Seysmik hududlarda qurilish konstruksiyalarining ishonchliligi va ekspluatatsion barqarorligini ta’minlashning ilmiy-metodik asoslari

Yaxshiboyev , Mirolimjon

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada seysmik hududlarda qurilish konstruksiyalarining ishonchliligi va ekspluatatsion barqarorliginita’minlashning ilmiy-metodik asoslari tahlil qilinadi. Temir-beton, po‘lat, g‘isht-tosh, kompozit va aralash konstruktivtizimlarning yuk ko‘tarish qobiliyati, deformatsiyalanish xususiyatlari, yoriqbardoshligi, tugunlar plastiklik zaxirasi hamdazilzila energiyasini yutish qobiliyati o‘rganildi. Konstruktiv xavfsizlik faqat mustahkamlik bilan emas, balki xizmatga yaroqlilik,chidamlilik, fazoviy muntazamlik, poydevor–grunt tizimining o‘zaro ta’siri, qurilish sifati va ekspluatatsion monitoringniqamrab oluvchi kompleks muhandislik kategoriyasi sifatida talqin qilindi. Me’yoriy tahlil, ishonchlilik nazariyasi vamuhandislik umumlashtirish usullari asosida konstruksiyalarni baholash mezonlari ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari konstruksiyalarningishonchliligi yuk uzatish yo‘lining uzluksizligi, konstruktiv tugunlarning samarali ishlashi, materiallar sifatiningta’minlanishi hamda davriy texnik diagnostika bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatdi. Shuningdek, “minimal sarf – maksimalxavfsizlik” tamoyili hayot sikli xarajatlari va risk omillarini hisobga oluvchi muvozanatli muhandislik yondashuvi sifatidaasoslandi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarYaxshiboyev , Mirolimjon
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-05-01
Jild4
Son5
Betlar1483-1491
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Kalit so‘zlar

qurilish konstruksiyalari, seysmik barqarorlik, temir-beton, po‘lat konstruksiya, ishonchlilik, plastiklik, ekspluatatsion monitoring, konstruktiv tizim

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAYaxshiboyev , Mirolimjon (2026). SEYSMIK HUDUDLARDA QURILISH KONSTRUKSIYALARINING ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI TA’MINLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5), 1483-1491. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3747
GOST (OAK)Yaxshiboyev , Mirolimjon SEYSMIK HUDUDLARDA QURILISH KONSTRUKSIYALARINING ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI TA’MINLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 5. – B. 1483-1491.
MLAYaxshiboyev , Mirolimjon. “SEYSMIK HUDUDLARDA QURILISH KONSTRUKSIYALARINING ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI TA’MINLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5), 1483-1491, 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3747
ChicagoYaxshiboyev , Mirolimjon. “SEYSMIK HUDUDLARDA QURILISH KONSTRUKSIYALARINING ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI TA’MINLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5), 1483-1491 (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3747
HarvardYaxshiboyev , Mirolimjon (2026) ‘SEYSMIK HUDUDLARDA QURILISH KONSTRUKSIYALARINING ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI TA’MINLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5), 1483-1491. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3747
BibTeX
@article{yaxshiboyevmirolimjon2026,
  title = {SEYSMIK HUDUDLARDA QURILISH KONSTRUKSIYALARINING ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI TA’MINLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI},
  author = {Yaxshiboyev , Mirolimjon},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {5},
  pages = {1483-1491},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3747}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Yaxshiboyev , Mirolimjon — boshqa maqolalari

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari