Artishok (cynara scolymus l.) o'simligining tibbiy va oziq- ovqat mahsuloti sifatida qo'llanilishi

Gafurova, Gulhayo Ahrorqulovna

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada Asteraceae (murakkabguldoshlar) oilasiga mansub, qadimdan ovqatlanish va xalq tabobatida qo'llanib kelinayotgan artishok (Cynara scolymus L.) o'simligining botanik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi, oziqaviy qiymati va farmakologik ta'siri ilmiy adabiyotlar tahlili asosida yoritilgan. O'simlik bargida uchraydigan asosiy biologik faol moddalar kaffeoilxinat kislotalari (sinarin, xlorogen kislota), flavonoidlar (lyuteolin, apigenin) va seskviterpen laktonlar bo'lib, ular o'simlikning jigar himoya qiluvchi (gepatoprotektiv), safro haydovchi (xoleretik), lipid pasaytiruvchi, antioksidant va yallig'lanishga qarshi xususiyatlarini belgilaydi. Shu bilan birga, artishokning to'pguli (boshchasi) dunyo oshxonalarida qadrli sabzavot mahsuloti sifatida iste'mol qilinib, tarkibidagi inulin, tolali moddalar, kaliy va vitaminlar hisobiga yuqori oziqaviy qiymatga ega. Maqolada o'simlikning zamonaviy fitoterapiya va dietologiyada tutgan o'rni, klinik ahamiyati hamda iste'mol xavfsizligi masalalari tahlil qilingan. Tahlil natijalari artishokni bir vaqtning o'zida ham dorivor xomashyo, ham funksional oziq-ovqat mahsuloti sifatida qo'llash mumkin bo'lgan istiqbolli o'simlik sifatida tavsiflashga asos beradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarGafurova, Gulhayo Ahrorqulovna
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-08-10
Jild8
Son07
Betlar876-880
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i07.113
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.113 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Cynara scolymus, artishok, sinarin, xlorogen kislota, gepatoprotektiv ta'sir, funksional oziq-ovqat, fitoterapiya, dorivor o'simliklar.

Iqtibos keltirish

APAGafurova, Gulhayo Ahrorqulovna (2026). ARTISHOK (CYNARA SCOLYMUS L.) O'SIMLIGINING TIBBIY VA OZIQ- OVQAT MAHSULOTI SIFATIDA QO'LLANILISHI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 876-880. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.113
GOST (OAK)Gafurova, Gulhayo Ahrorqulovna ARTISHOK (CYNARA SCOLYMUS L.) O'SIMLIGINING TIBBIY VA OZIQ- OVQAT MAHSULOTI SIFATIDA QO'LLANILISHI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 07. – B. 876-880. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.113.
MLAGafurova, Gulhayo Ahrorqulovna. “ARTISHOK (CYNARA SCOLYMUS L.) O'SIMLIGINING TIBBIY VA OZIQ- OVQAT MAHSULOTI SIFATIDA QO'LLANILISHI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 876-880, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.113
ChicagoGafurova, Gulhayo Ahrorqulovna. “ARTISHOK (CYNARA SCOLYMUS L.) O'SIMLIGINING TIBBIY VA OZIQ- OVQAT MAHSULOTI SIFATIDA QO'LLANILISHI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 876-880 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.113
HarvardGafurova, Gulhayo Ahrorqulovna (2026) ‘ARTISHOK (CYNARA SCOLYMUS L.) O'SIMLIGINING TIBBIY VA OZIQ- OVQAT MAHSULOTI SIFATIDA QO'LLANILISHI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 876-880. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.113
BibTeX
@article{gafurovagulhayoahrorqulovna2026,
  title = {ARTISHOK (CYNARA SCOLYMUS L.) O'SIMLIGINING TIBBIY VA OZIQ- OVQAT MAHSULOTI SIFATIDA QO'LLANILISHI},
  author = {Gafurova, Gulhayo Ahrorqulovna},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {07},
  pages = {876-880},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i07.113},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.113}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi