QIMMATLI QOGʻOZLAR PORTFELIDAN KUTILAYOTGAN DAROMADGA TAʼSIR QILUVCHI OMILLARNI EKONOMETRIK MODEL ORQALI BAHOLASH

Sindarov , Fazliddin

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada qimmatli qogʻozlar portfelidan kutilayotgan daromadga taʼsir etuvchi fundamental va multiplikatoromillari panel ekonometrik tahlil asosida baholangan. Tadqiqot “Toshkent” Respublika fond birjasida faoliyat yuritayotgan14 ta aksiyadorlik jamiyatining 2019–2024-yillardagi 84 ta kuzatuvdan iborat panel maʼlumotlariga asoslangan. ModeldaROE, ROA, sof foyda marjasi, EPS, D/E, P/E, P/S va P/B koʻrsatkichlari mustaqil oʻzgaruvchilar sifatida tanlangan.Maʼlumotlarga logarifmik transformatsiya va z-skoring usullari qoʻllanilib, OLS, Fixed Effects va Random Effects modellaritaqqoslangan. Hausman testi hamda Breusch–Pagan LM testi natijalariga koʻra, Random Effects modeli maqbul debtopilgan. Model natijalariga koʻra, R2 = 0,634 va F-test p < 0,001 boʻlib, P/E (β = 0,6046; p < 0,001), ROE (β = 0,5839;p = 0,032), EPS (β = 0,2239; p = 0,048) hamda P/B (β = 0,1189; p = 0,039) kutilayotgan daromadga statistik ahamiyatliijobiy taʼsir koʻrsatgan. D/E nisbati esa statistik ahamiyatga ega emasligi aniqlangan (p = 0,504). Olingan natijalar asosida2025–2028-yillar uchun portfel daromadliligi prognozi ishlab chiqilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSindarov , Fazliddin
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-04-01
Jild4
Son4
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

panel tahlil, ekonometrik model, kutilayotgan daromad, OLS regressiya, Fixed Effects, Random Effects, Hausman testi, Breusch–Pagan LM testi, z-skoring, P/E, ROE, EPS, P/B, prognoz

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar