PHASEOLUS AUREUS L. O‘SIMLIGI NAV VA NAMUNALARIDA TRANPIRATSIYA JADALLIGINI FAZALAR KESIMIDA KO'RSATKICHLARI

E.A, Ubaydullayev, B.X, Amanov, Voxid Baxramovich, Fayziyev

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada Phaseolus aureus L. (mosh) ning 12 ta nav va namunalarida transpiratsiya jadalligi fenofazalar kesimida (chinbarglash, g‘unchalash, gullash, dukkalash, pishish) tahlil qilindi. Tadqiqotning maqsadi — transpiratsiya jadalligida fazalararo hamda genotiplararo farqlarni aniqlash va ularning barqarorlik darajasini statistik ko‘rsatkichlar orqali baholashdan iborat. Transpiratsiya jadalligi g/m²·soat birligida qayd etilib, har bir faza bo‘yicha x̄±SE, S va V% ko‘rsatkichlari asosida tavsiflandi [1]. Natijalarga ko‘ra, 12 genotipning umumiy fonida transpiratsiya o‘rtacha qiymati g‘unchalash bosqichida eng yuqori (158,65 g/m²·soat), undan keyin gullash (133,73 g/m²·soat) fazasida kuzatildi; chinbarg bosqichida esa eng past daraja qayd etildi (72,15 g/m²·soat) [1]. Fazalar bo‘yicha ekstremal qiymatlar keskin tafovut qildi: g‘unchalashda 53,08–308,13; gullashda 57,75–281,20; pishishda 24,11–278,11 g/m²·soat oralig‘ida o‘zgarib, transpiratsiya rejimi genotipga kuchli bog‘liqligini tasdiqladi [1]. Barcha fazalar bo‘yicha o‘rtacha transpiratsiya eng yuqori NC-17376 (Xitoy)da, eng past NC-33641 (Afg‘oniston-2013)da qayd etildi; barqarorlik jihatidan NC-33647 (Tayvan-2013) (V% past), o‘zgaruvchanlik jihatidan NC-32061 (Filippin-2013) (V% yuqori) ajralib turdi [1]. Olingan natijalar mosh genotiplarini suv rejimi bo‘yicha skrining qilish va seleksiyada fiziologik mezon sifatida transpiratsiya ko‘rsatkichlaridan foydalanish imkonini beradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarE.A, Ubaydullayev, B.X, Amanov, Voxid Baxramovich, Fayziyev
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
Nashr sanasi2026-06-27
Jild8
Son3
Betlar452-460
TilIngliz

Kalit so‘zlar

mosh, Phaseolus aureus L., transpiratsiya jadalligi, fenofaza, chinbarglash, g‘unchalash, gullash, dukkalash, pishish, variatsiya koeffitsiyenti (V%), genotiplararo farq, suvdan samarali foydalanish

Ilmiy soha

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar