Ushbu ilmiy maqolada G‘afur G‘ulomning “Shum bola” dostoni yoki hikoyasidagi hazil-mutoyibaning konseptual tuzilishi har tomonlama tahli qilinadi. Asarda hazil-mutoyiba nafaqat badiiy bezak, balki murakkab konseptual tizim sifatida namoyon bo‘lib, uning orqali asarning asosiy g‘oyaviy mazmuni, ijtimoiy tangid va qahramon obrazi shakllantiriladi. Tadqiqotda hazil-mutoyiba konseptining strukturaviy komponentlari – uning markaziy, periferik va qatlamli tuzilishi ko‘rib chiqiladi. “Shum bola” asaridagi hazil-mutoyiba kognitiv diskursiv hodisa sifatida o‘rganilib, uning semantik, sintaktik, pragmatik va madaniy aspektlari yoritiladi. Maqolada qo‘llanilgan kognitiv-konseptual tahlii usuli hazil-mutoyibaning asar kontekstidagi vazifasi va uning o‘quvchiga ta’sir etish mexanizmlarini ochib berishga imkon yaratadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, “Shum bola”dagi hazil-mutoyiba bir qator subkonseptlar (masxara, aqldan ozish, hiyla, kulgili vaziyat, so‘z o‘yini va boshqalar) yig‘indisidan tashkil topgan murakkab konseptual maydon bo‘lib, u bolalik, qarshilik, erkinlik va jamiyat tarbiyasi kabi chuqur mavzular bilan uzviy bog‘langan. Tadqiqotning natijalari nafaqat G‘afur G‘ulom ijodini tushunish, balki o‘zbek adabiyotidagi hazil-mutoyibaning evolyutsiyasi va kognitiv lingvomadaniyatning o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganish uchun ham muhim ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Iroda Abdullayevna, Baydjanova |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-03-18 |
| Jild | 8 |
| Son | 2 |
| Betlar | 113-120 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.v08.i02.017 |
DOI: 10.70728/b.series.v08.i02.017 · Maqolaning asl sahifasi
G‘afur G‘ulom, “Shum bola”, hazil-mutoyiba, konsept, konseptual tuzilish, kognitiv diskurs, so‘z o‘yini, masxara, bolalik konsepti, ijtimoiy tangid
This article explores the originality of the texts of William Shakespeare's dramas and examines the challenges and strategies involved in translating his works into Uzbek. It analyzes the literary and linguistic…
Ushbu maqola XIX asr rus adabiyotining buyuk vakili Lev Tolstoy ijodida ayol erki va axloq konseptini tahlil qiladi. Tolstoyning roman va qissa-povestlaridagi ayol obrazlari, ularning shaxsiy erki, axloqiy mas’uliyati…
The article demonstrates that Austen’s female characters embody both the constraints of their historical context and subtle challenges to patriarchal norms, making her novels an important contribution to the literary…
В статье рассматриваются зоонимы как лексико-культурные единицы, выполняющие не только номинативную, но и символико-оценочную функцию. Автор подчеркивает значимость зоонимов в формировании национальной картины мира и…
Ecological terminology is not merely a set of scientific labels but a reflection of cultural, historical, and environmental worldviews. This article examines the contrasts between Uzbek and English languages in…
This article examines the application of the dialogical approach in developing oral speech competence among political science students. Emphasizing both social and psychological foundations, the study highlights how…
Ushbu maqolada milliy ozodlik harakati tushunchasi va uning yuzaga kelishi yillari, hukmron mafkuraning zulm va zo‘ravonligi tasviri, ushbu kurashlarning badiiy adabiyotdagi ifodasini o‘zida aks ettirgan, Olim…
Mazkur maqolada eski turkiy til manbasi hisoblangan “Devonu lug‘otit turk” leksikasi Buxoro o‘g‘uz lahjasi so‘zligi bilan o‘zaro muqoyasa qilindi, hozirgi o‘zbek tiliga munosabati o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek paremiologiyasida uchraydigan zoonimik birliklar kognitiv-pragmatik yondashuv asosida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda hayvon nomlari ishtirok etgan maqol va matallar milliy…
Mazkur maqola Amerika va o‘zbek nasrida tabiat tasvirining lingvopoetik, kognitiv va madaniy talqini masalasini o‘rganadi. Tadqiqot asosida tabiat obrazlari badiiy matnda estetik vazifadan tashqari inson tafakkuri…