Ushbu maqolada Xorazm viloyati (Shovot va Urganch tumanlari) Amudaryo boʻyi havzasidagi toʻqay ormonlarida yashovchi entomofaunaning fenologik xususiyatlari va mavsumiy rivojlanish qonuniyatlari oʻrganilgan. 2023–2025-yillar davomida uch mavsum — bahor (aprel–may), yoz (iyun–avgust) va kuz (sentyabr–oktyabr) boʻyicha olib borilgan dala kuzatuvlarida taksonomik, morfologik, faunistik, molekulyar-genetik, statistik, ekologik va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanildi. Hasharotlar zichligi yoz mavsumida eng yuqori darajaga yetib, yillik umumiy zichlikning 43,8 foizini (21,6 ekz./m²) tashkil etdi, bahor mavsumi esa eng past ulushni — 25,2 foizni (12,4 ekz./m²) koʻrsatdi, kuz mavsumi esa 31,0 foiz (15,3 ekz./m²) bilan oraliq oʻrinni egalladi. Dominant turlar orasida Pyrrhocoris apterus umumiy zichlikning eng katta qismini (29,3%) tashkil etsa, Xylotrechus namanganensis eng kichik ulushni (12,5%) koʻrsatdi. Barcha mavsumlarda populyatsiya zichligining yillar boʻyicha barqaror ortishi qayd etildi, 2025-yilga kelib 2023-yilga nisbatan umumiy oʻsish 8,9 foizni tashkil etdi. Olingan natijalar toʻqay ekotizimlarini ekologik monitoring qilish va muhofaza qilishni rejalashtirish uchun empirik asos boʻlib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Madina, Mahmudjon qizi Allayarova |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-13 |
| Jild | 8 |
| Son | 6 |
| Betlar | 895-900 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i06.120 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i06.120 · Maqolaning asl sahifasi
toʻqay ekotizimi, entomofauna, fenologiya, mavsumiy dinamika, populyatsiya zichligi, dominant turlar, Amudaryo, Xorazm viloyati.
Ushbu tadqiqot nutqida disfunktsiya mavjud bolalar populyatsiyasida tajriba omili (mayda motorikaning) ning elektroensefalografik (EEG) ritmlariga ta’sirini oʻrganishga bagʻishlangan boʻlib, nazorat va tajriba guruhlari…
Tuproqlar qoplamining o‘zgarishi yo‘nalishi uning tadrijiy rivojlanishi yo‘nalishini ko‘rsatuvchi bosh omil bo‘lib, tadrijiy rivojlanishini yo‘nalishini o‘rganish muayyan tuproq qoplami xossa va xususiyatlarining ijobiy…
Mazkur tadqiqotda indol-3-sirka kislotasining (ISK) aminokislotalar bilan amid hosilalarini sintez qilish usuli ishlab chiqildi. Sintez jarayoni N,N′- ditsiklogeksilkarbodiimid va 1-gidroksibenzotriazol (DCC/HOBt)…
Dunyo miqyosida hozirgi kunda lishayniklarda noyob ikkilamchi metabolitlar sintezlanadi, ularning aksariyati boshqa tirik organizmlarda uchramaydi. Lishaynik tallomining turli qismlarida bo'lishi mumkin bo'lgan 800 dan…
Mazkur maqolada globallashuv va raqamli kommunikatsiya jarayonlarining yoshlar media madaniyatiga ta’siri tahlil qilinadi. Zamonaviy axborot- kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida yoshlarning…
Mazkur maqolada Silybum marianum L. urug‘idan olingan moy tarkibidagi fosforli moddalar miqdorini aniqlash natijalari keltirilgan. Tadqiqot obyekti sifatida suv bilan ekstraksiya qilinib, keyinchalik sovuq presslash…
Ushbu maqolada O'zbekiston Respublikasida axborot texnologiyalari vositasida sodir etilayotgan jinoyatlarning (kiberjinoyatchilik) o'ziga xos xususiyatlari, qonunchilikdagi mavjud bo'shliqlar va ularni to'g'ri…
Cousinia affinis — редкий многолетний вид семейства Asteraceae, эндемичный для аридных регионов Центральной Азии. Несмотря на высокий потенциал рода Cousinia как источника биоактивных соединений, по данному виду…
Ushbu maqolada “madaniy tafakkur” tushunchasining mazmuniy mohiyati turli ilmiy yondashuvlar va kontseptual talqinlar asosida tahlil qilinadi. Maqolada madaniy tafakkur bilimdan kengroq hodisa ekanligi, uning qadriyat…
Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyati hududida tarqalgan ziravor o‘simliklarning taksonomik tarkibi, hayotiy shakllari va ishlatilish imkoniyatlari o‘rganildi. Tadqiqotning maqsadi viloyat florasidagi ziravor o‘simlik…