O‘ZBEKISTONDA AGROFOTOVOLTAIKA: ILMIY-AMALIY RIVOJLANISH, PILOT LOYIHALAR VALIDATSIYASI VA ME’YORIY-HUQUQIY ISTIQBOLLAR

Shog‘o‘chqorov , Sanjar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada O‘zbekistonda agrivoltaika (agrofotovoltaika) yo‘nalishining 2024–2026-yillardagi rivojlanish dinamikasi,pilot va namoyish loyihalari hamda ularning texnik va agronomik natijalari bo‘yicha ochiq manbalarga asoslangandalillar, shuningdek, sohani tartibga soluvchi me’yoriy-huquqiy muhit tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqot metodologiyasisifatida kontent-tahlil, qiyosiy loyihaviy tahlil, ochiq ma’lumotlar sifati bo‘yicha evidence-grading yondashuvi hamdailmiy manbalarni sintetik umumlashtirish usullari qo‘llanildi.Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda agrivoltaika bir martalik tajribalardan bosqichma-bosqich institutsionalrivojlanish modeliga o‘tmoqda. Jumladan, Gulistondagi 50 kW agro-FV pilot tizimi, Toshkent viloyatidagi 507,78 kW namoyishloyihasi, 800 kW tadqiqot platformasi hamda Xorazm hududidagi yirik quyosh loyihalariga agrivoltaika elementlariniintegratsiya qilish tashabbuslari texnologiyaning amaliy asoslarini shakllantirmoqda.Biroq ochiq ma’lumotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, aksariyat loyihalarda quvvat, maydon va ishga tushirish holati bo‘yichama’lumotlar mavjud bo‘lsa-da, hosildorlik, suv tejalishi, fotosintetik faol radiatsiya, tuproq namligi hamda bir kW quvvatgato‘g‘ri keladigan qishloq xo‘jaligi samaradorligi bo‘yicha standartlashtirilgan natijalar yetarli darajada shakllanmagan. Shubois maqolada loyihalarning “tasdiqlangan natijalari” va “kutilayotgan natijalari” aniq ajratilib, monitoring uchun integrallashganindikatorlar tizimi taklif etiladi.Ilmiy va amaliy xulosalarga ko‘ra, O‘zbekiston sharoitida agrivoltaika yer–suv–energiya–ovqat bog‘liqligini optimallashtirish,dekarbonizatsiya jarayonlarini jadallashtirish, agroekotizimlar barqarorligini oshirish hamda hududiy energetik xavfsizliknimustahkamlashda istiqbolli yo‘nalish hisoblanadi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShog‘o‘chqorov , Sanjar
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-04-01
Jild4
Son4
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

agrivoltaika, agro-FV, qayta tiklanuvchi energiya, qishloq xo‘jaligi, ikki funksiyali yer foydalanishi, suv tejamkorligi, loyiha validatsiyasi, O‘zbekiston

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar