Seysmik hududlarda metall konstruksiyalarning hisobiy ishonchliligi va ekspluatatsion barqarorligini oshirishning muhandislik-metodologik asoslari

Yaxshiboyev , Mirolimjon

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada metall konstruksiyalarni loyihalash, tayyorlash, montaj qilish va ekspluatatsiya qilishjarayonida ularning hisobiy ishonchliligi, fazoviy bikrligi, mahalliy va umumiy ustuvorligi, korroziyaga chidamliligi hamdaseysmik hududlar sharoitida xavfsiz ishlashini ta’minlash masalalari ilmiy-metodologik nuqtayi nazardan tadqiq etilgan.Tadqiqotda po‘lat konstruksiyalarni faqat kesim tanlash yoki yuk ko‘tarish qobiliyati bilan baholash yetarli emasligi, aksincha,metall elementlarning butun hayotiy sikli — material tanlash, konstruktiv shakl, birikma turi, payvandlash sifati, boltlibog‘lanishlar, deformatsion moslashuvchanlik, montaj aniqligi, korroziyaviy muhit va texnik monitoring bilan birgalikdako‘rib chiqilishi zarurligi asoslangan. Maqolada seysmik hududlarda metall konstruksiyalar uchun chegaraviy holatlarusuli, konstruktiv rezerv yondashuvi, elastik-plastik ish rejimi, tugunlarning energiya yutish qobiliyati, ekspluatatsionnuqsonlarning hisobiy modelga ta’siri va konstruksiyaning real ishlash holatini loyihaviy taxminlar bilan solishtirish muhimligitahlil qilingan. Tadqiqot natijasida metall konstruksiyalarning ishonchliligini oshirish uchun ko‘p mezonli muhandislikbaholash algoritmi taklif etilib, unda mustahkamlik, ustuvorlik, deformatsiya, tebranish, korroziya, yong‘inga chidamlilik,montaj sifati va texnik xizmat ko‘rsatish omillari yagona tizimga keltirilgan. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, metall konstruksiyalarningsamaradorligi ularning yuqori mustahkamligi yoki yengilligida emas, balki loyiha, ishlab chiqarish, montaj vaekspluatatsiya bosqichlari o‘rtasidagi muhandislik uzviyligi ta’minlangan holatda namoyon bo‘ladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarYaxshiboyev , Mirolimjon
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-06-01
Jild4
Son6
Betlar690-696
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

metall konstruksiyalar, po‘lat elementlar, seysmik barqarorlik, chegaraviy holat, fazoviy bikrlik, korroziyaga chidamlilik, payvandli birikma, boltli birikma, ekspluatatsion ishonchlilik, konstruktiv xavfsizlik

Ilmiy soha

Texnika

Iqtibos keltirish

APAYaxshiboyev , Mirolimjon (2026). SEYSMIK HUDUDLARDA METALL KONSTRUKSIYALARNING HISOBIY ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI OSHIRISHNING MUHANDISLIK-METODOLOGIK ASOSLARI. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6), 690-696. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3745
GOST (OAK)Yaxshiboyev , Mirolimjon SEYSMIK HUDUDLARDA METALL KONSTRUKSIYALARNING HISOBIY ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI OSHIRISHNING MUHANDISLIK-METODOLOGIK ASOSLARI // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 6. – B. 690-696.
MLAYaxshiboyev , Mirolimjon. “SEYSMIK HUDUDLARDA METALL KONSTRUKSIYALARNING HISOBIY ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI OSHIRISHNING MUHANDISLIK-METODOLOGIK ASOSLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6), 690-696, 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3745
ChicagoYaxshiboyev , Mirolimjon. “SEYSMIK HUDUDLARDA METALL KONSTRUKSIYALARNING HISOBIY ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI OSHIRISHNING MUHANDISLIK-METODOLOGIK ASOSLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6), 690-696 (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3745
HarvardYaxshiboyev , Mirolimjon (2026) ‘SEYSMIK HUDUDLARDA METALL KONSTRUKSIYALARNING HISOBIY ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI OSHIRISHNING MUHANDISLIK-METODOLOGIK ASOSLARI’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6), 690-696. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3745
BibTeX
@article{yaxshiboyevmirolimjon2026,
  title = {SEYSMIK HUDUDLARDA METALL KONSTRUKSIYALARNING HISOBIY ISHONCHLILIGI VA EKSPLUATATSION BARQARORLIGINI OSHIRISHNING MUHANDISLIK-METODOLOGIK ASOSLARI},
  author = {Yaxshiboyev , Mirolimjon},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {6},
  pages = {690-696},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3745}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Yaxshiboyev , Mirolimjon — boshqa maqolalari

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari