Ушбу мақолада ноқулай микроиқлим шароитида фаолият олиб бораётган ҳарбийларнинг ваколатли вазифасига мос келадиган фаол кун тартиби, саломатлик ҳолатини ёшга мос гормрониклигини таъминлаш, жисмоний фаоллигини ошириш, тана вазнини етишмаслиги ёки ортиқча тана вазини олдини олиш, овқатланиш билан боғлиқ бўлган алиментар боғлиқ касалликлар, юрак-қон томир тизимининг ўзгариши, эндемик буқоқ, ортиқча тана вазни, семириш, темир танқислик камқонлик касалликлари тарқалиши ва унга олиб келадиган хавф омили, асоратларини олдини олишга қаратилган оқсиллар ва алмаштириб бўлмайдиган аминокислоталардан иборат соғлом овқатланишни ташкиллаштириш тамойилларнинг ўрни ва унинг таркибий қисмлари гигиеник таҳлил қилинган. Ноқулай микроқилим, қишдаги изғиринлик шамолли совуқ, ёздаги иссиқ шамолли гаримселли иссиқ ва зарарли омиллар билан боғлиқ ҳарбийларнинг кун давомида уй шароитида овқатланиш ҳолатининг издан чиқиши ва унга эътибор қаратиши зарур гигиеник талабларни тақоза қилиш ва издан чиқиши, ёндош касалликлар ва асоратларни юзага келишини бартараф қилишга қаратилган. Ҳарбийлар учун белгиланган овқатланиш тартибига ажратилган вақт, таркиби ва унинг сон ва сифат кўрсаткичларининг ўрни ёритилган. Ушбу гигиеник тавсияларда нонуштанинг таркибида аҳамиятли ва зарур бўлган олти хил ёрмалардан буғдой ёрмаси, ёғли ва сифатли сут маҳсулотлари, соф балиқ, қуён ва от гўштининг аҳамияти, маҳаллий мева ва сабзовотларнинг ўрни асосланган. Йил фасллари давомида истеъмол қилинадиган сувининг сифати ва кунлик истеъмол миқдори, от гўштидан тайёрланган тузсиз қази, қуритилган меваларнинг ўрни ёритилган. Кетирилган манбалар илмий мушохада қилинган ва зарарли одатлардан спиртли ичимликлар, энергетиклар ва рангли ичимликлар, аччиқ, шўр, дудланган ва иккиламчи ишлов берилган маҳсулотлар, ортиқча қандолат, туз ва тузламаларни рациондан четлаштириш ва уларнинг ўрни алмаштиришга рухсат берилган маҳсулотлар келтирилган. Кун давомида уй ва хизмат давомида ортиқча ёки энергия етишмаслиги натижасидаги толиқиш, овқатланиш билан боғлиқ хасталиклар ривожланиши ва ҳарбий лаёқатсизлик ва ногиронликка олиб келишни олдини олишга қаратилган илмий асосланган тавсиялар келтирилган.
| Mualliflar | Олтиев А.Ш., Шовалиев И.Х., Бердиев О.Д. |
|---|---|
| Jurnal | Ёш олимлар тиббиёт журнали |
| Nashr sanasi | 2026-06-20 |
| Son | 18 |
| Betlar | 310-316 |
| Til | Rus |
ҳарбийлар, кун тартиби, соғлом овқатланиш тартиби ва мезонлари, оқсил сақловчи маҳсулотлар, гигиеник тавсиялар
Юрак-қон томир тизими касалликлари билан оғриган ногиронлиги бўлган беморларда нутриетив статус бузилишлари касаллик кечиши, функционал ҳолат ва ҳаёт сифатига таъсир кўрсатади. Тадқиқот мақсади уй шароитида маҳаллий…
Kirish. Maqolada Samarqand shahrida hamshiralarning xonadonlarda xizmat ko‘rsatish (patronaj) tizimi orqali infeksiya bo‘lmagan (yuqumli bo‘lmagan) kasalliklarning rivojlanishi (YBK) kabi profilaktik chora tadbirlar…
Mazkur maqolada davolash-profilaktika muassasalarida hosil bo‘ladigan tibbiy chiqindilarning morfologik tarkibi hamda ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari o‘rganilgan. Tibbiy chiqindilar tarkibining xilma-xilligi…
Заболевания сердечно-сосудистой системы занимают одно из ведущих мест по уровню распространённости и смертности в мире. В связи с этим изучение клинической кардиологической терминологии приобретает особую значимость и…
Ushbu maqolada turli tarkibli chiqindilarni ko‘mish poligonlarining ish samaradorligini gigiyenik jihatdan baholash usullari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda poligonlarda chiqindilarni joylashtirish, saqlash va…
В статье представлены результаты оценки особенностей использования технологий искусственного интеллекта студентами медицинского университета и их ассоциации с академической успеваемостью. Проведено поперечное…
Ushbu maqolada kasalxona ichi infeksiyalarini oldini olish usullarini optimallashtirishning zamonaviy yondashuvlari gigiyenik, epidemiologik va tashkiliy jihatlari asosida yoritilgan. Shifoxona muhitidagi mikrobiologik…
Введение. Актуальной задачей современного образования является формирование у студентов устойчивых компетенций по управлению собственным здоровьем. Цифровизация и симуляционное обучение представляют собой перспективные…
В статье анализируется современное состояние системы питьевого водоснабжения в Багатском районе и выявляются основные проблемы, влияющие на качество питьевой воды, надёжность её подачи и доступность для населения…
Введение. В условиях динамично меняющейся экономики и растущей конкуренции, вопрос эффективной подготовки управленческих кадров приобретает особую остроту. Традиционная модель, при которой выпускник вуза лишь начинает…