ANNOTATSIYA Globallashuv, ilm, texnologiya, raqamli iqtirodiyot rivoji bilan tilshunoslik arsenali – leksikologiyada ko‘p o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi, davr o‘tishi bilan yangi tadqiqotlarni talab qiladi. Tabiiy tilni qayta ishlash (Natural Language Processing – NLP) sohasi amaliy tilshunoslik bilan chambarchas holda ish yuritadi. Shu bois amaliy tilshunoslikning barcha sathlarida mudom amaliy tadqiqotlarning bajarilishi tilning zamonaviy ko‘rinishini saqlab keladi va yangilanish hamda o‘zgarishlar o‘z vaqtida ilmda o‘z aksini topadi. Bu esa yaratilayotgan lingvistik dasturlar, xususan, tarjimon, tahrir-tahlil, matndan hislarni aniqlash kabi dastur va tizimlari ahamiyatining oshirilib borilishiga omil bo‘ladi. Mazkur maqolada o‘zbek tili leksikologiyasidagi ko‘p ma’nolilik, eskirish, yangilanish, yangi so‘zlarning kirib kelishi, ularning o‘zlashmaga aylanishi, omofon va paronimlarni farqli jihatlari misollar yordamida yoritib berilgan. Kalit so‘zlar: NLP, amaliy tilshunoslik, leksikologiya, ko‘p ma’no, o‘z ma’no, ko‘p ma’no, neologizm, o‘zlashma, eskirgan so‘zlar, “tirilgan” so‘zlar, omonim, omofon, paronim.
| Mualliflar | Abjalova, M. |
|---|---|
| Jurnal | Тил, таълим ва таржима |
| Nashriyot | Самарқанд ДУ |
| ISSN | 2181-0796 |
| Nashr sanasi | 2025-06-14 |
| Jild | 6 |
| Son | 1 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
| APA | Abjalova, M. (2025). O‘ZBEK AMALIY TILSHUNOSLIGIDAGI BA’ZI MASALALAR TADQIQI. Тил, таълим ва таржима, 6(1). https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11552 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Abjalova, M. O‘ZBEK AMALIY TILSHUNOSLIGIDAGI BA’ZI MASALALAR TADQIQI // Тил, таълим ва таржима. – 2025. – T. 6, № 1. |
| MLA | Abjalova, M. “O‘ZBEK AMALIY TILSHUNOSLIGIDAGI BA’ZI MASALALAR TADQIQI.” Тил, таълим ва таржима, 6(1), 2025. https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11552 |
| Chicago | Abjalova, M. “O‘ZBEK AMALIY TILSHUNOSLIGIDAGI BA’ZI MASALALAR TADQIQI.” Тил, таълим ва таржима, 6(1) (2025). https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11552 |
| Harvard | Abjalova, M (2025) ‘O‘ZBEK AMALIY TILSHUNOSLIGIDAGI BA’ZI MASALALAR TADQIQI’, Тил, таълим ва таржима, 6(1). https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11552 |
| BibTeX | @article{abjalovam2025,
title = {O‘ZBEK AMALIY TILSHUNOSLIGIDAGI BA’ZI MASALALAR TADQIQI},
author = {Abjalova, M.},
journal = {Тил, таълим ва таржима},
year = {2025},
volume = {6},
number = {1},
url = {https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11552}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
АННОТАЦИЯ В данной статье раскрываются познавательные умения учащихся младших классов при формировании технологии языкового моделирования на уроках родного языка как элемента структуры учебной деятельности, а также…
ANNOTATSIYA Ushbu maqola topishmoqlarning turli tasnifi va ularning til xususiyatlariga oid chuqur tahlilni oʻz ichiga oladi. Topishmoqlar nafaqat ogʻzaki ijodning muhim jihati sifatida xalq madaniyatida oʻrin…
ANNOTATSIYA Ertak xalq og‘zaki ijodining eng qadimiy, ommaviy janrlaridan biridir. Ertakning paydo bo‘lishida qadimiy urf-odat, marosimlar va miflar hal qiluvchi rol o‘ynagan. Ertaklarning mustaqil janr sifatida qaror…
АННОТАЦИЯ В статье рассматривается речевое поведение современного казахстанского и узбекского студента с точки зрения социо-и-психолингвистики. Исследование проводилось на базе вузов Казахстана и Узбекистана с 250…
ANNOTATSIYA Adabiy aloqalarning eng ko‘p rivojlangan tarmog‘i bu millatlar va tilararo tarjimalardir. Zero, tarjimalar orqali bir millat madaniyati boshqa bir millat adabiyotiga kirib borib, uning adabiy boyligiga…
ANNOTATSIYA Maqolada fe’l asosli gaplarning holat valentligi uning agens (subekt) holatini o‘xshatish asosida ifodalashi, holat aktanti fe’lli birikmalarning mutlaq tobe komponenti pozitsiyasida qiyos etaloni bo‘lib…
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada matn referensiyasining o‘ziga xosligi va matn referentiv modalligining harakat mexanizmi muhokama etiladi. Referensiya masalasi doimo gap yoki fikr darajasi doirasida muhokama qilib kelingan…
ANNOTATSIYA Ushbu maqola o‘zbek tilidagi frazemalarning konnotativ xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada frazemaning leksik va grammatik tarkibi, uning ma’no qatlamlari va shaxsiy-emosional ifodalashda…
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada zoosimvollarning lisoniy ifodalanish xususiyatlari kognitiv, semiotik va etnolingvistik jihatdan o‘rganilib, ularning ramziylik mezonlari tadqiq qilinadi. Zoonimlar ishtirokida shakllangan…
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada Samarqand viloyati qarluq shevalariga doir birliklarning oʻzbek adabiyotidagi talqiniga toʻxtalib oʻtilgan. Oʻtgаn аsrning boshlаridа yurtimiz ozodligi, millаtimizning mа’rifаti, tаrаqqiyoti…
Тил, таълим ва таржима — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…