Mazkur maqolada Asteraceae (murakkabguldoshlar) oilasiga mansub, qadimdan ovqatlanish va xalq tabobatida qo'llanib kelinayotgan artishok (Cynara scolymus L.) o'simligining botanik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi, oziqaviy qiymati va farmakologik ta'siri ilmiy adabiyotlar tahlili asosida yoritilgan. O'simlik bargida uchraydigan asosiy biologik faol moddalar kaffeoilxinat kislotalari (sinarin, xlorogen kislota), flavonoidlar (lyuteolin, apigenin) va seskviterpen laktonlar bo'lib, ular o'simlikning jigar himoya qiluvchi (gepatoprotektiv), safro haydovchi (xoleretik), lipid pasaytiruvchi, antioksidant va yallig'lanishga qarshi xususiyatlarini belgilaydi. Shu bilan birga, artishokning to'pguli (boshchasi) dunyo oshxonalarida qadrli sabzavot mahsuloti sifatida iste'mol qilinib, tarkibidagi inulin, tolali moddalar, kaliy va vitaminlar hisobiga yuqori oziqaviy qiymatga ega. Maqolada o'simlikning zamonaviy fitoterapiya va dietologiyada tutgan o'rni, klinik ahamiyati hamda iste'mol xavfsizligi masalalari tahlil qilingan. Tahlil natijalari artishokni bir vaqtning o'zida ham dorivor xomashyo, ham funksional oziq-ovqat mahsuloti sifatida qo'llash mumkin bo'lgan istiqbolli o'simlik sifatida tavsiflashga asos beradi.
| Mualliflar | Gafurova, Gulhayo Ahrorqulovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-10 |
| Jild | 8 |
| Son | 07 |
| Betlar | 876-880 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i07.113 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.113 · Maqolaning asl sahifasi
Cynara scolymus, artishok, sinarin, xlorogen kislota, gepatoprotektiv ta'sir, funksional oziq-ovqat, fitoterapiya, dorivor o'simliklar.
Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometry (ICP-OES) was used to determine the contents of 43 macro- and microelements in the root and aerial parts of Cichorium intybus L. samples collected from Rishton…
Mazkur maqolada sanoat korxonalarida energiya tejamkor texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorligini baholashning nazariy, uslubiy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Sanoat ishlab chiqarishida elektr…
Respublikamizda sug‘oriladigan yerlar sizot suvlari sathining ko‘tarilishi, qurigan ko‘llardagi zararli tuzlarning shamol yordamida tarqalishi, yerlarni noto‘g‘ri sug‘orish tizimi va tuproq tarkibidagi zararli…
Maqolada metanning oksidlovchi kondensatsiyasi (MOK) orqali etan va etilen olish jarayonining ilmiy-texnik rivojlanish holati tizimli ravishda umumlashtirilgan. Tahlil mahalliy tadqiqotlarda taklif qilingan…
Mazkur maqolada dukkakdoshlar oilasiga mansub, dunyo tibbiyoti va farmatsevtikasida keng qo'llaniladigan Senna alexandrina Mill. (sinonimlari Cassia angustifolia Vahl, Cassia senna L.) o'simligining botanik…
Maqolada tadqiqtot davomida shakllantirilgan Oqsuv daryosi havzasi dendroflorasi konspekti hamda gerbariy (TASH) ma’lumotlari asosida havza dendroflorasining taksonomik, biomorfologik va endem hamda “Qizil kitob”ga…
Ishda tabiiy gazning asosiy tarkibiy qismi bo‘lgan metanni bir bosqichda C2-uglevodorodlarga aylantirish – oksidlanishli kondensatlash jarayoni uchun mo‘ljallangan (Mn2O3)x·(Na2MoO4)y·(ZrO2)z tarkibli ko‘pkomponentli…
Fullerenes, in particular C₆₀, are promising objects of modern organic and nanochemistry. Their ability to enter into addition reactions makes it possible to obtain functionalized derivatives, including adducts with…
Mazkur tadqiqot ishida mahalliy sianobakteriya shtammlarining oʻsishi va biomassa hosil qilishi uchun optimal kultivatsiya sharoitlarini aniqlash masalasi oʻrganildi. Tadqiqotda Nostoc, Anabaena, Gloeothece va…
Ушбу мақолада гепатопротектор фаолликка эга бўлган С-4 композициясининг эмбриотоксик ва тератоген хусусиятлари, шунингдек репродуктив аъзоларга таъсири каламушларда 10 ва 40 мг/кг дозаларда интрагастрал юбориш орқали…