Agroekotizimlarda yirtqich entomofauna xilma-xilligi va landshaft omillariga biologik nazorat nuqtai nazaridan tahlil

Daminov, M.A., Jumanov, M.A., Bobokulov, A.U

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada agroekotizimlarda yirtqich entomofauna xilma-xilligi va uning landshaft-ekologik omillar bilan o‘zaro bog‘liqligi biologik nazorat konsepsiyasi doirasida tizimli ravishda tahlil qilindi. Tadqiqot zamonaviy ilmiy adabiyotlar, jumladan agroekologiya, entomologiya va landshaft ekologiyasi yo‘nalishlaridagi so‘nggi yondashuvlar asosida amalga oshirildi. Yirtqich hasharotlarning (Coleoptera, Neuroptera, Diptera va Hemiptera vakillari) agroekotizimlarda zararkunandalar populyatsiyasini tabiiy tartibga solishdagi funksional roli, ularning trofik aloqalardagi o‘rni hamda ekotizim xizmatlarini shakllantirishdagi ahamiyati kompleks tarzda umumlashtirildi. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, yirtqich entomofauna xilma-xilligi agroekotizimlarning strukturaviy va funksional murakkabligi bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, ayniqsa yarim tabiiy habitatlar (o‘rmonzorlarga tutash hududlar, yaylovlar, dala chetlari) mavjudligi ularning populyatsiyasi va barqarorligini sezilarli darajada oshiradi. Landshaftning fragmentatsiyasi, ekinlar xilma-xilligi, agrotexnik tadbirlar intensivligi va pestitsid yuklamasi kabi omillar yirtqich hasharotlarning tarqalishi, migratsiyasi va biologik faolligiga turlicha ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Shuningdek, agroekotizimlarda biologik nazorat samaradorligi ko‘p jihatdan yirtqich entomofauna xilma-xilligi, trofik tarmoqlarning murakkabligi va ekologik nişalarning mavjudligi bilan belgilanadi. Diversifikatsiyalangan agrobiotsenozlarda yirtqichlar va zararkunandalar o‘rtasidagi muvozanat nisbatan barqaror bo‘lib, bu holat pestitsidlar qo‘llash zaruratini kamaytirishga xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDaminov, M.A., Jumanov, M.A., Bobokulov, A.U
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-01
Jild8
Son4
Betlar354-362
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i04.055
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i04.055 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

entomofauna, biologik nazorat, agroekotizim, biodiversitet, landshaft ekologiyasi, tabiiy dushmanlar

Iqtibos keltirish

APADaminov, M.A., Jumanov, M.A., & Bobokulov, A.U (2026). AGROEKOTIZIMLARDA YIRTQICH ENTOMOFAUNA XILMA-XILLIGI VA LANDSHAFT OMILLARIGA BIOLOGIK NAZORAT NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 354-362. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i04.055
GOST (OAK)Daminov, M.A., Jumanov, M.A., Bobokulov, A.U AGROEKOTIZIMLARDA YIRTQICH ENTOMOFAUNA XILMA-XILLIGI VA LANDSHAFT OMILLARIGA BIOLOGIK NAZORAT NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 4. – B. 354-362. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i04.055.
MLADaminov, M.A., Jumanov, M.A., and Bobokulov, A.U. “AGROEKOTIZIMLARDA YIRTQICH ENTOMOFAUNA XILMA-XILLIGI VA LANDSHAFT OMILLARIGA BIOLOGIK NAZORAT NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 354-362, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i04.055
ChicagoDaminov, M.A., Jumanov, M.A., and Bobokulov, A.U. “AGROEKOTIZIMLARDA YIRTQICH ENTOMOFAUNA XILMA-XILLIGI VA LANDSHAFT OMILLARIGA BIOLOGIK NAZORAT NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 354-362 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i04.055
HarvardDaminov, M.A., Jumanov, M.A., and Bobokulov, A.U (2026) ‘AGROEKOTIZIMLARDA YIRTQICH ENTOMOFAUNA XILMA-XILLIGI VA LANDSHAFT OMILLARIGA BIOLOGIK NAZORAT NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(4), 354-362. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i04.055
BibTeX
@article{daminovma2026,
  title = {AGROEKOTIZIMLARDA YIRTQICH ENTOMOFAUNA XILMA-XILLIGI VA LANDSHAFT OMILLARIGA BIOLOGIK NAZORAT NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL},
  author = {Daminov, M.A. and Jumanov, M.A. and Bobokulov, A.U},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {4},
  pages = {354-362},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i04.055},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i04.055}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Daminov, M.A. — boshqa maqolalari