Mahalliy gildan olingan alyuminosilikat sorbentining fazaviy tarkibi va strukturaviy xususiyatlarini rentgen nurlari difraksiyasi ostida o‘rganish

Gulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, Mansur Saburovich, Xudayberganov

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Tabiiy resurslardan samarali va arzon sorbent materiallarini ishlab chiqish zamonaviy ekologik va materiallar kimyosining muhim yo‘nalishi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda asosiy xomashyo sifatida mahalliy giltuproqdan foydalanib, alyumosilikat sorbent sintez qilindi. Olingan materialning strukturaviy va fazaviy tarkibi rentgenografik tahlil yordamida o‘rganildi. Rentgenogrammada sintez qilingan sorbent asosan kvars, dala shpati va qatlamli alyumosilikat strukturalar kabi gilli mineral komponentlarga mos keladigan o‘ziga xos difraksion cho‘qqilarga ega bo‘lgan alyumosilikat kristall fazalardan iborat ekanligi aniqlandi. Difraksiya natijalari sintez jarayonida xom tuproqning qisman strukturaviy o‘zgarishini ko‘rsatadi, bu esa yanada tartibli alyumosilikat karkasining shakllanishiga olib keladi. Ushbu fazalarning mavjudligi faol sirt markazlari va g‘ovakli tuzilmalarning shakllanishi tufayli adsorbsiya jarayonlari uchun qulay strukturaviy xususiyatlarni ko‘rsatadi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, istiqbolli strukturaviy xususiyatlarga ega bo‘lgan alyumosilikatli sorbentlarni tayyorlash uchun mahalliy xomashyodan samarali foydalanish mumkin. Ushbu natijalar bunday materiallarni keyinchalik atrof-muhitni tozalash jarayonlarida, shu jumladan suv tizimlaridan og‘ir metallar va organik ifloslantiruvchi moddalarni chiqarib tashlashda qo‘llash uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarGulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, Mansur Saburovich, Xudayberganov
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-27
Jild8
Son3
Betlar472-477
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Aluminosilikat sorbent; mahalliy giltuproq; rentgen nurlari difraksiyasi (XDR); strukturaviy xususiyatlari; adsorbsion material

Iqtibos keltirish

APAGulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, & Mansur Saburovich, Xudayberganov (2026). MAHALLIY GILDAN OLINGAN ALYUMINOSILIKAT SORBENTINING FAZAVIY TARKIBI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI RENTGEN NURLARI DIFRAKSIYASI OSTIDA O‘RGANISH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 472-477. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/749
GOST (OAK)Gulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, Mansur Saburovich, Xudayberganov MAHALLIY GILDAN OLINGAN ALYUMINOSILIKAT SORBENTINING FAZAVIY TARKIBI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI RENTGEN NURLARI DIFRAKSIYASI OSTIDA O‘RGANISH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 3. – B. 472-477.
MLAGulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, and Mansur Saburovich, Xudayberganov. “MAHALLIY GILDAN OLINGAN ALYUMINOSILIKAT SORBENTINING FAZAVIY TARKIBI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI RENTGEN NURLARI DIFRAKSIYASI OSTIDA O‘RGANISH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 472-477, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/749
ChicagoGulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, and Mansur Saburovich, Xudayberganov. “MAHALLIY GILDAN OLINGAN ALYUMINOSILIKAT SORBENTINING FAZAVIY TARKIBI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI RENTGEN NURLARI DIFRAKSIYASI OSTIDA O‘RGANISH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 472-477 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/749
HarvardGulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, and Mansur Saburovich, Xudayberganov (2026) ‘MAHALLIY GILDAN OLINGAN ALYUMINOSILIKAT SORBENTINING FAZAVIY TARKIBI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI RENTGEN NURLARI DIFRAKSIYASI OSTIDA O‘RGANISH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 472-477. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/749
BibTeX
@article{gulmiraturaliyevnamustafayeva2026,
  title = {MAHALLIY GILDAN OLINGAN ALYUMINOSILIKAT SORBENTINING FAZAVIY TARKIBI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI RENTGEN NURLARI DIFRAKSIYASI OSTIDA O‘RGANISH},
  author = {Gulmira Turaliyevna , Mustafayeva and Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva and Mansur Saburovich, Xudayberganov},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {3},
  pages = {472-477},
  url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/749}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi