This study explores the systemic linguistic organization of geological terminology within the Karakalpak language, analyzing its structural-semantic dimensions and categorizing its core lexico-semantic groups (LSGs). Relying on systemic-structural and cognitive-semiotic frameworks, the paper examines the dialectical interplay between the indigenous (national core) stratum and international derivative forms (the peripheral stratum). By analyzing contextual data from the authoritative 7-volume Explanatory Dictionary of the Karakalpak Language (2023) and specialized scientific discourse, we delineate four primary LSGs: petrographic-mineralogical, geodynamic-geophysical, stratigraphical-geochronological, and terminological doublets (synonyms). The findings demonstrate that Karakalpak geological terminology is not an arbitrary nomenclature but an evolving, strictly unified, and unifocal cognitive-semiotic network displaying deep structural-semantic asymmetry, specialized morphological derivation, and high communicative precision.
| Mualliflar | Nazarov, Utkirbek Allamberdiyevich |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-15 |
| Jild | 8 |
| Son | 06 |
| Betlar | 763-769 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i06.105 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i06.105 · Maqolaning asl sahifasi
Karakalpak linguistics, geological terminology, lexico-semantic groups, cognitive-semiotic model, terminological unification, semantic derivation.
Mazkur maqolada Amir Temurning "Yetti yillik urushi" (1399–1406) davridagi harbiy strategiyasi va taktik mahorati G‘iyosiddin Xondamirning "Habib us-siyar" hamda "Temur tuzuklari" asarlari qiyosiy tahlili asosida tadqiq…
This article is about how historical-memorial discourse is linguocultural in nature, and why that matters methodologically, especially in translation studies. It kind of looks at cultural memory, a “concept sphere” type…
The present study provides a critical analysis of scholarly investigations dedicated to the concept of “father” within Uzbek and English linguistic traditions. Drawing upon the theoretical foundations of cognitive…
Ushbu maqolada o‘zbek xalq paremalarida uchraydigan somatik komponentlarning semantik tabiati hamda ularda kuzatiladigan ma’no ko‘chish usullari tahlil qilinadi. Inson tana a’zolari nomlari ishtirok etgan paremalar…
Ushbu maqola somiy tillar oilasiga mansub bo‘lgan arab tili hamda hind- yevropa tillari oilasiga kiruvchi fors tilidagi old ko'makchilarning qiyosiy tahliliga bag'ishlanadi. Maqolada old ko‘makchilarning grammatik…
Mazkur tadqiqot ingliz tilidagi blue rang komponenti ishtirok etgan idiomatik birliklarning semantik va lingvomadaniy xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida ingliz tilidan tanlab olingan o‘n ikki…
This article looks at how societal anxiety and personal identity are portrayed in Toni Morrison's Beloved and Don DeLillo's White Noise. Both novels examine the difficulties people encounter in creating and maintaining…
mazkur maqolada taniqli adib Ulug‘bek Hamdam nasriy asarlari, xususan, yaqin yillarda yaratilgan “Binafsha” va “To‘lin oy qissasi” hikoyalari misolida kompozitsion va strukturaviy evolutsiya masalalari tadqiq etilgan…
Ушбу мақолада Ўзбекистонда экологик жамоатчилик билан алоқалар (экологик PR)нинг институционал-ҳуқуқий асослари тизимли таҳлил қилинган. Тадқиқотда 2025 йил “Атроф-муҳитни асраш ва яшил иқтисодиёт йили” деб эълон…
Ushbu maqolada o‘zbek lingvomadaniy muhitida miqdor konseptining konseptual, kognitiv va lingvokulturologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Miqdorning nafaqat matematik, balki milliy-madaniy, baholovchi jihatlari ochib…