo‘lyozma tarkibiga ko‘ra, aslida, “Navodir un-nihoya” devoni ekanligi ko‘rsatib berilgan…
O‘zbekiston hududida xalq kitobi ko‘rinishida vujudga kelgan Amir Temur haqidagi qissa va dostonlar alohida silsilani tashkil etadi. Ularning muayyan qismi forsiy tilda, boshqa bir qismi turkiy-chig‘atoy tilida…
Maqolada Shermuhammad Munis tomonidan boshlanib, Muhammad Rizo Ogahiy davom ettirib yakunlagan “Firdavs ul-iqbol” asarining adabiy-estetik qimmati tadqiq qilingan. Tarixiy voqealar tasvirlangan bo‘lsa ham saj’ asosida…
Musulmon mintaqa madaniyati ma’naviy jihatdan yuksalishda bir qancha takomil bosqichlaridan o‘tdi. Bu bosqichlar ichida insonni ehson maqomiga ko‘tarilishida muhim hisoblangan tasavvuf tariqatlari bosqichi alohida…
Maqolada asrlar davomida shakllangan e’tiqodiy qarashlarimizga tayanib, o‘zbek va tojik tillarida o‘zining ilohiy-irfoniy, ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-ma’rifiy, axloqiy-ta’limiy mavzulardagi nazmiy va nasriy asarlarini…
Islom ta’limoti Iskandar mavzusining keyingi taraqqiyoti, Sharqdagi rivojiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Bu ulkan ta’sir uch muhim asos – Qur’on, hadis va tafsirlarga tayanadi. Iskandar mavzusida asar yozish an’anasi…
Mazkur maqola “Yusuf va Zulayxo” turkumidagi dostonlar obrazlar tizimining tahliliga bag’ishlangan. Dunyo matnshunosligida ilohiy-ma’rifiy manbalar asosidagi sayyor syujetlar, jumladan, “ahsan-ul-qisas” deb ta’riflangan…
O‘zbek tilshunosligining areal lingvistika yo‘nalishi o‘zining rivojlanish bosqichiga o‘tmoqda. Bu sohada A.Jo‘rayevning tadqiqoti metodologik vazifa bajarayotganligini ta’kidlash lozim bo‘ladi. Ilmiy adabiyotlarda…
Jahon ilm-fani taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan buyuk ajdodlarimiz boy merosi bugungi kunda dunyo fondlarida saqlanib kelinmoqda va olimlar tomonidan katta qiziqish bilan o‘rganilmoqda. Ajdodlarimizning dunyoqarashi…
Alisher Navoiy o‘zbek adabiyotini juda ko‘plab yangiliklar, tajribalar bilan boyitdi. Jumladan, ulug‘ shoir debochanavislik an’anasini obrazlar sistemasi, kompozitsiya, uslub, badiiyat va mazmun jihatdan yuksak darajaga…