Ushbu maqolada qo‘ng‘irot urug‘ining tarixi va chinordek baquvvat ildizi haqida ma’lumotlar keltiriladi. Xalq og‘zaki ijodining namunasi bo‘lgan “Qo‘ng‘irot” dostonida bu urug‘ning vujudga kelishi va tarkibiy bo‘linishi xususida bir qancha fikrlar mavjud. Buyuk toponomist B.X.Karmishevaning qo‘ng‘irotlar haqida aytgan fikrlari aynan dostonda keltirilgan ma’lumotlarga yaqin, lekin Abulg‘oziy Bahodirxonning “Shajarayi turk” asarida qo‘ng‘irotlarni mo‘g‘ul qavmiga mansubligi ko‘rsatiladi. Yuqoridagi ma’lumotga yaqin fikrlar qozoq tarixchisi Tinishpaev izlanishlarida ham uchraydi. U moʻgʻul tarixchisi Sanen Sesen bergan maʼlumotlarga asoslanib, qoʻngʻirotlar Buyuk moʻgʻullarning koʻk moʻgʻul qabilasiga mansub boʻlganligini taʼkidlaydi. M.S.Mukanovning yozishicha, “Qo‘ng‘irot etnonimining turkiy muhitda mavjudligi bu qabilaning Markaziy Osiyo va Qozog‘iston xalqlari etnogenezisida kelib chiqishi mo‘g‘ul ekanligini tasdiqlamaydi. Tadqiqotchi G.R.Galdanovaning xulosasi ham yuqoridagi fikr bilan deyarli bir xil. Uning fikricha, xongodor etnonimi xungirat so‘zi bilan bog‘liq, so‘z tarkibidagi -rat, -dor ning o‘zgargan variantidir. A.Angarxayev ham mazkur mavzuda ma’lumot berar ekan, xon (xong) va arad kabi qismlardan hosil bo‘lgan xongarad (xongirad) so‘zi xongodordan kelib chiqqan, uning o‘zgarishga uchragan shakli deb yozadi. Yuqoridagi olimlarning fikrlaridan kelib chiqib, xongirad (xungirad) etnonimi buryat tilidagi xongodor etnonimi bilan bir xil degan fikr va xulosalar keltiriladi
| Mualliflar | Moxichexra, Mirzayeva |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-02-16 |
| Jild | 8 |
| Son | 01 |
| Betlar | 332-340 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/qdpi.v08.i01.043 |
DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.043 · Maqolaning asl sahifasi
vaxtamg‘ali, qo‘shtamg‘ali, qonjig‘ali, oyinni, tortuvli, mang‘it, kerayit, chuyut, markit/makrit, mesit/misit, qiyot, juyrat, uyrat, arlot, bayot, boyovut, o‘ymovut, sayot, dug‘lat, esat, burqut, chiljuvut, to‘langit, xongodor
Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillaridagi tabrik va tilaklarda namoyon bo‘ladigan genderga oid farqlarni M.Y. Strijneva va M.L. Nikolayevna kabi tadqiqotchilarning nazariy qarashlari hamda G. Xolmsning gender…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida internatsional so‘zlarning leksik-uslubiy xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda internatsional birliklarning ilmiy, publitsistik va rasmiy-uslubiy nutqda…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida gender nutqi xususiyatlari lingvopragmatik, sotsiolingvistik va madaniy aspektlarda tahlil qilindi. Tadqiqotda ayollar va erkaklarning nutqida kuzatiladigan fonetik, leksik…
Mazkur maqolada XV asr mumtoz o‘zbek adabiyotiga mansub turkiy (Durbekka nisbat beriluvchi) “Yusuf va Zulayho” dostonida uchraydigan toponimlar tizimli ravishda o‘rganildi. Jumladan, unda toponimlarning poetik…
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillarida toponimlarning chog‘ishtirma tahlili Termiz va Vinchester shaharlari toponimik ob’ektlari nomlari misolida yoritildi. Toponimlar til va madaniyatning uzviy birligi sifatida…
Mazkur maqolada o‘g‘uz shevalarida uchraydigan ko‘p ma’noli so‘z yasovchi hamda lug‘aviy shakl yasovchi affikslarning semantik va funksional xususiyatlari tadqiq etiladi. Polisemantik affikslarning so‘z yasalish…
Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Layli va Majnun” dostonidagi maktublarning vazn xususiyatlari haqida fikr yuritilgan.Layli va Majnun yozishmalari, Navfalning Laylining otasiga yozgan xatlari misolida hajazi…
Lingvokulturologiyaning asosiy tamoyillari va tushunchalari antropotsentrik yondashuv asosida til va madaniyatning o‘zaro uzviy bog‘liqligini yoritadi. Zamonaviy tilshunoslikda til va tafakkur, til va madaniyat…
Работа посвящена проблеме дифференциации зон словарной статьи фразеологического словаря учебного назначения. Автор разграничивает диахроническую и синхроническую составляющие культурологического описания устойчивых…
Mazkur maqolada tarjimani o‘rganishda fanlararo yondashuvning nazariy asoslari va uning shakllanish bosqichlari tahlil qilinadi. Tarjima nazariyasining dastlab tilshunoslik doirasida rivojlangani, ammo tarjimaning…