Geortonimlar (yirik hudud, mintaqa, mamlakat nomlari; onomastik terminologiyada choronym) jamiyatning makon haqidagi tasavvurini ixcham shaklda kodlaydigan lingvistik birliklardandir. Bunday nomlar “xarita belgisi” bo‘lish bilan birga, tarixiy xotira, identitet, siyosiy legitimlik, kollektiv emotsiya, madaniy stereotip va qadriyatlar tizimi bilan qorishib ketadi. Mazkur maqola o‘zbek va ingliz til muhitida geortonimlarning ramziy ma’no hosil qilishi hamda qadriyatlar qatlamini tashishi mexanizmlarini qiyosiy yondashuvda yoritadi. Tadqiqotning nazariy tayanchi sifatida toponimik terminologiyaning xalqaro ta’riflari, endonim-ekzonim farqlari hamda “kritik toponimiya” yondashuvi tanlandi: nomlash amaliyoti ko‘pincha hukmronlik, ijtimoiy kelishuv va ramziy resurslar bilan tutashishi ilmiy adabiyotlarda konseptual tarzda ko‘rsatiladi. Metodologik jihatdan definitsion tahlil, lingvomadaniy interpretatsiya va diskursiy-pragmatik kuzatish birlashtirildi; normativ standartlashtirish doirasidagi ta’rif va mezonlar (endonim, ekzonim, standartlash) tahlilning “tekshiriladigan” poydevori sifatida olindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek geortonimlarida endonimik me’yor va milliy o‘zlikni ta’kidlash tendensiyasi ramziy ma’no ishlab chiqarishda kuchliroq ko‘rinadi; ingliz tilida esa ekzonimlar tarixiy-institutsional barqarorlik orqali “tanilgan” shakl sifatida qadriyatlar qatlamini tashishda davom etadi. Nomlashdagi bunday farq tarjima, romanizatsiya, ta’lim va ommaviy axborot diskursida turlicha semantik “yo‘qotish” va “orttirish”larni yuzaga keltiradi
| Mualliflar | Madinaxon Nurali qizi, Norpo‘latova, Maxmud Xudayberdiyevich, Mukumov |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashr sanasi | 2026-03-18 |
| Jild | 5 |
| Son | 02 |
| Betlar | 185-191 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/phil.v05.i02.030 |
DOI: 10.70728/phil.v05.i02.030 · Maqolaning asl sahifasi
geortonim, choronym, ramziy ma’no, qadriyat, lingvomadaniyat, endonim, ekzonim, kritik toponimiya, diskurs, standartlashtirish
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillarida mavjud bo‘lgan miqdor-adad kategoriyasining insonga oid, yani antroposentrik jihatlari qiyosiy-lingvistik nuqtai-nazardan tahlil etiladi. Tadqiqot olib borish jarayonida miqdor…
The article demonstrates that impersonal sentences in English represent a unique class of constructions characterized by the absence of a specific, referential subject. Their study has attracted considerable attention…
Ushbu maqolada paralingvistika fanining shakllanishi, nazariy asoslari hamda kommunikativ jarayondagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda paralingvistik vositalarning lingvistik birliklar bilan o‘zaro munosabati, ularning…
This article presents a comparative analysis of compound words in English and Uzbek languages, highlighting their formation, structure, and usage. The study aims to explore the similarities and differences between the…
Medical terminology represents a highly specialized subsystem of language characterized by precision, systematic organization, and internationalization. The lexical-semantic features of medical terms reflect historical…
The relationship between media language and phraseology has emerged as a key focus within contemporary linguistics, demonstrating how fixed expressions, idioms, and innovative phraseological forms shape public…
Ushbu maqola turli madaniyatlarda hazil va yumorning lingvistik ifodalanishi va uni idrok etish mexanizmlarini qiyosiy o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy e’tibori ingliz, rus va o‘zbek tillarida hazil…
Maqolada nemis va o‘zbek tillarida mehr-muhabbat, yaqinlik va ijtimoiy rolni bildiruvchi erkalovchi birliklar (nemis tilida - Kosenamen)ning gender nuqtai nazaridan leksik, morfologik, uslubiy va madaniy-kognitiv…
Mazkur maqola nemis tili o‘qitish metodikasida raqamli platformalarning (LMS, mobil ilovalar, interfaol veb-resurslar) og‘zaki nutq kompetensiyasini shakllantirishdagi o‘rnini tadqiq etadi. Maqolada nemis tilining…
Badiiy asar har bir ijodkorning ideallari, ko‘ra olgan haqiqatlari, ijtimoiy munosabatlar tartibi va shu olamning shakliy xususiyatlarini aks ettiruvchi ulkan, murakkab tizimdir. Bu olamning mavjudlik shakllari esa…