Sintaktik-stilistik figuralarning nazariy asoslari va lingvokulturologik tabiati: evolyutsion tahlil

Zarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada tilshunoslikning murakkab va serqirra yo‘nalishlaridan biri hisoblangan sintaktik-stilistik figuralarning nazariy evolyutsiyasi hamda ularning lingvokulturologik tabiati keng ko‘lamda tahlil etiladi. Maqola antik davr ritorika an’analaridan boshlab, zamonaviy struktural tilshunoslik va lingvokulturologiya bosqichigacha bo‘lgan ilmiy qarashlarni qiyosiy o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida Aristotel va Kvintilian kabi antik mutafakkirlarning fundamental tushunchalari, shuningdek, I.R. Galperin, R. Yakobson va V. Vinogradov kabi olimlarning stilistik chekinish hamda poetik funksiya haqidagi zamonaviy konsepsiyalari o‘zaro muvofiqlashtiriladi. Maqolaning o‘ziga xosligi shundaki, unda sintaktik figuralar shunchaki nutqiy bezak emas, balki milliy mentalitetning lisoniy modeli va “madaniy kod” sifatida talqin qilinadi. Abdurauf Fitrat va A. Abduazizov kabi o‘zbek olimlarining uslub hamda lisoniy dinamika haqidagi qarashlari asosida, sintaktik transformatsiyalarning jamiyat ijtimoiy-madaniy manzarasi bilan uzviy bog‘liqligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, har bir stilistik vosita zamirida xalqning muloqot madaniyati va emotsional tabiati mujassam bo‘lib, ular lisoniy birlikni madaniy belgiga aylantirishga xizmat qiladi. Mazkur tahlillar matn qurilishining ichki mexanizmlari orqali “milliy ruh”ni kashf etish uchun yangi nazariy zamin yaratadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-05
Jild8
Son04
Betlar90-96
TilO‘zbek
DOI10.70728/b.series.v08.i04.012
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.012 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

sintaktik-stilistik figuralar, lingvokulturologiya, ekspressivlik, lisoniy manzara, ritorika, inversiya, sintaktik parallelizm, milliy ruh, madaniy kod, poetik funksiya.

Iqtibos keltirish

APAZarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li (2026). SINTAKTIK-STILISTIK FIGURALARNING NAZARIY ASOSLARI VA LINGVOKULTUROLOGIK TABIATI: EVOLYUTSION TAHLIL. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 90-96. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.012
GOST (OAK)Zarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li SINTAKTIK-STILISTIK FIGURALARNING NAZARIY ASOSLARI VA LINGVOKULTUROLOGIK TABIATI: EVOLYUTSION TAHLIL // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 04. – B. 90-96. – DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.012.
MLAZarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li. “SINTAKTIK-STILISTIK FIGURALARNING NAZARIY ASOSLARI VA LINGVOKULTUROLOGIK TABIATI: EVOLYUTSION TAHLIL.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 90-96, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.012
ChicagoZarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li. “SINTAKTIK-STILISTIK FIGURALARNING NAZARIY ASOSLARI VA LINGVOKULTUROLOGIK TABIATI: EVOLYUTSION TAHLIL.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 90-96 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.012
HarvardZarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li (2026) ‘SINTAKTIK-STILISTIK FIGURALARNING NAZARIY ASOSLARI VA LINGVOKULTUROLOGIK TABIATI: EVOLYUTSION TAHLIL’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 90-96. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.012
BibTeX
@article{zarifjonqoldashevtoxirjonogli2026,
  title = {SINTAKTIK-STILISTIK FIGURALARNING NAZARIY ASOSLARI VA LINGVOKULTUROLOGIK TABIATI: EVOLYUTSION TAHLIL},
  author = {Zarifjon, Qo'ldashev Toxirjon o'g'li},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {04},
  pages = {90-96},
  doi = {10.70728/b.series.v08.i04.012},
  url = {https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.012}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi