O‘ZBEKISTONDA ISHEMIK INSULTGA CHALINGAN YOSH BEMORLARNING ETIOLOGIK VA XAVF OMILLARI BO’YICHA KLINIK PROFILI

Tolibov, Dilshod Sirojovich, Qarshiboyeva, Nargiza Ibrohim qizi, Yusupov, Adham Ulug‘bekovich

Ёш олимлар тиббиёт журнали · 2025-yil

Annotatsiya

Maqsad: Ushbu tadqiqotimiz yosh bemorlarda ishemik insult rivojlanishining etiologik va xavf omillariga oid klinik xususiyatlarni o‘rganish va erta profilaktika hamda kasallikni boshqarishga ilmiy asos yaratish maqsadida olib borildi.Bemorlar va usullar: 18–50 yosh oralig‘idagi yosh insult bemorlarining ma'lumotlari, Toshkent tibbiyot akademiyasi ko’p tarmoqli klinikasi nevrologiya va intensiv nevrologiya bo’limiga yotqizilgan bo’lib, ular retrospektiv tarzda tahlil qilindi.Demografik va klinik xususiyatlar, xavf omillari va etiologik omillar baholandi.Yosh guruhlari (yoshlar 18–34 ) va (katta yoshlilar 35–50) orasidagi farqlar tekshirildi.Natijalar: Jami 343 ta ketma-ket stasionar sharoitda davolangan bemorlar tadqiqotga kiritildi (o‘rtacha yosh: 43,8 yosh), 40 nafar bemor (10,9%) 18–34 yosh oralig‘ida bo‘lgan. Xavf omillarining tarqalishi: chekish 48,0%, qandli diabet 25,1%, arterial gipertoniya 35,7%. Bu uchchala xavf omili kattaroq yosh guruhida ko’proq aniqlandi (barcha p < 0,05). Boshqa omillar: giperlipidemiya 35%, ichkilikbozlik 44,7% ammo, bu omillar yosh guruhlar o‘rtasida statistik farq aniqlanmadi. Etiologiya bo‘yicha: Katta arteriya ateroskleroziga mansub bemorlar soni — 55 nafar (15,7%), ularning katta qismi kattaroq yosh guruhiga to‘g‘ri kelgan (16,9% vs 4,9%, p < 0,05). Kardioembolizm holatlari — 10%, bu holat yosh bemorlar guruhida ko’proq aniqlandi (19,9% vs 8,5%, p < 0,05). Kichik tomir okluziyasi — 45 nafar (12,8%): yosh va katta guruhlar o‘rtasida farq kuzatilmagan. Boshqa aniqlangan sabablar — 16 bemor (5,1%). Aniqlanmagan sabablar — 189 bemor (54,9%).Xulosa:Yosh insult holatlarida ham an’anaviy qon-tomir xavf omillari (gipertoniya, diabet, chekish) keng tarqalgan va yosh oshgan sari ularning tarqalishi ortadi. Bundan tashqari, kam uchraydigan xavf omillari va noyob etiologik sabablarga chuqurroq e’tibor qaratish zarur.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTolibov, Dilshod Sirojovich, Qarshiboyeva, Nargiza Ibrohim qizi, Yusupov, Adham Ulug‘bekovich
JurnalЁш олимлар тиббиёт журнали
Nashr sanasi2025-06-05
Son14
Betlar15-20
TilRus

Kalit so‘zlar

Ishemik insult, yosh bemorlar, etiologik omillar, xavf omillari, retrospektiv tahlil.

Ilmiy soha

Ёш олимлар тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Ёш олимлар тиббиёт журнали — barcha maqolalar