Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Qizil Kitobining 2019 yilgi nashriga kiritilgan Yalpizdoshlar - Lamiaceae Lindl. oilasi vakillarining tarqalishi, ekologik va muhofaza holati tahlil qilindi. Oilaning 10 turkumga oid 30 ta kamyob, endem va yo‘qolib ketish xavfi ostida bo‘lgan turlari tadqiqot ob'ekti sifatida o‘rganildi. Natijalarga ko‘ra, o‘rganilgan turlarning katta qismi tor arealli va ekologik jihatdan noaniq muhitlarga moslashgan bo‘lib, ular asosan 0, 1 va 2-toifalarga mansub ekanligi, ayrim turlar uchun muhofaza choralari ishlab chiqilmaganligi aniqlandi. Tahlil jarayonida turlar soni va arealining qisqarishiga olib kelayotgan asosiy xavf omillari sifatida chorva mollarining nazoratsiz boqilishi, yerlarni qishloq xo‘jaligi ehtiyojlari uchun o‘zlashtirish, dorivor o‘simlik sifatida nooqilona va me'yoridan ortiq yig‘ib olish, shuningdek texnogen ta'sirlar va iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq omillar ajratib ko‘rsatildi. 8 ta turda asosiy xavf soluvchi omillar aniqlanmaganligi va ularning ekologik holati yetarli darajada o‘rganilmaganligi qayd qilindi.
| Mualliflar | Nasriddinova, Mexriniso, Berdimurodova, Margʻuba |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 95-102 |
| Til | O‘zbek |
Lamiaceae Lindl., O‘zbekiston Qizil Kitobi, endem, kamyob, tor areal, xavf omillari, muhofaza holati., Lamiaceae Lindl., Red Data Book of Uzbekistan, endemic, rare, narrow range, risk factors, conservation status.
Fargʻona viloyati Bagʻdod, Fargʻona va Qoʻshtepa tumanlari hududlaridagi zovurlarda tarqalgan Leuciscus squaliusculus (Kessler, 1872)ning 27 ta morfometrik koʻrsatkichlari Styudent t-testi va asosiy komponentlar tahlili…
Ushbu maqolada transgen o‘simliklarning (xususan Bacillus thuringiensis asosidagi Bt ekinlarda) hasharotlarga qarshi chidamliligini baholash va rezistentlikni boshqarish strategiyalarini adabiyotlar sharhi shaklida…
Mazkur maqolada Qamchiqsoy daryosida uchrovchi Iskandaria kuschakewitschi (Herzenstein, 1890) populyatsiyasining morfometrik va meristik ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Tadqiqot 2025 yil yoz–kuz mavsumida yig‘ilgan 21…
Ushbu tadqiqotda Oʻzbekiston suv havzalarida keng tarqalgan Cladocera turlarida populyatsiyalararo va ontogenetik morfologik variatsiya morfometrik hamda statistik usullar bilan baholandi. Mamlakat bo‘yicha 8 ta…
Eulachnus alticola Börner, 1940 Aphididae oilasi, Lachninae kenja oilasi va Eulachnini tribasiga mansub shira bo‘lib, ignabargli daraxtlarda, ayniqsa qarag‘aylarda yashaydi. Eulachnus avlodi vakillari ignabarglar bilan…
Ushbu maqolada Kattaqo‘rg‘on suv omborini atrofidagi tuproqlarning gidromorfizmga uchrashi natijasida tuproqlarning morfologik belgilarini hamda o‘simliklar olami o‘rganilgan bo‘lib, Shimoliy G‘arbiy (Sh.G‘)…
Mazkur analitik maqolada hasharotlar xilma-xilligini (turlarning boyligi, funksional guruhlar va trofik rollar) o‘rganishning ekotizim barqarorligi hamda amaliy sohalar, ayniqsa qishloq xo‘jaligi uchun ahamiyati ilmiy…
Ushbu maqolada Salanum melangena L. turning kelib chiqishi, uning xalq xo‘jaligidagi ahamiyati, morfologiyasi va o‘simlikda olib borilgan tadqiqotlar keltirilgan. Shu bilan birgalikda maqolada Salanum melangena L…
Atrof-muhitning toksik metall bilan ifloslanishi ularning barqarorligi, bioakkumulyatsiyaga qobiliyati va kuchli toksikligi sababli eng muhim ekologik hamda tibbiy-biologik muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Ushbu ishda…
Ushbu tadqiqotda Oʻzbekiston faunasida uchraydigan qisqichbaqasimonlar (Cladocera)ning nazorat roʻyxati taqdim etildi hamda ularning tur xilma-xilligi va tarkibi baholandi. Soʻnggi 150 yil davomida roʻyxat adabiyot…