Aflatoksinlar quruq mevalar, don mahsulotlari va yong‘oqsimon ozuqalarda uchraydigan, yuqori toksikligi va kanserogen xususiyatlari bilan oziq-ovqat xavfsizligi uchun jiddiy xavf tug‘diruvchi mikotoksinlar hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda quruq mevalar tarkibidagi AFB1, AFB2, AFG1 va AFG2 aflatoksinlarini aniqlash uchun QuEChERS asosidagi ekstraksiya bilan uyg‘unlashtirilgan yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi – floresan detektori (HPLC–FLD) asosidagi sezgir va ishonchli analitik usul ishlab chiqildi hamda kompleks validatsiya qilindi. Xromatografik ajratish C18 ustunida izokratik rejimda 16 daqiqa davomida amalga oshirildi. Kalibrlash egri chiziqlari 0,2–3,6 ng/ml diapazonda yuqori chiziqlilikni namoyon qilib, barcha toksinlar uchun determinatsiya koeffitsienti R²>0,999 ekanligi aniqlandi. Usulning sezgirligi aniqlash chegarasi (LOD) 0,2–0,5 mkg/kg va miqdoriy aniqlash chegarasi (LOQ) 0,3–0,6 mkg/kg qiymatlarida qayd etilib, tiklanish darajasi 84,2–96,9 % oralig‘ida bo‘ldi, bu ekstraksiya va tahlil jarayonining yuqori samaradorligini tasdiqlaydi. Validatsiya natijalarida signalning takrorlanuvchanligi va barqarorligi RFSD hamda RFRSD ko‘rsatkichlari orqali 2,48–3,91% diapazonda baholanib, metodikaning analitik ishonchliligi yuqori ekanligi aniqlandi. Ishlab chiqilgan usul yordamida 30 ta quruq meva namunasi tahlil qilinib, yeryong‘oq namunalarida aflatoksinlar miqdori 0,2–6,27 mkg/kg, mayizda esa 0,275–3,29 mkg/kg diapazonda aniqlandi, umumiy aflatoksinlar esa ko‘p hollarda 0,2–4,0 mkg/kg atrofida qayd etildi. Xromatografik tahlillar davomida AFB1, AFB2, AFG1 va AFG2 komponentlari interferensiyasiz, aniq ajralgan piklar ko‘rinishida qayd etilib, usulning selektivligi va miqdoriy aniqligi yuqori darajada ekanligi tasdiqlandi. Olingan natijalar quruq mevalarda aflatoksinlar bilan ifloslanish xavfi mavjudligini ko‘rsatib, ishlab chiqilgan HPLC–FLD metodikasi past konsentratsiyalarda ham toksinlarni aniqlash imkoniyatiga ega, amaliy jihatdan samarali va oziq-ovqat xavfsizligi monitoringini olib borishda ilmiy asoslangan analitik yondashuv sifatida qo‘llanishi mumkinligini ko‘rsatdi
| Mualliflar | A.A, Tojikulov, H.H, Qo’shiyev, I.I, Inoyatov, U.M, Shapulatov, Z, Hamidova |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-27 |
| Jild | 8 |
| Son | 3 |
| Betlar | 501-511 |
| Til | Ingliz |
Aflatoksin, Aspergillus flavus, quruq mevalar, HPLC–FLD, QuEChERS, mikotoksin, SPE ekstraksiya.
В данной статье представлен подробный анализ морфологических и структурных особенностей бесцветных жгутиконосцев (флагеллат), широко распространённых в пресноводных экосистемах и очистных сооружениях. Объектами…
The extreme environmental conditions formed in the dried areas of the Aral Sea (salinity, drought, high temperatures, and dust–salt storms) make it important to study the adaptability of plant-associated microorganisms…
Ushbu maqolada silikogel sintez qilish usullari,sanoatda qo’llanilishi haqida tahliliy ma’lumotlar keltirilgan. Bundan tashqari laboratoriya sharoitida silikogel sintez qilish va olingan namunaning rentgen-fluoresans…
Mazkur tadqiqotda qora andiz (Inula helenium L.) o‘simligining Buxoro viloyati agroiqlim sharoitida shakllanadigan bioekologik xususiyatlari va asosiy fiziologik jarayonlari kompleks tarzda tahlil qilindi. Hududning…
Mazkur ish 6-sulfo-2-naftol bilan turli aromatik aminlarning azobirikmalari sinteziga qaratilgan. Azobirikmalarning IK va UB spektr natijalari tahlil qilingan. Mahsulotlarning fizik kattaliklari orqali toutomer holatlar…
Maqolada O‘zbekistonda kamyob tarqalgan makromitset zamburug‘lar, ularning morfologik xususiyatlari, ekologik roli va ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotda Tuber aestivum, Grifola frondosa, Geastrum fimbriatum, Xylaria…
Mikrosuvo`tlar biologiya va biotexnologiya sohalarida muhim biologik resurs hisoblanadi. Ular bioyoqilg‘i ishlab chiqarish, oziq-ovqat qo‘shimchalari tayyorlash, farmatsevtika va ekologik texnologiyalarda keng…
Tabiiy resurslardan samarali va arzon sorbent materiallarini ishlab chiqish zamonaviy ekologik va materiallar kimyosining muhim yo‘nalishi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda asosiy xomashyo sifatida mahalliy giltuproqdan…
Maqolada o'simlik xomashyolarini maydalash uchun mo'ljallangan kam quvvatli elektr maydalagichning konstruktiv chiqishlari va texnik ko'rsatkichlari bayon etilgan. Qurilmaning qurish, ishlash prinsipi hamda asos…
Mazkur maqolada Namangan viloyati Pop tumani hududidagi adir tuproqlari sharoitida yetishtirilgan dog‘li silibum (Silybum marianum (L.) Gaertn.) o‘simligining kimyoviy elementlarni o‘zlashtirish xususiyatlari…