Koronar mikrotomirli disfunksiyaning (KMD) epidemiologiyasi, patofiziologik asoslari, zamonaviy invaziv va noinvaziv diagnostika usullari, diagnostik va prognostik ahamiyatga ega biomarkerlari hamda davolash strategiyalarini adabiyotlar asosida keng qamrovli tahlil qilish. Material va usullar. PubMed, Scopus, Google Scholar, Cochrane Library va Web of Science maʼlumotlar bazalarida 2000-2026 yillarda chop etilgan tizimli sharhlar, meta-tahlillar, randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar (CorMicA, ACOVA, WARRIOR, ENCORE II va boshqalar) va rasmiy xalqaro yoʻriqnomalar tahlil qilindi. Natijalar. Angiografik jihatdan obstruktiv boʻlmagan koronar arteriyalarga ega bemorlarning (ANOCA/INOCA) yarmigacha qismida KMD aniqlanadi, bu holat ayollarda ancha koʻp uchraydi va yurak-qon tomir asoratlari xavfini ikki barobardan ortiq oshiradi. KMD ni tasdiqlashning invaziv “oltin standarti” koronar funktsional angiografiya boʻlib, uning davomida koronar oqim zaxirasi (KOZ), mikrotsirkulyator qarshilik indeksi (IMR) oʻlchanadi hamda atsetilxolin sinamasi endoteliyga bogʻliq disfunksiya va vazospazmni aniqlaydi. Noninvaziv usullar orasida pozitron-emission tomografiya (PET) eng yuqori aniqlikka ega. Soʻnggi tadqiqotlar shuningdek NT-proBNP, yuqori sezuvchanlikdagi C-reaktiv oqsil (hs-CRP), interleykin-6 (IL-6) va Endotelin-1 kabi biomarkerlarning KMD bilan patogenetik va prognostik jihatdan bogʻliqligini tasdiqlamoqda, ular endoteliy disfunksiyasi, tizimli yalligʻlanish va mikrovaskulyar remodellanish jarayonlarini aks ettiradi. Davolashda statinlar va angiotenzin-konvertlovchi ferment ingibitorlari birinchi qatorda tavsiya etilsa, ranolazin, kalsiy kanali blokatorlari va yangi endotelin retseptor antagonistlari qoʻshimcha yoki endotipga yoʻnaltirilgan terapiya sifatida oʻrganilmoqda
| Mualliflar | Xaydarova, Zebo, Pirmatova, Nigora |
|---|---|
| Jurnal | Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали |
| Nashr sanasi | 2026-08-17 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Betlar | 762-775 |
| Til | Ingliz |
koronar mikrotomirli disfunksiya, INOCA, ANOCA, koronar oqim zaxirasi, mikrotsirkulyator qarshilik indeksi
Gepatotsellyulyar karsinoma (GSK) jigar xavfli o‘smalarining eng ko‘p uchraydigan turi bo‘lib, ko‘p hollarda surunkali virusli gepatit B va C infeksiyalari fonida rivojlanadi. Kasallikning dastlabki bosqichlarda klinik…
Железодефицитная анемия (ЖДА) осложняет до 40–60% беременностей и связана с повышенным риском преэклампсии, обусловленным окислительным стрессом и эндотелиальной дисфункцией. Целью исследования была оценка эффективности…
This article discusses the diagnostic assessment of pathological changes in the nasal cavity and paranasal sinuses in children with cystic fibrosis using modern radiological imaging techniques. Impaired mucociliary…
Noalkogol jigar yog'li kasalligini (NJYK) erta va kam invaziv usullar bilan tashxislash zamonaviy gepatologiyaning hal etilmagan muammolaridan biri bo'lib qolmoqda. Ushbu maqolada qon zardobidagi seramid…
Ushbu maqola OIV infeksiyasining hozirgi epidemiologik tavsifiga va uning yuqori nafas yo‘llari infeksiyalari (YNYI), xususan, rinit, nazofaringit, sinusit, faringit, tonzillit va laringit bilan bog‘liqligiga…
Noalkogol jigar yog'li kasalligi (NJYK) zamonaviy gepatologiyaning eng dolzarb muammolaridan biri bo'lib qolmoqda, uning patogenezida sfingolipidlar sinfiga mansub bioaktiv lipid - seramidning o'rni so'nggi yillarda…
Maqolada yelka suyagi proksimal qismi sinishlarida medial tayanch va CALCAR sohasi barqarorligini tiklashning jarrohlik natijalariga ta’siri tahlil qilindi. Medial ustunning buzilishi, metafizar komminutsiya va CALCAR…
Mazkur maqolada qizilo‘ngach raki bilan kasallangan bemorlarda kuzatilgan klinik, morfologik va laborator o‘zgarishlar kompleks tarzda tahlil qilindi. Tadqiqotga 2023–2024-yillar davomida statsionar va ambulator…
Актуальность. Регионарные лимфатические узлы являются одной из наиболее частых зон метастатического поражения при злокачественных новообразованиях. Оценка их состояния имеет важное значение не только для первичного…
Mazkur maqolada me’da saratoni bilan kasallangan bemorlarda o‘smaning morfologik tuzilishi, differensiatsiya darajalari va endoskopik o‘sish xususiyatlari kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida o‘smaning…