Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillaridagi tabrik va tilaklarda namoyon bo‘ladigan genderga oid farqlarni M.Y. Strijneva va M.L. Nikolayevna kabi tadqiqotchilarning nazariy qarashlari hamda G. Xolmsning gender kommunikatsiyasi modeli asosida sotsiolingvistik va pragmatik tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot gender tushunchasini jamiyat tomonidan shakllantiriladigan ijtimoiy konstrukt sifatida ko‘rib chiqadi, u nutqiy xatti-harakatlarni ijtimoiy kontekstga moslashtirish me’yorlarini belgilaydi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatdiki, ayollar nutqida emotsional iliqlik, samimiy duoviylik, diniy-madaniy qadriyatlar va g‘amxo‘rlik unsurlari ustunlik qiladi, bu G. Holmesning "birdamlik nutq uslubi" nazariyasiga mos keladi. Erkaklar nutqida esa mantiqiylik, qisqalik, kinoya, hazil va ijtimoiy statusni ifodalovchi leksik birliklar yetakchilik qiladi, bu esa mavqe, kuch va ijtimoiy ierarxiyani mustahkamlovchi modeldir. Ingliz tilida gender tafovutlar leksik va pragmatik darajada aniq namoyon bo‘lsa, o‘zbek tilida ular madaniy, diniy va ijtimoiy qadriyatlar bilan shartlangan holda namoyon bo‘lishi aniqlandi. Xulosa qilib aytganda, har ikkala til tizimida ham tabrik va tilak aktlari genderga xos kommunikativ strategiyalar orqali ifodalanadi
| Mualliflar | Nargiza Xidirovna, Ernazarova |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-02-16 |
| Jild | 8 |
| Son | 01 |
| Betlar | 341-346 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/qdpi.v08.i01.044 |
DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.044 · Maqolaning asl sahifasi
Gender, sotsiolingvistika, pragmatika, tabrik/tilak, nutqiy harakat, emotsionallik, erkaklar nutqi, ayollar nutqi
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida gender nutqi xususiyatlari lingvopragmatik, sotsiolingvistik va madaniy aspektlarda tahlil qilindi. Tadqiqotda ayollar va erkaklarning nutqida kuzatiladigan fonetik, leksik…
Ushbu maqolada qo‘ng‘irot urug‘ining tarixi va chinordek baquvvat ildizi haqida ma’lumotlar keltiriladi. Xalq og‘zaki ijodining namunasi bo‘lgan “Qo‘ng‘irot” dostonida bu urug‘ning vujudga kelishi va tarkibiy…
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillarida toponimlarning chog‘ishtirma tahlili Termiz va Vinchester shaharlari toponimik ob’ektlari nomlari misolida yoritildi. Toponimlar til va madaniyatning uzviy birligi sifatida…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida internatsional so‘zlarning leksik-uslubiy xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda internatsional birliklarning ilmiy, publitsistik va rasmiy-uslubiy nutqda…
Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Layli va Majnun” dostonidagi maktublarning vazn xususiyatlari haqida fikr yuritilgan.Layli va Majnun yozishmalari, Navfalning Laylining otasiga yozgan xatlari misolida hajazi…
Mazkur maqolada XV asr mumtoz o‘zbek adabiyotiga mansub turkiy (Durbekka nisbat beriluvchi) “Yusuf va Zulayho” dostonida uchraydigan toponimlar tizimli ravishda o‘rganildi. Jumladan, unda toponimlarning poetik…
Работа посвящена проблеме дифференциации зон словарной статьи фразеологического словаря учебного назначения. Автор разграничивает диахроническую и синхроническую составляющие культурологического описания устойчивых…
Mazkur maqolada o‘g‘uz shevalarida uchraydigan ko‘p ma’noli so‘z yasovchi hamda lug‘aviy shakl yasovchi affikslarning semantik va funksional xususiyatlari tadqiq etiladi. Polisemantik affikslarning so‘z yasalish…
Ушбу мақолада ўзбек ва инглиз тилларида илтимос нутқ актининг коммуникатив ва прагматик хусусиятлари қиёсий таҳлил қилинади. Тадқиқотда илтимосларнинг тўғридан-тўғри, конвенционал билвосита ва ноконвенционал билвосита…
Lingvokulturologiyaning asosiy tamoyillari va tushunchalari antropotsentrik yondashuv asosida til va madaniyatning o‘zaro uzviy bog‘liqligini yoritadi. Zamonaviy tilshunoslikda til va tafakkur, til va madaniyat…