Onobrychis Mill. Markaziy Osiyoning qurg‘oqchil va tog‘li hududlarida muhim floristik komponent bo‘lsa-da, O‘zbekiston miqyosida uning turlar boyligi va tor tarqalganlik markazlari fazoviy jihatdan yetarlicha baholanmagan. Ushbu tadqiqotda GBIF, iNaturalist, Plantarium va dala kuzatuvlaridan yig‘ilgan 334 ta koordinata tekshirilib, O‘zbekiston chegarasi ichida joylashgan 330 ta koordinata va 11 tur tahlilga kiritildi. Mamlakat hududi 10 × 10 km o‘lchamdagi 4 844 ta grid katakka ajratildi. H1977ar bir katak uchun turlar boyligi (SR), vaznli endemizm (WE), tuzatilgan vaznli endemizm (CWE) va namuna zichligi hisoblandi. Faqat 95 ta gridda kamida bitta tur qayd etildi. Eng yuqori boylik Bobotog‘– Surxondaryo vodiysi tog‘oldi sektori va Boysun–Boysuntog‘ hududida kuzatilib, har birida beshtadan tur qayd etildi. O. chorassanica 176 koordinata va 63 grid bilan eng keng qayd etilgan tur bo‘ldi. Aksincha, Nurota tog‘laridagi O. gontscharovii va Qizilqumdagi O. tavernierifolia maksimal WE va CWE qiymatlarini (1.0) hosil qildi. Natijalar turlar boyligi markazlari bilan tor tarqalganlik markazlari fazoviy jihatdan mos kelmasligini ko‘rsatadi. Shu bois Onobrychis xilma-xilligini muhofaza qilishda janubiy tog‘li hotspotlar hamda Nurota–Qizilqumdagi lokal populyatsiyalar bir-birini to‘ldiruvchi ustuvor hududlar sifatida qaralishi lozim.
| Mualliflar | Toshmirov, Sirojiddin Ergashevich, Akram, Ibragimov Javliyevich |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-13 |
| Jild | 8 |
| Son | 6 |
| Betlar | 423-430 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i06.058 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i06.058 · Maqolaning asl sahifasi
Onobrychis, turlar boyligi, vaznli endemizm, CWE, grid tahlili, hotspot, O‘zbekiston
In this study, the amides of 5-amino-2-methylphenol with indole-3-acetic acid (IAA) and indole-3-butyric acid (IBA) were synthesized using the Schotten–Baumann method, and their physicochemical properties were…
Ushbu maqolada Pleurotus ostreatus ning bioekologik, morfologik, fiziologik va biotexnologik xususiyatlari tahlil qilingan. P. ostreatus ksilotrof va saprotrof makromitset sifatida lignosellyulozali substratlarni…
Ушбу тадқиқотда Azotobacter chroococcum XH2018 штамми экзополисахариди (ЭПС) матрицаси асосида синтезланган Ag/Si нанобиоматериалининг ҳосил бўлиши жараёнида биологик матрицанинг физик-кимёвий ўзгаришлари ўрганилди…
In the article, the effect of new synthetic derivatives of glycyrrhetic acid on the functional parameters of mitochondria, as well as the parameters of the CsA-sensitive pore of mitochondrial membranes, were studied. It…
Mazkur maqolada Ajuga turkistanica o‘simligining barg va poya qismlaridan biologik faol moddalarni ajratib olish maqsadida spirtli ekstraksiya jarayoni tajribaviy asosda o‘rganildi[1,2]. Quritilgan va maydalangan…
Maqolada Farg'ona tumani Vodil qishlog'i sharoitida Qashqadaryo viloyatidan keltirilgan sassiq kovrak (Ferula foetida (Bunge) Regel) urug'larining dala unuvchanligi va dastlabki rivojlanish dinamikasi bo'yicha…
Prunus turlarida in vitro sharoitida bir nechta biotexnologik usullar ishlab chiqilgan bo‘lib, ularning barchasi moslashuvchan kallus massasini hosil qilish uchun ishonchli protokolni talab qiladi. Xususan, Prunus…
Cyanophyta boʻlimiga mansub Spirulina suvoʻti spiralsimon tuzilishga ega koʻp hujayrali organizmdir. U yuqori ozuqaviylikka ega, yaʼni boshqa koʻk-yashil va yashil suvoʻtlariga nisbatan oʻzida koʻp miqdorda oqsil…
Mazkur maqolada emizikli ayollar ratsional ovqatlanishida mavsumiy oziq- ovqat mahsulotlarining o‘rni va ahamiyati baholangan. Tadqiqotning maqsadi Chiroqchi va Kasbi tumanlarida istiqomat qiluvchi emizikli ayollarning…
Markaziy Osiyoda olma yetishtirish zamburug‘li patogenlar, xususan, apple scab (Venturia inaequalis) va powdery mildew (Podosphaera leucotricha) kasalliklari sababli muammolarga yuz tutmoqda. Fungitsidlarga nisbatan…