Мақолада диний фанатизм (ақидапарастлик) тушунчасининг ижтимоий-психологик таҳлили, унинг келиб чиқиш омиллари, тарихий илдизлари ва психологик механизмлари батафсил ёритилган. Муаллиф фанатизм тушунчасини илк бор француз воизи Жак-Бенинь Боссюэ (1627–1704) қўллагани, унинг протестантларга нисбатан бу терминни ишлатгани, Вольтер эса фанатикни «ўз нодонлигини куч орқали ҳимоя қилувчи» ва «бошқача фикрловчиларга ўлим ҳукмини ўқувчи» деб таърифлагани келтирилган. Мақолада диний ақидапарастликнинг шаклланишида характер акцентуациясининг аҳамияти, хусусан, демонстратив, дистим (шизоид), эпилептоид (қўзғалувчан) ва қотиб қолган типдаги характерли шахсларда фанатизм хавфи юқори экани илмий асосланган. Шунингдек, рус файласуфи Н.А.Бердяевнинг фанатизм ҳақидаги фикрлари — фанатик доимо ўзини тақиб остида ҳис қилиши, шайтонга Худодан кўра кўпроқ ишониши, зўравонлик унинг ожизлигини яшириш усули экани каби қарашлар келтирилган. Хулосада фанатизмнинг асосий сабаби илмсизлик ва билимсизлик экани, диннинг асл моҳиятини тушунмасдан кўр-кўрона эргашиш бу иллатга олиб келиши таъкидланган.
| Mualliflar | Абдуллаева, Дилбар |
|---|---|
| Jurnal | Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – |
| Nashriyot | Ўзбекистон халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-9572 |
| Nashr sanasi | 2026-07-23 |
| Jild | 3 |
| Son | 1 |
| Betlar | 91-93 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-16 |
| APA | Абдуллаева, Дилбар (2026). Фанатизм ва унинг психологик таҳлили. Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 91-93. https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/864 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Абдуллаева, Дилбар Фанатизм ва унинг психологик таҳлили // Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –. – 2026. – T. 3, № 1. – B. 91-93. |
| MLA | Абдуллаева, Дилбар. “Фанатизм ва унинг психологик таҳлили.” Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 91-93, 2026. https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/864 |
| Chicago | Абдуллаева, Дилбар. “Фанатизм ва унинг психологик таҳлили.” Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 91-93 (2026). https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/864 |
| Harvard | Абдуллаева, Дилбар (2026) ‘Фанатизм ва унинг психологик таҳлили’, Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 91-93. https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/864 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {Фанатизм ва унинг психологик таҳлили},
author = {Абдуллаева, Дилбар},
journal = {Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –},
year = {2026},
volume = {3},
number = {1},
pages = {91-93},
url = {https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/864}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Мақолада XIX асрда Қўқон хонлигининг Худоёрхон (1845–1875) ҳукмронлиги давридаги маданий ҳаёт, хусусан, меъморчилик, тарихнавислик, адабиёт ва санъат соҳаларидаги ютуқлар кенг ёритилган. Худоёрхон ўрдасининг қурилиши…
Мақолада Эрондаги Форс тили ва адабиёти академиясининг фаолияти, унинг ташкил топилиш тарихи ва асосий вазифалари, хусусан, тил софлигини сақлаш (пуризм) борасидаги ишлари ёритилган. XX аср бошларида Европа илмий-техник…
Мақолада араб адабиётининг йирик намояндаси, тарихий роман жанри асосчиси Журжи Зайдоннинг (1861–1914) ҳаёти, ижодий фаолияти ва унинг «Фарғона келини» романида IX аср араб халифалигидаги тарихий воқеаларнинг бадиий акс…
Мақолада глобаллашув шароитида ижтимоий-фалсафий назариянинг замонавий ривожланиш хусусиятлари ва асосий тенденциялари фалсафий-методологик жиҳатдан таҳлил қилинган. Муаллиф ижтимоий воқеликни қайта англаш эҳтиёжининг…
Мақолада машҳур турк олими Аҳмад Заки Валидийнинг (1890–1964) Маҳмуд Қошғарийнинг «Девону луғотит-турк» асаридаги дунё харитаси тўғрисидаги қарашлари, унинг хариташуносликка оид тадқиқотлари таҳлил қилинган. Заки…
Maqolada buyuk mutasavvuf va faylasuf Muhyiddin Ibn Arabiyning (1165–1240) diniy tushunchalarga oid falsafiy tahlillari, xususan, uning «Al-Futuhat al-Makkiyya» asarida keltirilgan baʼzi tahlillari yoritilgan. Ibn…
Мақолада ҳадисларнинг ёш авлодда соғлом эътиқодни тарбиялашдаги педагогик аҳамияти, уларнинг маънавий-ахлоқий тарбиядаги ўрни ва таълим-тарбия жараёнида қўллаш усуллари батафсил ёритилган. Муаллиф Шарқда, жумладан…
Мақолада Ўзбекистонда ёшларга оид давлат сиёсатининг асосий йўналишлари, ёшлар тарбиясидаги долзарб муаммолар ва замонавий маънавий таҳдидлар ҳақида батафсил сўз боради. Муаллиф мамлакатимиз аҳолисининг 30 фоизини 14–30…
Мақолада ўзбек халқининг аёл-онага бўлган муносабати, уни улуғлаш ва эъзозлаш миллий қадрият сифатида таҳлил қилинган. Муаллиф «Она Ватан» тушунчасининг ўзиёқ аёл-онага бўлган чексиз ҳурматни ифодалаши…
Мақолада умуминсоний қадриятлар ва ислом диний тамойилларининг ўзаро уйғунлиги, уларнинг жамият тараққиётидаги роли ва аҳамияти фалсафий-маънавий жиҳатдан кенг ёритилган. Муаллиф Ўзбекистон Конституциясининг…
Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
The article summarizes the phenomenon of fanaticism, the various socio-psychological factors that cause it, as well as the classical manifestations of various schools of psychology, which expressed their views on gender…
Мақолада диний ибодатларнинг инсон руҳиятига кўрсатадиган психотерапевтик таъсири ва унинг илмий асослари таҳлил қилинган. Ибодат жараёнида юзага келадиган руҳий покланиш, яъни катарсис ҳолати ҳамда медитациянинг инсон…
Farg‘ona viloyatida o‘sadigan Prunus armeníaca L. o‘simligi “Subxoniy” navining mineral tarkibini o‘rganishda induktiv bog‘langan plazma bilan mass-spektrometriya usuli qo‘llanildi. O‘tkazilgan tahlillar natijasida…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.