G‘afur g‘ulomning "Shum bola" asaridagi hazil-mutoyiba konseptining lingvokognitiv tahlili va tarjima muammolari

Iroda Abdullayevna, Baydjanova

Science time · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqola G‘afur G‘ulomning "Shum bola" asaridagi hazil-mutoyiba konseptining lingvokognitiv struktur’asini va uning ingliz hamda rus tillaridagi tarjimalarda transformatsiyaga uchrashi mexanizmlarini kompleks tahlil qiladi. Tadqiqotda hazil-mutoyiba nafaqat stilistik vosita, balki milliy mentalitet, kognitiv strukturalar va madaniy kodlarni o‘zida mujassamlashtirgan murakkab lingvokulturologik fenomen sifatida o‘rganilgan. Asardagi hazil-mutoyiba konseptining asosiy komponentlari – verbal hazil (so‘z o‘yinlari, kalamburlar, kinoya), situativ komizm (kutilmagan vaziyatlar, paradokslar), xarakter komizmi (bolalarcha beg‘uborlik, kattalarning nojo‘yaligi) va milliy-madaniy hazil (mahalliy realiyalar, etnografik elementlar) qatlamlari ajratib ko‘rsatilgan. Ingliz (Robert Daglish, Catherine Fitzpatrick) va rus (Natalya Vladimirova, Pavel Salzman) tarjimalarining komparativ tahlili natijasida hazil-mutoyiba elementlarining tarjimada yo‘qolish yoki transformatsiya mexanizmlari aniqlangan. Statistik ma’lumotlar ko‘rsatishicha, verbal hazilning 70%i, situativ komizmning 40%i, milliy-madaniy hazilning 85%i tarjimada muhim o‘zgarishlarga uchragan. Maqolada hazil-mutoyiba konseptini tarjimada saqlashning kognitiv-pragmatik modeli ishlab chiqilgan va optimal tarjima strategiyalari tavsiya etilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarIroda Abdullayevna, Baydjanova
JurnalScience time
NashriyotАжиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти
ISSN2992-8850
Nashr sanasi2026-03-15
Jild4
Son3/2
Betlar284-290
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.66345/stj.v4i3/2.5328
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.66345/stj.v4i3/2.5328 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

hazil-mutoyiba konsepti, lingvokognitiv tahlil, verbal komizm, madaniy hazil, tarjima transformatsiyasi,

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAIroda Abdullayevna, Baydjanova (2026). G‘AFUR G‘ULOMNING "SHUM BOLA" ASARIDAGI HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI VA TARJIMA MUAMMOLARI. Science time, 4(3/2), 284-290. https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/2.5328
GOST (OAK)Iroda Abdullayevna, Baydjanova G‘AFUR G‘ULOMNING "SHUM BOLA" ASARIDAGI HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI VA TARJIMA MUAMMOLARI // Science time. – 2026. – T. 4, № 3/2. – B. 284-290. – DOI: 10.66345/stj.v4i3/2.5328.
MLAIroda Abdullayevna, Baydjanova. “G‘AFUR G‘ULOMNING "SHUM BOLA" ASARIDAGI HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI VA TARJIMA MUAMMOLARI.” Science time, 4(3/2), 284-290, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/2.5328
ChicagoIroda Abdullayevna, Baydjanova. “G‘AFUR G‘ULOMNING "SHUM BOLA" ASARIDAGI HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI VA TARJIMA MUAMMOLARI.” Science time, 4(3/2), 284-290 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/2.5328
HarvardIroda Abdullayevna, Baydjanova (2026) ‘G‘AFUR G‘ULOMNING "SHUM BOLA" ASARIDAGI HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI VA TARJIMA MUAMMOLARI’, Science time, 4(3/2), 284-290. https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/2.5328
BibTeX
@article{irodaabdullayevnabaydjanova2026,
  title = {G‘AFUR G‘ULOMNING "SHUM BOLA" ASARIDAGI HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI VA TARJIMA MUAMMOLARI},
  author = {Iroda Abdullayevna, Baydjanova},
  journal = {Science time},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {3/2},
  pages = {284-290},
  doi = {10.66345/stj.v4i3/2.5328},
  url = {https://doi.org/10.66345/stj.v4i3/2.5328}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Science time jurnalidan boshqa maqolalar

Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Iroda Abdullayevna, Baydjanova — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari