EKONOMETRIK MODELLARNI TANLASH VA ULARNING SIFATINI BAHOLASHDA INTEGRAL MEZONNI QOʻLLASH

Turayev , Baxtiyor

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada makroiqtisodiy va hududiy koʻrsatkichlarni iqtisodiy-matematik modellashtirishda yuzagakeladigan koʻp omillilik, multikollinearlik hamda modelning haqiqiy koʻrsatkichlarga ortiqcha moslashishi muammolaritadqiq etilgan. Mavjud determinatsiya koeffitsiyenti ( ) va Akaike axborot mezonining (AIC) kamchiliklari tahlil qilinib,model sifatini va uning axborot samaradorligini bir vaqtda baholovchi yangi sifat koeffitsiyenti (QEC) taklif etilgan. Taklifetilgan mezon yalpi hududiy mahsulot (YaHM) dinamikasi misolida 10 ta turli ARIMA va regressiya modellarida amaliysinovdan oʻtkazilgan. Natijalar shuni koʻrsatdiki, QEC mezoni approksimatsiya xatoligi va axborot yoʻqotilishini uygʻunholda hisobga olib, eng maqbul modelni samarali aniqlash imkonini beradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTurayev , Baxtiyor
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-06-01
Jild4
Son6
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

iqtisodiy oʻsish, ARIMA modeli, Akaike mezoni (AIC), approksimatsiya xatoligi (MAPE), multikollinearlik, ortiqcha moslashish (overfitting), QEC mezoni

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar