Ushbu maqolada qadimgi turkiy yozma yodgorliklar, aynan Kultegin bitiktoshining kognitiv-semantik xususiyatlari zamonaviy tilshunoslikning ilg‘or metodlari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida matnni idrok qilish dinamikasiga oid asosiy ilmiy tushunchalar, jumladan, konseptuallashtirish, kategorizatsiya, kognitiv metafora va metonimiya hamda freym va skriptlar nazariyalari ko‘rib chiqiladi. Maqola doirasida bitiktoshdagi “sülädim” va “itidim” kabi lisoniy birliklar analitik usulda tadqiq qilinib, qadimgi turkiy xalqlarning “Urush” va “Davlat” konsepsiyalariga oid kognitiv kategoriyalari qayta tiklanadi. Tahlil natijalariga ko‘ra, bitig matni oddiy xronologik ma’lumotlar majmuasi bo‘lmaganligi, balki o‘zida yaxlit “Qudrat” va “Tartib” geshtaltlarini shakllantiruvchi murakkab konseptual strukturani mujassam etgani isbotlanadi. Ushbu natijalar qadimgi turkiy dunyoqarashni lingvistik va kognitiv nuqtai nazardan qayta tiklash uchun muhim ilmiy asoslarga ega ekanligini ko‘rsatadi.
| Mualliflar | Allambergenova, M.R. |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-05 |
| Jild | 8 |
| Son | 04 |
| Betlar | 1351-1358 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.v08.i04.193 |
DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.193 · Maqolaning asl sahifasi
kognitiv semantika, konseptual metafora, kategorizatsiya, freym, skript, geshtalt, Kultegin bitigi, dunyo manzarasi.
Maqolada lоkаllik bеlgisi tilning turli sаthlаridа o`zigа хоs tаrzdа nаmоyon bo`lishi, bu jihаtdаn quyi sаth (fоnоlоgik sаth) birliklаri bilаn yuqоri sаth (mоrfеmik sаth vа bоshqаlаr) birliklаridа mаvjud bo`lgаn…
This article provides a scientific analysis of the impact of language barriers in emergency medicine on patient safety and treatment outcomes. Particular attention is given to patients with limited English proficiency…
Mazkur maqolada turli tizimli tillarda — ingliz, rus va o‘zbek tillarida aniqlovchi (determinativ) vazifasida qo‘llanuvchi til birliklarining leksik-semantik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotda…
Collaborative learning and teamwork are essential components of effective communication in educational settings. These approaches not only improve students' academic performance but also foster essential communication…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek xalq ertaklarida uchraydigan mitologik nomlar, jumladan, antroponimlar, teonimlar hamda mifologik obrazlar nomlari lingvomadaniy va qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Mitologik onomastika…
Ushbu maqolada Sh. Seytovning “Shirashilar” asarida peyzaj tasvirining badiiy-funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Asarda tabiat manzaralarining qahramonlar ruhiy holatini ochib berish, voqealar rivojini ta’minlash…
This paper examines mythonymy — the naming of mythological figures, legendary heroes, deities, and supernatural beings — as a structurally and culturally significant sector of the onomastic space in English folk tales…
Mazkur maqolada ingliz adabiyotida ritsarlik romanlarining paydo bo‘lishi va ularning xronologik rivojlanish bosqichlari tarixiy-adabiy kontekstda tahlil qilinadi. Tadqiqotda ritsarlik romanlarining genezisi Norman…
This study examines the transformation of linguistic units within the digital ecosystem of social networks, where communication is increasingly mediated by technological affordances and socio-cultural dynamics. As…
Ushbu maqolada sintaktik birliklar sintagmatik munosabatga kirishib, ma’lum butunlikni hosil qilishi va kommunikativ maqsadni ifodalashi, natijada kommunikativ maqsadni ifodalash jarayonida esa gapning aktuallashishiga…