Janubiy Orolbo'yi sharoitida plastinka (yassi) tishli kalamush (nesokia indica gray) va simpatrik tur yulǵun qumsichqoni (meriones tamariscinus) populyaciyalarining son dinamikasi va unga tasir etuvchi ekologik omillar

Utemuratova, G.N., Abdinasirova, N.A., Sagirbayeva, Z.Yu., Abatbaeva, A.M.

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada Janubiy Orolbo‘yining antropogen o‘zgargan landshaftlarida plastinka tishli kalamush (Nesokia indica Gray) va simpatrik yulg‘un qumsichqoni (Meriones tamariscinus Pallas) populyatsiyalarining ekologik xususiyatlari tahlil qilindi. N. indica ning 1960–2015-yillardagi son dinamikasi, oziqlanish xususiyatlari hamda populyatsiyaga ta’sir etuvchi endogen va ekzogen omillar baholandi. M. tamariscinus ning biotopik tarqalishi, ko‘payishi va yosh tarkibi qiyosiy o‘rganildi. Korrelyatsion-regressiya tahlili N. indica sonidagi o‘zgarishlarning 86,74 % ini ekologik omillar majmuasi bilan izohlash mumkinligini ko‘rsatdi. Bunda Amudaryoning gidrologik rejimi asosiy boshqaruvchi omil sifatida aniqlandi. Natijalar Orol dengizining qurishi, gidrologik sharoitlar transformatsiyasi va antropogen bosim mazkur turlarning tarqalishi hamda son dinamikasiga uzoq muddatli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Olingan ma’lumotlar kemiruvchilar populyatsiyasini monitoring qilish va qishloq xo‘jaligi hududlarida nazorat choralarini ishlab chiqishda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUtemuratova, G.N., Abdinasirova, N.A., Sagirbayeva, Z.Yu., Abatbaeva, A.M.
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-08-10
Jild8
Son07
Betlar406-419
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i07.054
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.054 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

simpatrik turlar, populyatsiya dinamikasi, ekologik omillar, gidrologik rejim, trofik aloqalar, regression tahlil.

Iqtibos keltirish

APAUtemuratova, G.N., Abdinasirova, N.A., Sagirbayeva, Z.Yu., & Abatbaeva, A.M. (2026). JANUBIY OROLBO'YI SHAROITIDA PLASTINKA (YASSI) TISHLI KALAMUSH (NESOKIA INDICA GRAY) VA SIMPATRIK TUR YULǴUN QUMSICHQONI (MERIONES TAMARISCINUS) POPULYACIYALARINING SON DINAMIKASI VA UNGA TASIR ETUVCHI EKOLOGIK OMILLAR. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 406-419. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.054
GOST (OAK)Utemuratova, G.N. va b. JANUBIY OROLBO'YI SHAROITIDA PLASTINKA (YASSI) TISHLI KALAMUSH (NESOKIA INDICA GRAY) VA SIMPATRIK TUR YULǴUN QUMSICHQONI (MERIONES TAMARISCINUS) POPULYACIYALARINING SON DINAMIKASI VA UNGA TASIR ETUVCHI EKOLOGIK OMILLAR // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 07. – B. 406-419. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.054.
MLAUtemuratova, G.N., Abdinasirova, N.A., Sagirbayeva, Z.Yu., and Abatbaeva, A.M. “JANUBIY OROLBO'YI SHAROITIDA PLASTINKA (YASSI) TISHLI KALAMUSH (NESOKIA INDICA GRAY) VA SIMPATRIK TUR YULǴUN QUMSICHQONI (MERIONES TAMARISCINUS) POPULYACIYALARINING SON DINAMIKASI VA UNGA TASIR ETUVCHI EKOLOGIK OMILLAR.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 406-419, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.054
ChicagoUtemuratova, G.N., Abdinasirova, N.A., Sagirbayeva, Z.Yu., and Abatbaeva, A.M. “JANUBIY OROLBO'YI SHAROITIDA PLASTINKA (YASSI) TISHLI KALAMUSH (NESOKIA INDICA GRAY) VA SIMPATRIK TUR YULǴUN QUMSICHQONI (MERIONES TAMARISCINUS) POPULYACIYALARINING SON DINAMIKASI VA UNGA TASIR ETUVCHI EKOLOGIK OMILLAR.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 406-419 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.054
HarvardUtemuratova, G.N., Abdinasirova, N.A., Sagirbayeva, Z.Yu., and Abatbaeva, A.M (2026) ‘JANUBIY OROLBO'YI SHAROITIDA PLASTINKA (YASSI) TISHLI KALAMUSH (NESOKIA INDICA GRAY) VA SIMPATRIK TUR YULǴUN QUMSICHQONI (MERIONES TAMARISCINUS) POPULYACIYALARINING SON DINAMIKASI VA UNGA TASIR ETUVCHI EKOLOGIK OMILLAR’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 406-419. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.054
BibTeX
@article{utemuratovagn2026,
  title = {JANUBIY OROLBO'YI SHAROITIDA PLASTINKA (YASSI) TISHLI KALAMUSH (NESOKIA INDICA GRAY) VA SIMPATRIK TUR YULǴUN QUMSICHQONI (MERIONES TAMARISCINUS) POPULYACIYALARINING SON DINAMIKASI VA UNGA TASIR ETUVCHI EKOLOGIK OMILLAR},
  author = {Utemuratova, G.N. and Abdinasirova, N.A. and Sagirbayeva, Z.Yu. and Abatbaeva, A.M.},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {07},
  pages = {406-419},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i07.054},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.054}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Utemuratova, G.N. — boshqa maqolalari