Pediatriya, geriatriya va buyrak-jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda farmakokinetik modellashtirish asosida xavfsiz dozalash strategiyalari

Kibriyev, Behro‘z, Kibriyeva, Maxfirat

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Pediatrik, geriatriya hamda buyrak va jigar yetishmovchiligi kuzatiladigan bemorlarda dori vositalarini standart dozalash nojo‘ya dori reaksiyalari, subterapevtik konsentratsiya va davolash samarasizligi xavfini oshiradi. Ushbu maqolaning maqsadi farmakokinetik modellashtirish, populyatsion farmakokinetika, fiziologiyaga asoslangan farmakokinetik modellashtirish va modelga asoslangan individual dozalash usullarining klinik ahamiyatini tahlil qilishdan iborat. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatdiki, bolalarda a’zolar yetilishi va tana tarkibining tez o‘zgarishi, keksalarda polifarmatsiya, sarkopeniya hamda farmakodinamik sezuvchanlikning ortishi, buyrak va jigar yetishmovchiligida esa klirens, oqsil bilan bog‘lanish, metabolizm va transport tizimlarining buzilishi dozalashni individual tanlashni talab qiladi. 2023-yilda dunyoda 788 million katta yoshli kishida surunkali buyrak kasalligi mavjudligi, undan 1,48 million o‘lim qayd etilgani xavfsiz farmakoterapiya masalasining naqadar dolzarb ekanini ko‘rsatadi. Modelga asoslangan individual dozalash terapevtik dori monitoringi, klinik laborator ko‘rsatkichlar va elektron tibbiy ma’lumotlar bilan birlashtirilganda dori ekspozitsiyasini aniqroq prognoz qilish imkonini beradi. Maqolada xavf guruhlari uchun amaliy algoritm va O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida ushbu yondashuvni tatbiq etish bo‘yicha takliflar berilgan.Pediatrik, geriatriya hamda buyrak va jigar yetishmovchiligi kuzatiladigan bemorlarda dori vositalarini standart dozalash nojo‘ya dori reaksiyalari, subterapevtik konsentratsiya va davolash samarasizligi xavfini oshiradi. Ushbu maqolaning maqsadi farmakokinetik modellashtirish, populyatsion farmakokinetika, fiziologiyaga asoslangan farmakokinetik modellashtirish va modelga asoslangan individual dozalash usullarining klinik ahamiyatini tahlil qilishdan iborat. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatdiki, bolalarda a’zolar yetilishi va tana tarkibining tez o‘zgarishi, keksalarda polifarmatsiya, sarkopeniya hamda farmakodinamik sezuvchanlikning ortishi, buyrak va jigar yetishmovchiligida esa klirens, oqsil bilan bog‘lanish, metabolizm va transport tizimlarining buzilishi dozalashni individual tanlashni talab qiladi. 2023-yilda dunyoda 788 million katta yoshli kishida surunkali buyrak kasalligi mavjudligi, undan 1,48 million o‘lim qayd etilgani xavfsiz farmakoterapiya masalasining naqadar dolzarb ekanini ko‘rsatadi. Modelga asoslangan individual dozalash terapevtik dori monitoringi, klinik laborator ko‘rsatkichlar va elektron tibbiy ma’lumotlar bilan birlashtirilganda dori ekspozitsiyasini aniqroq prognoz qilish imkonini beradi. Maqolada xavf guruhlari uchun amaliy algoritm va O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida ushbu yondashuvni tatbiq etish bo‘yicha takliflar berilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKibriyev, Behro‘z, Kibriyeva, Maxfirat
JurnalЖанубий оролбўйи тиббиёт журнали
NashriyotТТА Урганч филиали
ISSN3093-8740, 2012-2021
Nashr sanasi2026-06-22
Jild2
Son2
Betlar434-439
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

farmakokinetik modellashtirish, individual dozalash, pediatriya, geriatriya, buyrak yetishmovchiligi

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAKibriyev, Behro‘z, & Kibriyeva, Maxfirat (2026). PEDIATRIYA, GERIATRIYA VA BUYRAK-JIGAR YETISHMOVCHILIGI BO‘LGAN BEMORLARDA FARMAKOKINETIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA XAVFSIZ DOZALASH STRATEGIYALARI. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 434-439. http://journal.urdti.uz/index/article/view/687
GOST (OAK)Kibriyev, Behro‘z, Kibriyeva, Maxfirat PEDIATRIYA, GERIATRIYA VA BUYRAK-JIGAR YETISHMOVCHILIGI BO‘LGAN BEMORLARDA FARMAKOKINETIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA XAVFSIZ DOZALASH STRATEGIYALARI // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2, № 2. – B. 434-439.
MLAKibriyev, Behro‘z, and Kibriyeva, Maxfirat. “PEDIATRIYA, GERIATRIYA VA BUYRAK-JIGAR YETISHMOVCHILIGI BO‘LGAN BEMORLARDA FARMAKOKINETIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA XAVFSIZ DOZALASH STRATEGIYALARI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 434-439, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/687
ChicagoKibriyev, Behro‘z, and Kibriyeva, Maxfirat. “PEDIATRIYA, GERIATRIYA VA BUYRAK-JIGAR YETISHMOVCHILIGI BO‘LGAN BEMORLARDA FARMAKOKINETIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA XAVFSIZ DOZALASH STRATEGIYALARI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 434-439 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/687
HarvardKibriyev, Behro‘z, and Kibriyeva, Maxfirat (2026) ‘PEDIATRIYA, GERIATRIYA VA BUYRAK-JIGAR YETISHMOVCHILIGI BO‘LGAN BEMORLARDA FARMAKOKINETIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA XAVFSIZ DOZALASH STRATEGIYALARI’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(2), 434-439. http://journal.urdti.uz/index/article/view/687
BibTeX
@article{kibriyevbehroz2026,
  title = {PEDIATRIYA, GERIATRIYA VA BUYRAK-JIGAR YETISHMOVCHILIGI BO‘LGAN BEMORLARDA FARMAKOKINETIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA XAVFSIZ DOZALASH STRATEGIYALARI},
  author = {Kibriyev, Behro‘z and Kibriyeva, Maxfirat},
  journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  volume = {2},
  number = {2},
  pages = {434-439},
  url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/687}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Kibriyev, Behro‘z — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari