Antibiotiklarga chidamli bakteriyalar: XXI asr global sog‘liqni saqlashining dolzarb muammosi

Bo'riyev, Muhammadali, Norboyeva, Madinabonu, Amonova, Marjona, Sattorova, Jasmina, Eshonqulova, Hulkar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Antibiotiklarga chidamli bakteriyalar tarqalishi XXI asr tibbiyotining eng jiddiy global xavflaridan biri hisoblanadi. Antimikrob rezistentlik bakterial infeksiyalarni davolashni murakkablashtiradi, sepsis, nogironlik va o‘lim xavfini oshiradi, shifoxonada yotish muddatini uzaytiradi hamda sog‘liqni saqlash tizimi uchun iqtisodiy yuklamani kuchaytiradi. Mazkur maqolaning maqsadi antibiotik rezistentligining epidemiologik ko‘lami, molekulyar mexanizmlari, asosiy xavf omillari, ustuvor bakterial patogenlari, diagnostika va davolashdagi zamonaviy yondashuvlari hamda profilaktika strategiyalarini ilmiy manbalar asosida tahlil qilishdan iborat. Tadqiqot narrativ ilmiy sharh shaklida bajarildi. PubMed, WHO, GLASS, The Lancet, CDC, FAO, WOAH va UNEP ma’lumotlari tahlil qilindi. Natijalarga ko‘ra, 2019-yilda bakterial antimikrob rezistentlik bevosita 1,27 million o‘limga sabab bo‘lgan, 4,95 million o‘lim esa rezistent bakterial infeksiyalar bilan bog‘liq deb baholangan. 2023-yilda dunyoda laboratoriyada tasdiqlangan keng tarqalgan bakterial infeksiyalarning taxminan har oltinchisi antibiotiklarga chidamli bo‘lgan. Rezistentlikning rivojlanishida antibiotiklarni asossiz qo‘llash, retseptsiz sotib olish, mikrobiologik nazoratning yetarli emasligi, shifoxona infeksiyalari, veterinariya amaliyotida antibiotiklardan noto‘g‘ri foydalanish va infeksiya profilaktikasining sustligi muhim rol o‘ynaydi. Xulosa sifatidaantibiotik-styuardship, mikrobiologik diagnostika, emlash, qo‘l gigiyenasi, epidemiologik kuzatuv va “Yagona salomatlik” tamoyili AMRga qarshi kurashning asosiy yo‘nalishlari ekani belgilandi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBo'riyev, Muhammadali, Norboyeva, Madinabonu, Amonova, Marjona, Sattorova, Jasmina, Eshonqulova, Hulkar
JurnalЖанубий оролбўйи тиббиёт журнали
NashriyotТТА Урганч филиали
ISSN3093-8740, 2012-2021
Nashr sanasi2026-06-22
Jild2
Son2
Betlar447-455
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

antibiotik rezistentligi, antimikrob rezistentlik, ESBL, karbapenemaza, MRSA

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APABo'riyev, Muhammadali, Norboyeva, Madinabonu, Amonova, Marjona, Sattorova, Jasmina, & Eshonqulova, Hulkar (2026). ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: XXI ASR GLOBAL SOG‘LIQNI SAQLASHINING DOLZARB MUAMMOSI. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 447-455. http://journal.urdti.uz/index/article/view/689
GOST (OAK)Bo'riyev, Muhammadali va b. ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: XXI ASR GLOBAL SOG‘LIQNI SAQLASHINING DOLZARB MUAMMOSI // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2, № 2. – B. 447-455.
MLABo'riyev, Muhammadali, Norboyeva, Madinabonu, Amonova, Marjona, Sattorova, Jasmina, and Eshonqulova, Hulkar. “ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: XXI ASR GLOBAL SOG‘LIQNI SAQLASHINING DOLZARB MUAMMOSI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 447-455, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/689
ChicagoBo'riyev, Muhammadali, Norboyeva, Madinabonu, Amonova, Marjona, Sattorova, Jasmina, and Eshonqulova, Hulkar. “ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: XXI ASR GLOBAL SOG‘LIQNI SAQLASHINING DOLZARB MUAMMOSI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 447-455 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/689
HarvardBo'riyev, Muhammadali, Norboyeva, Madinabonu, Amonova, Marjona, Sattorova, Jasmina, and Eshonqulova, Hulkar (2026) ‘ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: XXI ASR GLOBAL SOG‘LIQNI SAQLASHINING DOLZARB MUAMMOSI’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 447-455. http://journal.urdti.uz/index/article/view/689
BibTeX
@article{boriyevmuhammadali2026,
  title = {ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: XXI ASR GLOBAL SOG‘LIQNI SAQLASHINING DOLZARB MUAMMOSI},
  author = {Bo'riyev, Muhammadali and Norboyeva, Madinabonu and Amonova, Marjona and Sattorova, Jasmina and Eshonqulova, Hulkar},
  journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  volume = {2},
  number = {2},
  pages = {447-455},
  url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/689}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Bo'riyev, Muhammadali — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari