Мақолада диний фанатизм (ақидапарастлик) тушунчасининг ижтимоий-психологик таҳлили, унинг келиб чиқиш омиллари, тарихий илдизлари ва психологик механизмлари батафсил ёритилган. Муаллиф фанатизм тушунчасини илк бор француз воизи Жак-Бенинь Боссюэ (1627–1704) қўллагани, унинг протестантларга нисбатан бу терминни ишлатгани, Вольтер эса фанатикни «ўз нодонлигини куч орқали ҳимоя қилувчи» ва «бошқача фикрловчиларга ўлим ҳукмини ўқувчи» деб таърифлагани келтирилган. Мақолада диний ақидапарастликнинг шаклланишида характер акцентуациясининг аҳамияти, хусусан, демонстратив, дистим (шизоид), эпилептоид (қўзғалувчан) ва қотиб қолган типдаги характерли шахсларда фанатизм хавфи юқори экани илмий асосланган. Шунингдек, рус файласуфи Н.А.Бердяевнинг фанатизм ҳақидаги фикрлари — фанатик доимо ўзини тақиб остида ҳис қилиши, шайтонга Худодан кўра кўпроқ ишониши, зўравонлик унинг ожизлигини яшириш усули экани каби қарашлар келтирилган. Хулосада фанатизмнинг асосий сабаби илмсизлик ва билимсизлик экани, диннинг асл моҳиятини тушунмасдан кўр-кўрона эргашиш бу иллатга олиб келиши таъкидланган.
| Mualliflar | Абдуллаева, Дилбар |
|---|---|
| Jurnal | Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – |
| Nashr sanasi | 2026-07-23 |
| Jild | 3 |
| Son | 1 |
| Betlar | 91-93 |
| Til | O‘zbek |
Maqolada buyuk mutasavvuf va faylasuf Muhyiddin Ibn Arabiyning (1165–1240) diniy tushunchalarga oid falsafiy tahlillari, xususan, uning «Al-Futuhat al-Makkiyya» asarida keltirilgan baʼzi tahlillari yoritilgan. Ibn…
Мақолада машҳур турк олими Аҳмад Заки Валидийнинг (1890–1964) Маҳмуд Қошғарийнинг «Девону луғотит-турк» асаридаги дунё харитаси тўғрисидаги қарашлари, унинг хариташуносликка оид тадқиқотлари таҳлил қилинган. Заки…
Мақолада ҳадисларнинг ёш авлодда соғлом эътиқодни тарбиялашдаги педагогик аҳамияти, уларнинг маънавий-ахлоқий тарбиядаги ўрни ва таълим-тарбия жараёнида қўллаш усуллари батафсил ёритилган. Муаллиф Шарқда, жумладан…
Мақолада глобаллашув шароитида ижтимоий-фалсафий назариянинг замонавий ривожланиш хусусиятлари ва асосий тенденциялари фалсафий-методологик жиҳатдан таҳлил қилинган. Муаллиф ижтимоий воқеликни қайта англаш эҳтиёжининг…
Мақолада Ўзбекистонда ёшларга оид давлат сиёсатининг асосий йўналишлари, ёшлар тарбиясидаги долзарб муаммолар ва замонавий маънавий таҳдидлар ҳақида батафсил сўз боради. Муаллиф мамлакатимиз аҳолисининг 30 фоизини 14–30…
Мақолада араб адабиётининг йирик намояндаси, тарихий роман жанри асосчиси Журжи Зайдоннинг (1861–1914) ҳаёти, ижодий фаолияти ва унинг «Фарғона келини» романида IX аср араб халифалигидаги тарихий воқеаларнинг бадиий акс…
Мақолада ўзбек халқининг аёл-онага бўлган муносабати, уни улуғлаш ва эъзозлаш миллий қадрият сифатида таҳлил қилинган. Муаллиф «Она Ватан» тушунчасининг ўзиёқ аёл-онага бўлган чексиз ҳурматни ифодалаши…
Мақолада Эрондаги Форс тили ва адабиёти академиясининг фаолияти, унинг ташкил топилиш тарихи ва асосий вазифалари, хусусан, тил софлигини сақлаш (пуризм) борасидаги ишлари ёритилган. XX аср бошларида Европа илмий-техник…
Мақолада умуминсоний қадриятлар ва ислом диний тамойилларининг ўзаро уйғунлиги, уларнинг жамият тараққиётидаги роли ва аҳамияти фалсафий-маънавий жиҳатдан кенг ёритилган. Муаллиф Ўзбекистон Конституциясининг…
Мақолада XIX асрда Қўқон хонлигининг Худоёрхон (1845–1875) ҳукмронлиги давридаги маданий ҳаёт, хусусан, меъморчилик, тарихнавислик, адабиёт ва санъат соҳаларидаги ютуқлар кенг ёритилган. Худоёрхон ўрдасининг қурилиши…
Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – — barcha maqolalar