Atrof-muhitning toksik metall bilan ifloslanishi ularning barqarorligi, bioakkumulyatsiyaga qobiliyati va kuchli toksikligi sababli eng muhim ekologik hamda tibbiy-biologik muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Ushbu ishda metallarning tarqalishi va toksik ta’sirlari haqidagi zamonaviy ma’lumotlar keltirilgan, shuningdek xalqaro va milliy me’yoriy darajalar o‘rtasidagi farqlar tahlil qilingan. Ayniqsa sensor texnologiyalar, avvalo optik tizimlar, an’anaviy usullarga (AAS, ICP-MS, ICP-OES, voltamperometriya) istiqbolli alternativa sifatida ko‘rib chiqilgan. Ularning asosiy afzalliklari tezkorlik, miniatyuralilik va dala sharoitida qo‘llash imkoniyati ekanligi ko‘rsatib berilgan, biroq matrisa effektlari bilan bog‘liq cheklovlar saqlanib qolmoqda. Portativ multianalizatorlar ishlab chiqish, mobil qurilmalar bilan integratsiya va protokollarni standartlashtirish istiqbollari muhokama qilinadi. Olingan natijalar ekologik monitoringni takomillashtirish va toksik metallarga oid tibbiy-biologik xatarlarni kamaytirish uchun asos yaratadi.
| Mualliflar | Usmanova, Xilola, Smanova, Zulayho, Бобожонов, Хикмат |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 21-66 |
| Til | Rus |
toksik metallar, optik sensorlar, ekologik monitoring, toksikologik baholash, nanomateriallar, spektroskopik usullar, toxic metals, optical sensors, environmental monitoring, toxicological assessment, nanomaterials, spectroscopic methods
Ushbu maqolada yuqori vakuumli pretsizion adsorbsion-kalorimetrda diatsetatsellyuloza (DAS)-kremnezem gibrid bionanokompozitsiyasiga suv bugʻlarining sorbsiyasi 303 K da oʻrganilgan. Bunda olingan adsorbsiyalanish…
Mazkur analitik maqolada hasharotlar xilma-xilligini (turlarning boyligi, funksional guruhlar va trofik rollar) o‘rganishning ekotizim barqarorligi hamda amaliy sohalar, ayniqsa qishloq xo‘jaligi uchun ahamiyati ilmiy…
Tadqiqot ijtimoiy xavfli xatti-harakatlarga moyil talaba-yoshlar bilan individual profilaktik va tarbiyaviy ishlash mexanizmlarini takomillashtirish masalalarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot dairasida “talaba…
Eulachnus alticola Börner, 1940 Aphididae oilasi, Lachninae kenja oilasi va Eulachnini tribasiga mansub shira bo‘lib, ignabargli daraxtlarda, ayniqsa qarag‘aylarda yashaydi. Eulachnus avlodi vakillari ignabarglar bilan…
Ushbu maqolada Van der Pol tenglama x''-ε(1-x^2)x'+x=0 ( ) uchun barqaror limit siklning mavjudligi va yagonaligi muammosi aniq qo‘yiladi va to‘liq tadqiq etiladi. Maqolada Puankare-Bendikson teoremasi va Lyapunov…
Mazkur maqolada Qamchiqsoy daryosida uchrovchi Iskandaria kuschakewitschi (Herzenstein, 1890) populyatsiyasining morfometrik va meristik ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Tadqiqot 2025 yil yoz–kuz mavsumida yig‘ilgan 21…
Ushbu tadqiqotda CsPbI₂Br perovskit yordamida 100 °C qizdirish orqali α-fazani hosil qilish qiyin bo’lib, shu muammoni bartaraf etish uchun PbI₂ o’rniga modifkatsiya qilingan HPbI₃ ishlatildi. Natijada CsPbI₂Br…
Fargʻona viloyati Bagʻdod, Fargʻona va Qoʻshtepa tumanlari hududlaridagi zovurlarda tarqalgan Leuciscus squaliusculus (Kessler, 1872)ning 27 ta morfometrik koʻrsatkichlari Styudent t-testi va asosiy komponentlar tahlili…
Ushbu maqolada robototexnika ta’limida sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalangan holda interaktiv o‘quv dasturini yaratish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotda adaptiv ta’lim trayektoriyalari, virtual…
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Qizil Kitobining 2019 yilgi nashriga kiritilgan Yalpizdoshlar - Lamiaceae Lindl. oilasi vakillarining tarqalishi, ekologik va muhofaza holati tahlil qilindi. Oilaning 10 turkumga…