Ushbu maqolada agroekotizimlarda yirtqich entomofauna xilma-xilligi va uning landshaft-ekologik omillar bilan o‘zaro bog‘liqligi biologik nazorat konsepsiyasi doirasida tizimli ravishda tahlil qilindi. Tadqiqot zamonaviy ilmiy adabiyotlar, jumladan agroekologiya, entomologiya va landshaft ekologiyasi yo‘nalishlaridagi so‘nggi yondashuvlar asosida amalga oshirildi. Yirtqich hasharotlarning (Coleoptera, Neuroptera, Diptera va Hemiptera vakillari) agroekotizimlarda zararkunandalar populyatsiyasini tabiiy tartibga solishdagi funksional roli, ularning trofik aloqalardagi o‘rni hamda ekotizim xizmatlarini shakllantirishdagi ahamiyati kompleks tarzda umumlashtirildi. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, yirtqich entomofauna xilma-xilligi agroekotizimlarning strukturaviy va funksional murakkabligi bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, ayniqsa yarim tabiiy habitatlar (o‘rmonzorlarga tutash hududlar, yaylovlar, dala chetlari) mavjudligi ularning populyatsiyasi va barqarorligini sezilarli darajada oshiradi. Landshaftning fragmentatsiyasi, ekinlar xilma-xilligi, agrotexnik tadbirlar intensivligi va pestitsid yuklamasi kabi omillar yirtqich hasharotlarning tarqalishi, migratsiyasi va biologik faolligiga turlicha ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Shuningdek, agroekotizimlarda biologik nazorat samaradorligi ko‘p jihatdan yirtqich entomofauna xilma-xilligi, trofik tarmoqlarning murakkabligi va ekologik nişalarning mavjudligi bilan belgilanadi. Diversifikatsiyalangan agrobiotsenozlarda yirtqichlar va zararkunandalar o‘rtasidagi muvozanat nisbatan barqaror bo‘lib, bu holat pestitsidlar qo‘llash zaruratini kamaytirishga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Daminov, M.A., Jumanov, M.A., Bobokulov, A.U |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Jild | 8 |
| Son | 4 |
| Betlar | 354-362 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i04.055 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i04.055 · Maqolaning asl sahifasi
entomofauna, biologik nazorat, agroekotizim, biodiversitet, landshaft ekologiyasi, tabiiy dushmanlar
Ushbu tadqiqotda AS–UBS shifobaxsh choyidagi yog‘da eruvchan vitaminlar (A, D, E, K) miqdori HPLC yordamida aniqlangan. Tadqiqot obyekti sifatida Olmurut (Pyrus spp.) novdalari, Yapon safora (Styphnolobium japonicum)…
Ushbu tadqiqot ishida yurak-qon tomir kasalliklarida muhim o‘rin tutuvchi silliq muskul hujayralarining qisqarish jarayoniga biologik faol modda sifatida qaraladigan 1-O-Galloil-4,6-geksagidroksidifenoil-β-D-glyukoza…
Ушбу мақолада хитин ва хитозаннинг кимёвий тузилиши, олиниш технологияси, деацетилланиш жараёни ҳамда ИҚ-спектроскопик таҳлил натижалари ёритилган. Хитозаннинг физик-кимёвий хусусиятлари, деацетилланиш даражасининг (ДА)…
Markaziy Qizilqum fosforit va oksidlangan Angren qo‘ng‘ir ko‘miri xomashyosi asosida organik oʻgʻitlar olindi. Pas navli fosforitlarni nitrat kislota bilan qayta ishlab boyitildi. Nitrat kislota meyorini CaO uchun…
Buxoro viloyatining sho‘rlangan tuproqlarida Amarant o‘simligining o‘sishi va biofaol komponentlarining shakllanishiga abiotik stresslar (suv taqchilligi, yuqori harorat va sho‘rlanish) ta’sirini o‘rganish maqsad…
1,3-Dimetoksibenzolning allillovchi agent - allil spirt bilan allillash reaksiyasi, reaksiyaning borishiga va unumiga katalizatorlar tabiatining ta’siri o’rganildi. Allildimetoksifenollarning fizik konstantalari…
Hozirda RNK ajratib olishda dunyo olimlari ko‘plab usullardan foydalanishadi. Bulardan, tijorat firmalari tomonidan ishlab chiqilgan RNK ajratish to‘plamlari hamda zarur lizis bufferlarini personal tomonidan qo‘lda…
Ushbu ishda sterilizatsiya jarayonlarining amaliy tahlili va samaradorligi o‘rganiladi. Sterilizatsiyaning asosiy usullari - issiqlik (avtoklavlash), kimyoviy, gazli va nurlanish asosidagi usullar tahlil qilinib…
Microscopic soil fungi are essential components of the rhizosphere microbiome of medicinal plants, particularly those belonging to the Lamiaceae family. These fungi play a critical role in plant nutrition, growth…
Ushbu maqolada Qo‘qon davlat o‘rmon xo‘jaligida Heliotropium L. turkum turlari dastlabki tahlili natijalari keltirilgan. Olib borilgan dala tadqiqotlari hamda Qo‘qon davlat universiteti gerbariy fondida (KD)…