Жаҳон тилшунослигида компьютер ва корпус лингвистикаси муаммоларини ўрганиш ХХ асрнинг 40-йилларида бошланди, 60-йилларда мазкур жараён жадаллашди, XXI аср бошларида ўзида миллионлаб сўзларни акс эттирувчи юзлаб тил корпуслари пайдо бўлди. Автоматик таржима, тезаурус, электрон луғатлардан фойдаланиш имконияти кенгайди, илмий-назарий асослари яратилди, амалиётда қўллана бошланди, тил корпусларининг мақсадига кўра фарқ қилувчи кўплаб турлари пайдо бўлди. Бу янгиланишлар ахборот технологияларини тилшуносликка татбиқ этиш билан боғлиқ истиқболли илмий йўналишлар пайдо бўлишига йўл очди. Дунё тилшунослигида ХХI асрга келиб, корпус лингвистикасини илмий-назарий жиҳатдан ўрганиш ҳаракати кучайди. Илгарилаб бораётган компьютер лингвистикаси йўналишида автоматик таржима сифатини яхшилаш, таржима дастурларида параллел корпуслардан фойдаланиш таржимашуносликда долзарб масалага айланди. Мазкур мақолада параллел корпус, унинг тузилиши, таркиби ва имконияти; ўзбек тилшунослигида параллел корпус тузиш борасидаги илк тадқиқотлар таҳлил қилинган. Хусусан, параллел корпуслар таркибидаги материал тилига кўра икки ва кўп тилли параллел корпусларга бўлиниши, икки тилли корпуслар таржима ва параллел корпусдан иборат бўлса, кўп тилли корпуслар аслиятдаги матннинг бир неча таржимасидан тузилиши ҳақида фикр юритилган.
| Mualliflar | Жураева Нилуфар Шухрат кизи |
|---|---|
| Jurnal | Таълим ва инновацион тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2022-09-27 |
| Son | 3 |
| Betlar | 42-50 |
| Til | Rus |
Мақолада хорижликларга ўзбек тилини интенсив ўргатиш йўналишида замонавий мультимедиа маҳсулотлари мажмуасини ишлаб чиқиш, бунда А1-А2 даражалар учун ўзбек тилининг лексик-грамматик минимумини белгилаш, ўзбек тили кўп…
Hozirgi davr tilshunoslik fanining taraqqiyoti natijasida undagi atama va tushunchalar ham ancha ko‘paydi hamda ularni ishlatishda har xillik vujudga keldi. Til insoniyat jamiyatida eng muhim aloqa quroli bo‘lib…
Мақолада олий таълимдан кейинги таълим тизимини такомиллаштиришнинг инновацион усулларидан бири докторантларнинг илмийтадқиқот фаолият рейтинги ёритилган. докторантларнинг илмий фаолият бўйича комплекс ҳамда узлуксиз…
the article deals with the study of problems related to the compilation of a dictionary of anthropomorphic metaphors in Uzbek linguistics, the features of the study, the social significance of approaches used in the…
Мақолада ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашда ўзбек халқ оғзаки ижодидан самарали фойдаланишнинг самарали усуллари очиб берилган. Ўзбек халқиқнинг буюк қаҳрамонлари, Ватан озодлиги йўлида жонини фидо қилган Широқ…
This article briefly describes the activities of Sadr Zia (1867-1932), who lived in the Bukhara Khanate in the late 19th - early 20th centuries, and had the qualities of a judge, historian, poet, even calligrapher…
Мақолада оила тарбияси хусусида фирк юритилада. Оилада ёшларни тарбяилашга ота-оналарнинг масъулиятини ошириш борасида қатор тавсияларкелтирилган.
the article examines the scientific activity of Abu Rayhan Beruni as an encyclopedic scientist, a representative of the first Eastern Renaissance, describes the results of scientific research and their significance in…
Мақолада замонавий олий таълим муассасасида рақобатбардош кадрларни тайёрлашдаги узоқ ва ўрта муддатли стратегик ривожлантириш дастурини белгилашда муассаса ходимлари ҳамда…
In this article, we will focus on the extent to which Uzbek-Tajik lexemes, whichare still in harmony and complement each other, are used in the work of the poet Jamal Kamal,and what role they play in the lexical and…