Ushbu maqolada O‘zbekiston tijorat banklari rentabelligi va soliq risklari o‘rtasidagi statistik bog‘liqlik 2020-2024 yillar oralig‘ida empirik tahlil qilinadi. Tadqiqot ob’ekti - O‘zbekiston Respublikasi bank sektori, predmeti esa ROA, ROE, aktivlar, soliq yuki va ECL zaxiralari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikdir. Metodologik jihatdan deskriptiv statistika, Pearson korrelyatsiya tahlili va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, sektor jami aktivlari nominal qiymatda 2,8 baravar oshib, 2020-yildagi 271,5 trln so‘mdan 2024-yilda 769,3 trln so‘mgacha yetdi (CAGR 29,7%). ROA ko‘rsatkichi 2023-yildagi 2,6 foizdan 2024-yilda 1,4 foizgacha, ROE esa 14,2 foizdan 6,6 foizgacha tushdi. Bank foyda solig‘ining budjetdagi ulushi 1,87 foizdan 0,75 foizgacha (60% pasayish) kamaydi. Eng kuchli musbat korrelyatsiyalar ROA-ROE (r = +0,978) va Aktivlar-ECL (r = +0,945) o‘rtasida, manfiy korrelyatsiya esa NPL-ROE (r = −0,683) bo‘yicha qayd etilgan. Mulkchilik shakli bo‘yicha xususiy banklar yuqori rentabellikni (ROA 3,2%, ROE 26,5%), davlat banklari past ko‘rsatkichlarni (ROA 1,1%, ROE 7,8%), xorijiy ishtirokli banklar esa eng yuqori soliq riski darajasini (7,5 ball) namoyish etgan.
| Mualliflar | Maxmudov Ilxom Egamovich |
|---|---|
| Jurnal | Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби |
| Nashriyot | Тoшкент дaвлaт иқтиcoдиёт универcитети |
| ISSN | 2181-1865 |
| Nashr sanasi | 2026-06-18 |
| Jild | 6 |
| Son | 06 |
| Betlar | 183-193 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Iqtisodiyot |
| DOI | 10.55439/afa/vol6_iss06/1444 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
DOI: 10.55439/afa/vol6_iss06/1444 · Maqolaning asl sahifasi
bank rentabelligi, soliq risklari, ROA, ROE, NPL, IFRS 9 ECL, foyda solig‘i, korrelyatsiya tahlili, O‘zbekiston bank sektori, davlat banklari, xususiy banklar, BEPS.
| APA | Maxmudov Ilxom Egamovich (2026). BANK RENTABELLIGI VA SOLIQ RISKLARI. Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 183-193. https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1444 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Maxmudov Ilxom Egamovich BANK RENTABELLIGI VA SOLIQ RISKLARI // Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби. – 2026. – T. 6, № 06. – B. 183-193. – DOI: 10.55439/afa/vol6_iss06/1444. |
| MLA | Maxmudov Ilxom Egamovich. “BANK RENTABELLIGI VA SOLIQ RISKLARI.” Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 183-193, 2026. https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1444 |
| Chicago | Maxmudov Ilxom Egamovich. “BANK RENTABELLIGI VA SOLIQ RISKLARI.” Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 183-193 (2026). https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1444 |
| Harvard | Maxmudov Ilxom Egamovich (2026) ‘BANK RENTABELLIGI VA SOLIQ RISKLARI’, Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 183-193. https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1444 |
| BibTeX | @article{maxmudovilxomegamovich2026,
title = {BANK RENTABELLIGI VA SOLIQ RISKLARI},
author = {Maxmudov Ilxom Egamovich},
journal = {Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби},
year = {2026},
volume = {6},
number = {06},
pages = {183-193},
doi = {10.55439/afa/vol6_iss06/1444},
url = {https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1444}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu tadqiqotda Oʻzbekiston fond bozorida faoliyat yuritayotgan toʻrtta bank (HMKB, SQB, IPKY, ALKB) va toʻrtta nobank (QZSM, UZTL, URTS, CBSK) aksiyadorlik jamiyatlari aksiyalari asosida shakllantirilgan uchta…
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida ijtimoiy soliq stavkasining 25 foizdan 12 foizgacha pasaytirilishi hamda sektorlar kesimida berilgan soliq imtiyozlarining Pensiya jamg‘armasi daromadlar bazasiga ta’siri tahlil…
Ushbu maqolada AQSH va Yevropa Ittifoqida (YeI) kredit riskini boshqarish hamda bank nazorati amaliyotining qiyosiy tahlili keltirilgan. Tadqiqotda AQSH Federal Zaxira Tizimi (Fed), Valyuta Nazoratchisi Boshqarmasi…
Ushbu maqolada naqd pulsiz to‘lov tizimlarida xavfsizlikni ta’minlashning nazariy va amaliy jihatlari, shuningdek, mazkur tizimlarni yanada rivojlantirish yo‘nalishlari kompleks ravishda tadqiq etilgan. Tadqiqot…
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi bank tizimining yetakchi muassasalaridan biri – O‘zsanoatqurilishbank (SQB) misolida tijorat banklarining 2025–2030-yillarga mo‘ljallangan moliyaviy samaradorlik prognozi…
Maqolada to‘lov aylanmasining iqtisodiy mazmuni to‘lov va to‘lov oqimlari kategoriyalari bilan uzviy bog‘liqlikda tadqiq etiladi. To‘lovning faqat pul mablag‘larini o‘tkazish bilan cheklanmasligi, balki pul va kredit…
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasida 2021-yilda joriy etilgan “mahallabay ishlash tizimi” doirasida tijorat banklarining kambagʻallikni qisqartirish va aholi bandligini taʼminlashdagi roli ilmiy-empirik jihatdan…
Maqolada xususiy tijorat banklarining resurslar bazasini shakllantirish va mustahkamlash masalalari ilmiy asosda yoritilgan. Banklarning barqaror faoliyati, kredit-investitsiya imkoniyatlarini kengaytirish hamda…
Maqolada to‘lov aylanmasining iqtisodiy mohiyati pul aylanmasi, to‘lov kategoriyasi va to‘lov oqimlari bilan o‘zaro bog‘liqlikda tadqiq etiladi. An’anaviy adabiyotlarda to‘lov aylanmasi ko‘pincha pulning to‘lov vositasi…
Ushbu maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotining ustuvor yo‘nalishi hisoblangan qishloq xo‘jaligi sohasida faoliyat yuritayotgan agrofirmalar va agrosanoat klasterlarini moliyaviy qo‘llab-quvvatlashda tijorat banklarining…
Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This study examines the association between Internet use and self-rated health and investigates the role of online health information behaviors in this relationship. Using data from the 2021 Chinese General Social…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
В статье исследуется, почему налоговые и тарифные льготы могут не приводить к привлечению инвестиций в дата-центры для искусственного интеллекта (ИИ). На основе теории комплементарности М. Кремера построена…
В настоящей статье осуществлено моделирование процесса реализации компьютерной атаки «Сканирование сети и ее уязвимостей», рассматриваемого как один из ключевых этапов компьютерной разведки, предшествующего дальнейшим…
Maqolada umumiy ovqatlanish korxonalari faoliyati samaradorligini oshirishning tashkiliy imkoniyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi tarmoqda korxonalar sonining tez o‘sishi raqobatni keskinlashtirib…