Maqolada Janubiy Orolbo‘yining antropogen o‘zgargan landshaftlarida plastinka tishli kalamush (Nesokia indica Gray) va simpatrik yulg‘un qumsichqoni (Meriones tamariscinus Pallas) populyatsiyalarining ekologik xususiyatlari tahlil qilindi. N. indica ning 1960–2015-yillardagi son dinamikasi, oziqlanish xususiyatlari hamda populyatsiyaga ta’sir etuvchi endogen va ekzogen omillar baholandi. M. tamariscinus ning biotopik tarqalishi, ko‘payishi va yosh tarkibi qiyosiy o‘rganildi. Korrelyatsion-regressiya tahlili N. indica sonidagi o‘zgarishlarning 86,74 % ini ekologik omillar majmuasi bilan izohlash mumkinligini ko‘rsatdi. Bunda Amudaryoning gidrologik rejimi asosiy boshqaruvchi omil sifatida aniqlandi. Natijalar Orol dengizining qurishi, gidrologik sharoitlar transformatsiyasi va antropogen bosim mazkur turlarning tarqalishi hamda son dinamikasiga uzoq muddatli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Olingan ma’lumotlar kemiruvchilar populyatsiyasini monitoring qilish va qishloq xo‘jaligi hududlarida nazorat choralarini ishlab chiqishda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Utemuratova, G.N., Abdinasirova, N.A., Sagirbayeva, Z.Yu., Abatbaeva, A.M. |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-10 |
| Jild | 8 |
| Son | 07 |
| Betlar | 406-419 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i07.054 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.054 · Maqolaning asl sahifasi
simpatrik turlar, populyatsiya dinamikasi, ekologik omillar, gidrologik rejim, trofik aloqalar, regression tahlil.
Ushbu maqolada Samarqand viloyatida o’sib turgan asriy daraxtlarning o’rganilishiga asoslangan tadqiqot dolzarbligi, maqsadi va vazifalari, uslublari va o’rganilish darajasi keltirilgan. Shunday asriy daraxtlardan biri…
A novel oligomer-type corrosion inhibitor (PFAQ) was synthesized from p- phenylenediamine, formalin, and alpha amino succinate under an inert nitrogen atmosphere. Optimization of the synthesis conditions revealed that…
NaClO₃– NH(C2H4OH)2∙ClCH2COOH –H₂O uch komponentli tizimi fizik- kimyoviy jihatdan batafsil o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida ushbu tizim ikkilik tizimlarga ajratilib, oltita ichki kesma asosida tahlil qilindi. –33.0 dan…
Mazkur tadqiqotda kristallanish reaksiyasi muhitining mikrog‘ovakli silikoalyuminofosfatlarning fazaviy tarkibi, kristall morfologiyasi, teksturaviy ko‘rsatkichlari hamda kislotalilik xususiyatlariga ta’siri tizimli…
Ushbu tadqiqotning maqsadi o‘simlik mikrobiotasidan patogen zamburug‘larga qarshi antagonistik bakteriyalarni ajratib olish hamda ularning antifungal faolligini baholashdan iborat. Bakteriyalar o‘simlik bilan bog‘liq…
Ushbu maqolada 60:40 massa nisbatidagi modifikatsiyalangan bentonit- sapropel kompozit sorbentida Cu(II), Pb(II), Cd(II), Cr(VI) ionlari, shuningdek, fenol va neft mahsulotlarining adsorbsiya jarayoni kinetik, izoterma…
Turli aholi populyatsiyalarida mahsulotlarni yetishtirish bilan bog‘liq qishloq xо‘jaligi yerlari tarkibining о‘zgarishi, unumdorligining pasayishi tufayli oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirish, yig‘ishdan tortib…
Ushbu ishda Nano-SiO₂@[DPSSP][Cl]₂ deb belgilangan yangi sulfon kislotasi-funksionalizatsiyalangan kremniy asosidagi gibrid nanokatalizator mezoporoz kremniy ramkasiga organik ion funksionalligini kovalent…
Ushbu tajribada ozuqa tarkibining Arthrospira platensisning fotosintez jarayoniga taʼsiri oʻrganildi. Tajribalar 3 xil ozuqa muhitlarida: Zarruka (Fe siz), Zarruka (Fe li) hamda BG11 kabi muhitlarda olib borildi. Ushbu…
Ushbu tadqiqot ishida mis ftalosianin pigmenti bilan modifikatsiyalangan polietilen kompozitining IQ-spektr tahlili o‘rganildi. Spektrda polietilenga xos C-H va CH₂ tebranishlari bilan birga, mis ftalosianin pigmentiga…