Nemis va o‘zbek tillarida erkalovchi birliklarning gender omili: leksik-uslubiy va madaniy-kognitiv tahlil

Shoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva

World of Philology · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada nemis va o‘zbek tillarida mehr-muhabbat, yaqinlik va ijtimoiy rolni bildiruvchi erkalovchi birliklar (nemis tilida - Kosenamen)ning gender nuqtai nazaridan leksik, morfologik, uslubiy va madaniy-kognitiv xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot Duden nashriyoti lug‘atlaridagi pometa-indikatorlar[1], DWDS onlayn korpusi[2], badiiy matnlardagi misollar (J. W. Goethe Die Leiden des jungen Werthe[3], Th. Fontane Effi Briest [4]), shuningdek gender lingvistikasidagi ishlanmalar (E. L. Wyss va hammualliflar [5]; D. Tannen [6]) asosida olib borildi. Natijalarga ko‘ra, nemis tilida gender-neytral Kosename’lar (Schatz, Liebling, Herzchen) ko‘p qo‘llanadi, o‘zbek tilida esa gender-spetsifik birliklar (gulchira, oppoq qizim, botir) ijtimoiy rol va qadriyatlar bilan chambarchas bog‘langan. Ayol nutqida diminutiv va estetik baholovchi birliklar ustun; erkak nutqida esa kuch, himoya va maqom semantikasi yetakchi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva
JurnalWorld of Philology
NashriyotЎзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали
Nashr sanasi2026-03-18
Jild5
Son2
Betlar165-168
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.70728/phil.v05.i02.026
Indeksga qo‘shilgan2026-09-13

DOI: 10.70728/phil.v05.i02.026 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Kosename, erkalash, gender, diminutiv, vokativ, Duden, DWDS, Tannen, Wyss, Werther, Effi Briest

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAShoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva (2026). NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDA ERKALOVCHI BIRLIKLARNING GENDER OMILI: LEKSIK-USLUBIY VA MADANIY-KOGNITIV TAHLIL. World of Philology, 5(2), 165-168. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.026
GOST (OAK)Shoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDA ERKALOVCHI BIRLIKLARNING GENDER OMILI: LEKSIK-USLUBIY VA MADANIY-KOGNITIV TAHLIL // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 2. – B. 165-168. – DOI: 10.70728/phil.v05.i02.026.
MLAShoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva. “NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDA ERKALOVCHI BIRLIKLARNING GENDER OMILI: LEKSIK-USLUBIY VA MADANIY-KOGNITIV TAHLIL.” World of Philology, 5(2), 165-168, 2026. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.026
ChicagoShoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva. “NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDA ERKALOVCHI BIRLIKLARNING GENDER OMILI: LEKSIK-USLUBIY VA MADANIY-KOGNITIV TAHLIL.” World of Philology, 5(2), 165-168 (2026). https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.026
HarvardShoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva (2026) ‘NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDA ERKALOVCHI BIRLIKLARNING GENDER OMILI: LEKSIK-USLUBIY VA MADANIY-KOGNITIV TAHLIL’, World of Philology, 5(2), 165-168. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.026
BibTeX
@article{shoxsanamrasulbekovnatadjiboyeva2026,
  title = {NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDA ERKALOVCHI BIRLIKLARNING GENDER OMILI: LEKSIK-USLUBIY VA MADANIY-KOGNITIV TAHLIL},
  author = {Shoxsanam Rasulbekovna, Tadjiboyeva},
  journal = {World of Philology},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {2},
  pages = {165-168},
  doi = {10.70728/phil.v05.i02.026},
  url = {https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.026}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

World of Philology jurnalidan boshqa maqolalar

World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari