Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek adabiyotida toponimlarning badiiy- estetik, lingvokulturologik va milliy dunyoqarashni ifodalovchi semantik vazifalari qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi. Toponimlar adabiy matnda faqat geografik obyekt nomi sifatida emas, balki xalqning tarixiy xotirasi, etnomadaniy tajribasi, hududiy mansublik hissi, ijtimoiy ong, qadriyatlar tizimi va milliy mentalitetini mujassamlashtiruvchi ramziy birlik sifatida namoyon bo‘ladi. Ingliz adabiyotida London, Wessex, Yorkshire, moor, Thames, Canterbury, Avon kabi toponimik birliklar tarixiy qatlam, ijtimoiy tabaqalanish, industrial sivilizatsiya, protestant etikasi, imperiya xotirasi va shaxsiy erkinlik g‘oyalari bilan bog‘liq poetik makon yaratadi. O‘zbek adabiyotida esa Samarqand, Buxoro, Toshkent, Marg‘ilon, Qo‘qon, Farg‘ona, Turkiston, Zarafshon, Amudaryo, Orol, Qashqadaryo kabi toponimlar milliy o‘zlik, tarixiy vorislik, ma’naviy qadriyat, vatanparvarlik, mahalla va yurt tushunchalari bilan uzviy bog‘liq holda ishlatiladi. Maqolada toponimlarning badiiy matndagi nominativ, lokativ, tarixiy-assotsiativ, ramziy, ideologik, emotsional-ekspressiv va intertekstual vazifalari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari ingliz va o‘zbek adabiyotida toponimlarning milliy dunyoqarashni ifodalash mexanizmlari umumiy jihatdan o‘xshash bo‘lsa-da, ularning semantik markazi turlicha shakllanishini ko‘rsatadi: ingliz adabiyotida makon ko‘pincha ijtimoiy sinf, tarixiy modernizatsiya va individual tajriba bilan bog‘lansa, o‘zbek adabiyotida toponimlar ko‘proq tarixiy xotira, ajdodlar merosi, muqaddas yurt, jamoaviy ong va ma’naviy mansublik tushunchalarini faollashtiradi.
| Mualliflar | Sayfiyeva, Shahlo |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-14 |
| Jild | 8 |
| Son | 05 |
| Betlar | 43-55 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i05.006 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i05.006 · Maqolaning asl sahifasi
toponim, onomastika, milliy dunyoqarash, ingliz adabiyoti, o‘zbek adabiyoti, lingvokulturologiya, badiiy makon, etnomadaniy xotira.
Mazkur maqolada arab adabiyotidagi maqoma janrining shakllanishi, taraqqiyot bosqichlari va badiiy xususiyatlari tadqiq etilgan. Maqoma istilohining etimologiyasi, janrning paydo bo‘lish omillari hamda uning mumtoz arab…
Mazkur maqolada ingliz va o’zbek jinoiy-detektiv filmlari diskursida qo’llaniladigan tahdid nutqiy aktlarining funksional-pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Nutqiy aktlar nazariyasi doirasida tahdid aktining…
Phraseology constitutes a vital component of language, reflecting not only linguistic structure but also human cognition, culture, and emotional experience. This study examines the semantic representation of human…
Ushbu maqola Charlz Dikkensnin 1850–60-yillar novellalistik ijodini koʻp qirrali tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqotda yozuvchining kech davr hikoyalarida ijtimoiy tanqid, psixologik yozuv, fantastik va detektiv…
Ushbu maqolada sinxron tarjimaning nazariy asoslari, amaliy mexanizmlari hamda global kommunikatsiya jarayoniga lingvistik ta’siri tahlil qilinadi. Sinxron tarjima murakkab kognitiv va kommunikativ faoliyat turi…
Ekzistensial detektiv roman — klassik detektiv janrining falsafiy- psixologik rivojlanish bosqichi bo'lib, unda jinoyatni fosh etish jarayoni shaxsning o'z-o'zini anglash, mavjudlik ma'nosi va axloqiy tanlov muammolari…
Mazkur maqolada badiiy matnni zamonaviy tilshunoslikning antropotsentrik va kognitiv yondashuvlari asosida o‘rganish masalalari tahlil qilingan. Matn lingvistikasining rivojlanish bosqichlari, badiiy matnning…
Xolid Said Xoʻjayev (1888-1937) Toshkent viloyati Qo‘shqo‘rg‘on qishlog‘ida tug‘ilib o‘sgan o‘zbek va ozarbayjon tilshunosi. Shuningdek, Ozarbayjon tilini lotin alifbosiga oʻtkazishda muhim rol oʻynagan shaxslardan…
Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi ijtimoiy tarmoq marketingi (SMM) terminlarining semantik tuzilishi lingvistik va terminologik nuqtai nazardan chuqur tahlil qilinadi. Globallashuv jarayonida ingliz tilidan kirib…
Maqolada so‘nggi yillarda ontolingvistikaga oid izlanishlarda bolalar nutqiy ijod mahsulining o‘ziga xos jihatlarini o‘rganishga e’tibor kuchayishi natijasida maydonga kelgan ilmiy va amaliy tadqiqotlar tavsifi…