Ushbu maqolada tilshunoslikning murakkab va serqirra yo‘nalishlaridan biri hisoblangan sintaktik-stilistik figuralarning nazariy evolyutsiyasi hamda ularning lingvokulturologik tabiati keng ko‘lamda tahlil etiladi. Maqola antik davr ritorika an’analaridan boshlab, zamonaviy struktural tilshunoslik va lingvokulturologiya bosqichigacha bo‘lgan ilmiy qarashlarni qiyosiy o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida Aristotel va Kvintilian kabi antik mutafakkirlarning fundamental tushunchalari, shuningdek, I.R. Galperin, R. Yakobson va V. Vinogradov kabi olimlarning stilistik chekinish hamda poetik funksiya haqidagi zamonaviy konsepsiyalari o‘zaro muvofiqlashtiriladi. Maqolaning o‘ziga xosligi shundaki, unda sintaktik figuralar shunchaki nutqiy bezak emas, balki milliy mentalitetning lisoniy modeli va “madaniy kod” sifatida talqin qilinadi. Abdurauf Fitrat va A. Abduazizov kabi o‘zbek olimlarining uslub hamda lisoniy dinamika haqidagi qarashlari asosida, sintaktik transformatsiyalarning jamiyat ijtimoiy-madaniy manzarasi bilan uzviy bog‘liqligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, har bir stilistik vosita zamirida xalqning muloqot madaniyati va emotsional tabiati mujassam bo‘lib, ular lisoniy birlikni madaniy belgiga aylantirishga xizmat qiladi. Mazkur tahlillar matn qurilishining ichki mexanizmlari orqali “milliy ruh”ni kashf etish uchun yangi nazariy zamin yaratadi.
| Mualliflar | Zarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-05 |
| Jild | 8 |
| Son | 04 |
| Betlar | 90-96 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.v08.i04.012 |
DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.012 · Maqolaning asl sahifasi
sintaktik-stilistik figuralar, lingvokulturologiya, ekspressivlik, lisoniy manzara, ritorika, inversiya, sintaktik parallelizm, milliy ruh, madaniy kod, poetik funksiya.
Mazkur maqolada o‘zbek adabiyotida mumtoz ildizlarga ega bo‘lgan noma janrining zamonaviy poeziyada yashovchanligi va badiiy transformatsiyasi Abdulla Oripov ijodi misolida tadqiq etiladi. Tadqiqotda noma janrining…
Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi “sifat + ot” tipidagi atributiv sintagmalarning kompozitsion (tarkibiy) tuzilishi har tomonlama tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi shundan iboratki, zamonaviy o‘zbek tilshunosligida…
This study examines reader reception of linguocultural realia in translation within the English–Uzbek context. Linguocultural realia, as culture-bound lexical units, pose challenges not only for translators but also for…
Ushbu maqolada reklama matnlarida madaniy kodlarning turg‘un birikmalar orqali ifodalanishi ingliz va o‘zbek tillari misolida qiyosiy jihatdan keng tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida reklama diskursining lingvistik va…
Afghan-American diaspora literature emerged as a distinct literary tradition following the waves of Afghan migration to the United States caused by decades of war, political instability, and displacement. This article…
Mazkur maqolada o‘zbek tilshunosligida antropotsentrik paradigma shakllanishi, uning nazariy asoslari hamda rivojlanish yo‘nalishlari tizimli tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda tilni inson omili bilan bog‘liq holda…
Ushbu maqolada Asqad Muxtor she’riyatining ilmiy tadqiq etilish bosqichlari tarixiy va nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Shoir poetikasini o‘rganishda qo‘llanilgan asosiy manbalar va metodologik yondashuvlar qiyosiy…
Mazkur maqolada antropotsentrik tilshunoslik doirasida kognitiv lingvistika va kognitiv semantika tushunchalarining nazariy asoslari tahlil qilingan. Unda tilni inson tafakkuri, bilish jarayonlari hamda dunyoni idrok…
Mazkur maqolada ingliz tili aforistik qatlamida qo‘llaniladigan onomastik birliklarning lingvokulturologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida antroponim, toponim va mifonimlarning aforizmlar tarkibida…
This article examines the role of stylistic convergence in the process of artistic symbols interaction. The main task of the present research is dedicated to the study of artistic symbols in the novels by J. R. Fowles…