Ҳарбий хизматчилар соғлом овқатланишини ташкиллаштиришда оқсил сақловчи маҳсулотларга қўйиладиган гигиеник тавсиялар

Олтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д.

Ёш олимлар тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Ушбу мақолада ноқулай микроиқлим шароитида фаолият олиб бораётган ҳарбийларнинг ваколатли вазифасига мос келадиган фаол кун тартиби, саломатлик ҳолатини ёшга мос гормрониклигини таъминлаш, жисмоний фаоллигини ошириш, тана вазнини етишмаслиги ёки ортиқча тана вазини олдини олиш, овқатланиш билан боғлиқ бўлган алиментар боғлиқ касалликлар, юрак-қон томир тизимининг ўзгариши, эндемик буқоқ, ортиқча тана вазни, семириш, темир танқислик камқонлик касалликлари тарқалиши ва унга олиб келадиган хавф омили, асоратларини олдини олишга қаратилган оқсиллар ва алмаштириб бўлмайдиган аминокислоталардан иборат соғлом овқатланишни ташкиллаштириш тамойилларнинг ўрни ва унинг таркибий қисмлари гигиеник таҳлил қилинган. Ноқулай микроқилим, қишдаги изғиринлик шамолли совуқ, ёздаги иссиқ шамолли гаримселли иссиқ ва зарарли омиллар билан боғлиқ ҳарбийларнинг кун давомида уй шароитида овқатланиш ҳолатининг издан чиқиши ва унга эътибор қаратиши зарур гигиеник талабларни тақоза қилиш ва издан чиқиши, ёндош касалликлар ва асоратларни юзага келишини бартараф қилишга қаратилган. Ҳарбийлар учун белгиланган овқатланиш тартибига ажратилган вақт, таркиби ва унинг сон ва сифат кўрсаткичларининг ўрни ёритилган. Ушбу гигиеник тавсияларда нонуштанинг таркибида аҳамиятли ва зарур бўлган олти хил ёрмалардан буғдой ёрмаси, ёғли ва сифатли сут маҳсулотлари, соф балиқ, қуён ва от гўштининг аҳамияти, маҳаллий мева ва сабзовотларнинг ўрни асосланган. Йил фасллари давомида истеъмол қилинадиган сувининг сифати ва кунлик истеъмол миқдори, от гўштидан тайёрланган тузсиз қази, қуритилган меваларнинг ўрни ёритилган. Кетирилган манбалар илмий мушохада қилинган ва зарарли одатлардан спиртли ичимликлар, энергетиклар ва рангли ичимликлар, аччиқ, шўр, дудланган ва иккиламчи ишлов берилган маҳсулотлар, ортиқча қандолат, туз ва тузламаларни рациондан четлаштириш ва уларнинг ўрни алмаштиришга рухсат берилган маҳсулотлар келтирилган. Кун давомида уй ва хизмат давомида ортиқча ёки энергия етишмаслиги натижасидаги толиқиш, овқатланиш билан боғлиқ хасталиклар ривожланиши ва ҳарбий лаёқатсизлик ва ногиронликка олиб келишни олдини олишга қаратилган илмий асосланган тавсиялар келтирилган.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarОлтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д.
JurnalЁш олимлар тиббиёт журнали
NashriyotТошкент тиббиёт академияси
ISSN2181-3485
Nashr sanasi2026-06-20
Son18
Betlar310-316
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ҳарбийлар, кун тартиби, соғлом овқатланиш тартиби ва мезонлари, оқсил сақловчи маҳсулотлар, гигиеник тавсиялар

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAОлтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д. (2026). ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШИНИ ТАШКИЛЛАШТИРИШДА ОҚСИЛ САҚЛОВЧИ МАҲСУЛОТЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАВСИЯЛАР. Ёш олимлар тиббиёт журнали, (18), 310-316. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/5488
GOST (OAK)Олтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д. ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШИНИ ТАШКИЛЛАШТИРИШДА ОҚСИЛ САҚЛОВЧИ МАҲСУЛОТЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАВСИЯЛАР // Ёш олимлар тиббиёт журнали. – 2026. – № 18. – B. 310-316.
MLAОлтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д. “ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШИНИ ТАШКИЛЛАШТИРИШДА ОҚСИЛ САҚЛОВЧИ МАҲСУЛОТЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАВСИЯЛАР.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (18), 310-316, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/5488
ChicagoОлтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д. “ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШИНИ ТАШКИЛЛАШТИРИШДА ОҚСИЛ САҚЛОВЧИ МАҲСУЛОТЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАВСИЯЛАР.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (18), 310-316 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/5488
HarvardОлтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д (2026) ‘ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШИНИ ТАШКИЛЛАШТИРИШДА ОҚСИЛ САҚЛОВЧИ МАҲСУЛОТЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАВСИЯЛАР’, Ёш олимлар тиббиёт журнали, (18), 310-316. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/5488
BibTeX
@article{article2026,
  title = {ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШИНИ ТАШКИЛЛАШТИРИШДА ОҚСИЛ САҚЛОВЧИ МАҲСУЛОТЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАВСИЯЛАР},
  author = {Олтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д.},
  journal = {Ёш олимлар тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  number = {18},
  pages = {310-316},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/5488}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Ёш олимлар тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Ёш олимлар тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari