TURLI XIL EKOTIZIMLARDA KARBONNING O‘ZGARISHI

Axatov Abdusamat, Buriyev Salimjan Samedjanovich, Baybaeva Nargiza Sayfutdinovna, Mirzaxamdamova Diyora Ulug‘bek qizi

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur tadqiqotda O‘zbekistonning janubiy qismida, Qashqadaryo viloyatining Hisor tog‘ tizmasidan cho‘l zonasigacha tarqalgan turli ekotizimlarda organik va mineral karbonning tuproq profili bo‘ylab taqsimlanishi, ularning zaxiralari hamda karbonat tarkibidagi karbon miqdori baholandi. Tadqiqot davomida baland tog‘, o‘rta tog‘, tog‘ oldi, cho‘l va tabiiy ekotizimlarda joylashgan tuproqlarning genetik qatlamlaridan namunalar olinib, gumus, organik karbon, mineral karbon va karbonatlar (CaCO₃, MgCO₃) laboratoriya sharoitida aniqlandi. Natijalar organik karbonning asosan tuproqning yuqori qatlamlarida, mineral karbonning esa chuqur qatlamlar va ona jinslarda to‘planishini ko‘rsatdi. Organik karbonning eng yuqori miqdori baland tog‘ ekotizimlarida, mineral karbonning yuqori ko‘rsatkichlari esa tog‘ oldi va cho‘l ekotizimlarida qayd etildi. Shuningdek, karbonatlarning parchalanishi natijasida ajraladigan karbonat angidrid miqdori hisoblab chiqildi. Olingan natijalar tuproq uglerod zaxiralarini baholash, ekotizimlarning ekologik holatini monitoring qilish hamda uglerod aylanishini prognozlash uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAxatov Abdusamat, Buriyev Salimjan Samedjanovich, Baybaeva Nargiza Sayfutdinovna, Mirzaxamdamova Diyora Ulug‘bek qizi
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashr sanasi2026-08-07
Son6
TilO‘zbek
DOI10.63241/agro-1766

Kalit so‘zlar

ekotizim, organik karbon, mineral karbon, tuproq, karbonatlar, uglerod zaxirasi, karbonat angidrid, Hisor tog‘lari, Qashqadaryo., ecosystem, organic carbon, mineral carbon, soil, carbonates, carbon stock, carbon dioxide, Hissar Mountains, Kashkadarya., экосистема, органический углерод, минеральный углерод, почва, карбонаты, запасы углерода, диоксид углерода, Гиссарский хребет, Кашкадарьинская область.

Ilmiy soha

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar