Tabiiy resurslardan samarali va arzon sorbent materiallarini ishlab chiqish zamonaviy ekologik va materiallar kimyosining muhim yo‘nalishi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda asosiy xomashyo sifatida mahalliy giltuproqdan foydalanib, alyumosilikat sorbent sintez qilindi. Olingan materialning strukturaviy va fazaviy tarkibi rentgenografik tahlil yordamida o‘rganildi. Rentgenogrammada sintez qilingan sorbent asosan kvars, dala shpati va qatlamli alyumosilikat strukturalar kabi gilli mineral komponentlarga mos keladigan o‘ziga xos difraksion cho‘qqilarga ega bo‘lgan alyumosilikat kristall fazalardan iborat ekanligi aniqlandi. Difraksiya natijalari sintez jarayonida xom tuproqning qisman strukturaviy o‘zgarishini ko‘rsatadi, bu esa yanada tartibli alyumosilikat karkasining shakllanishiga olib keladi. Ushbu fazalarning mavjudligi faol sirt markazlari va g‘ovakli tuzilmalarning shakllanishi tufayli adsorbsiya jarayonlari uchun qulay strukturaviy xususiyatlarni ko‘rsatadi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, istiqbolli strukturaviy xususiyatlarga ega bo‘lgan alyumosilikatli sorbentlarni tayyorlash uchun mahalliy xomashyodan samarali foydalanish mumkin. Ushbu natijalar bunday materiallarni keyinchalik atrof-muhitni tozalash jarayonlarida, shu jumladan suv tizimlaridan og‘ir metallar va organik ifloslantiruvchi moddalarni chiqarib tashlashda qo‘llash uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi
| Mualliflar | Gulmira Turaliyevna , Mustafayeva, Firuza Gayratovna, Raxmatkariyeva, Mansur Saburovich, Xudayberganov |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-27 |
| Jild | 8 |
| Son | 3 |
| Betlar | 472-477 |
| Til | Ingliz |
Aluminosilikat sorbent; mahalliy giltuproq; rentgen nurlari difraksiyasi (XDR); strukturaviy xususiyatlari; adsorbsion material
Maqolada O‘zbekistonda kamyob tarqalgan makromitset zamburug‘lar, ularning morfologik xususiyatlari, ekologik roli va ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotda Tuber aestivum, Grifola frondosa, Geastrum fimbriatum, Xylaria…
Mazkur maqolada Namangan viloyati Pop tumani hududidagi adir tuproqlari sharoitida yetishtirilgan dog‘li silibum (Silybum marianum (L.) Gaertn.) o‘simligining kimyoviy elementlarni o‘zlashtirish xususiyatlari…
Mazkur tadqiqotda qora andiz (Inula helenium L.) o‘simligining Buxoro viloyati agroiqlim sharoitida shakllanadigan bioekologik xususiyatlari va asosiy fiziologik jarayonlari kompleks tarzda tahlil qilindi. Hududning…
Maqolada ochiq maydon sharoitida yetishtirilgan turli ekologik-geografik kelib chiqishga ega bo‘lgan 16 ta pomidor (Solanum lycopersicum L.) namunalarining agrobiologik va fenologik o‘rganish natijalari keltirilgan…
The extreme environmental conditions formed in the dried areas of the Aral Sea (salinity, drought, high temperatures, and dust–salt storms) make it important to study the adaptability of plant-associated microorganisms…
Mazkur maqolada Phaseolus aureus L. (mosh) ning 12 ta nav va namunalarida transpiratsiya jadalligi fenofazalar kesimida (chinbarglash, g‘unchalash, gullash, dukkalash, pishish) tahlil qilindi. Tadqiqotning maqsadi…
Aflatoksinlar quruq mevalar, don mahsulotlari va yong‘oqsimon ozuqalarda uchraydigan, yuqori toksikligi va kanserogen xususiyatlari bilan oziq-ovqat xavfsizligi uchun jiddiy xavf tug‘diruvchi mikotoksinlar hisoblanadi…
Mazkur maqolada immobilizatsiyalangan hujayra va fermentlardan O‘zbekiston sharoitida foydalanishning texnologik va iqtisodiy asoslari tahlil qilindi. Tadqiqotda adabiyotlar tahlili, qiyosiy baholash va amaliy holatlar…
В данной статье представлен подробный анализ морфологических и структурных особенностей бесцветных жгутиконосцев (флагеллат), широко распространённых в пресноводных экосистемах и очистных сооружениях. Объектами…
Rosa canina L. (namatak) oziq-ovqat, farmatsevtika va an’anaviy tibbiyotda keng qo‘llaniladigan muhim dorivor o‘simlik hisoblanadi. Ushbu o‘simlik turli virusli kasalliklar, xususan Rose rosette virus (RRV) bilan…