O‘zbek va ingliz geortonimlarida ramziy ma’no va qadriyatlar qatlamining ifodalanishi

Madinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov

World of Philology · 2026-yil

Annotatsiya

Geortonimlar (yirik hudud, mintaqa, mamlakat nomlari; onomastik terminologiyada choronym) jamiyatning makon haqidagi tasavvurini ixcham shaklda kodlaydigan lingvistik birliklardandir. Bunday nomlar “xarita belgisi” bo‘lish bilan birga, tarixiy xotira, identitet, siyosiy legitimlik, kollektiv emotsiya, madaniy stereotip va qadriyatlar tizimi bilan qorishib ketadi. Mazkur maqola o‘zbek va ingliz til muhitida geortonimlarning ramziy ma’no hosil qilishi hamda qadriyatlar qatlamini tashishi mexanizmlarini qiyosiy yondashuvda yoritadi. Tadqiqotning nazariy tayanchi sifatida toponimik terminologiyaning xalqaro ta’riflari, endonim-ekzonim farqlari hamda “kritik toponimiya” yondashuvi tanlandi: nomlash amaliyoti ko‘pincha hukmronlik, ijtimoiy kelishuv va ramziy resurslar bilan tutashishi ilmiy adabiyotlarda konseptual tarzda ko‘rsatiladi. Metodologik jihatdan definitsion tahlil, lingvomadaniy interpretatsiya va diskursiy-pragmatik kuzatish birlashtirildi; normativ standartlashtirish doirasidagi ta’rif va mezonlar (endonim, ekzonim, standartlash) tahlilning “tekshiriladigan” poydevori sifatida olindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek geortonimlarida endonimik me’yor va milliy o‘zlikni ta’kidlash tendensiyasi ramziy ma’no ishlab chiqarishda kuchliroq ko‘rinadi; ingliz tilida esa ekzonimlar tarixiy-institutsional barqarorlik orqali “tanilgan” shakl sifatida qadriyatlar qatlamini tashishda davom etadi. Nomlashdagi bunday farq tarjima, romanizatsiya, ta’lim va ommaviy axborot diskursida turlicha semantik “yo‘qotish” va “orttirish”larni yuzaga keltiradi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMadinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov
JurnalWorld of Philology
NashriyotЎзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали
Nashr sanasi2026-03-18
Jild5
Son2
Betlar185-191
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.70728/phil.v05.i02.030
Indeksga qo‘shilgan2026-09-13

DOI: 10.70728/phil.v05.i02.030 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

geortonim, choronym, ramziy ma’no, qadriyat, lingvomadaniyat, endonim, ekzonim, kritik toponimiya, diskurs, standartlashtirish

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAMadinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, & Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov (2026). O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARIDA RAMZIY MA’NO VA QADRIYATLAR QATLAMINING IFODALANISHI. World of Philology, 5(2), 185-191. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.030
GOST (OAK)Madinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARIDA RAMZIY MA’NO VA QADRIYATLAR QATLAMINING IFODALANISHI // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 2. – B. 185-191. – DOI: 10.70728/phil.v05.i02.030.
MLAMadinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, and Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov. “O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARIDA RAMZIY MA’NO VA QADRIYATLAR QATLAMINING IFODALANISHI.” World of Philology, 5(2), 185-191, 2026. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.030
ChicagoMadinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, and Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov. “O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARIDA RAMZIY MA’NO VA QADRIYATLAR QATLAMINING IFODALANISHI.” World of Philology, 5(2), 185-191 (2026). https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.030
HarvardMadinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, and Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov (2026) ‘O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARIDA RAMZIY MA’NO VA QADRIYATLAR QATLAMINING IFODALANISHI’, World of Philology, 5(2), 185-191. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.030
BibTeX
@article{madinaxonnuraliqizinorpolatova2026,
  title = {O‘ZBEK VA INGLIZ GEORTONIMLARIDA RAMZIY MA’NO VA QADRIYATLAR QATLAMINING IFODALANISHI},
  author = {Madinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova and Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov},
  journal = {World of Philology},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {2},
  pages = {185-191},
  doi = {10.70728/phil.v05.i02.030},
  url = {https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.030}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

World of Philology jurnalidan boshqa maqolalar

World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari