Mazkur maqolada zamonaviy fan tarixshunosligining shakllanishida Jorj Sarton ilgari surgan metodologik tamoyillar tarixshunoslik va qiyosiy tahlil asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda J.Sartonning fan tarixini mustaqil akademik soha sifatida asoslashga qaratilgan faoliyati, “yangi gumanizm” konsepsiyasi, fan taraqqiyotini kumulyativ va universal jarayon sifatida talqin etishi, ensiklopedik-bibliografik uslubi, xronologik-sinxron yondashuvi hamda vertikal va gorizontal ixtisoslashuv haqidagi qarashlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Sarton metodologiyasi P.Tanneryning filologik-matematik rekonstruksiyasi, P.Duhemning kontinuitet konsepsiyasi, A.Koyrening konseptual-internalistik yondashuvi, R.Mertonning sotsiologik modeli, J.Needhamning sivilizatsiyaviy-komparativ uslubi, T.Kuhnning paradigma nazariyasi va F.Sezginning manbashunoslik-bibliografik metodi bilan qiyoslanadi. Xulosada Sarton metodologiyasi fan tarixini jahon madaniyati tarixining markaziy komponenti sifatida o‘rganishga yo‘l ochgani, biroq zamonaviy mezonlar nuqtayi nazaridan u ijtimoiy-institutsional, epistemologik va mintaqaviy tahlillar bilan to‘ldirilishi zarurligi asoslangan.
| Mualliflar | Abdurahimov, Javlonbek |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 3 |
| Betlar | 134-141 |
| Til | O‘zbek |
Jorj Sarton, fan tarixi, metodologiya, tarixshunoslik, yangi gumanizm, kumulyativ taraqqiyot, qiyosiy tahlil, Koyre, Merton, Kuhn, Needham, Sezgin., George Sarton, history of science, methodology, historiography, new humanism, cumulative development, comparative analysis, conceptual approach, paradigm theory, source studies.
Ushbu maqolada zamonaviy fan tarixshunosligining asoschilaridan biri Jorj Sartonning Markaziy Osiyo IX–XII asrlar ilmiy merosini jahon fan tarixi doirasida talqin etishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda Sartonning…
Mazkur maqola Andijon musiqa san’atining o‘ziga xos rivojlanish bosqichlari, xususan, "Andijon polkasi" janrining vujudga kelishi va uning milliy madaniyatimizdagi o‘rni tahliliga bag‘ishlanadi. Tadqiqot markazida…
Mazkur maqolada Jorj Sarton tadqiqotlarida IX–XII asrlar al-Andalus fan tarixining yoritilishi tarixshunoslik va qiyosiy tahlil asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda J.Sartonning “Introduction to the History of Science” (“Fan…
Maqolada Nazar Eshonqulning “Shamolni tutib boʻlmaydi” hikoyasida falsafiy gʻoya va ifoda talqini tahlil etilgan. Asardagi Bayna momo va Zamon otboqar konflikti orqali har qanday yovuzlik jazosiz qolmasligi haqidagi…
Mazkur maqolada Abu Bakr Muhammad ibn Zakariyyo ar-Roziy (865–925) ilmiy merosini o‘rganishda Jorj Sartonning tutgan o‘rni tarixshunoslik va manbashunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilingan. Tadqiqotda J.Sartonning…
Maqolada kimyo kursida misning valent holatlarini, xususan Cu(I) va Cu(II) birikmalari misolida tushuntirishda yuzaga keladigan metodik qiyinchiliklar tahlil qilingan. Valentlikni juftlanmagan elektronlar soni bilan…
Ushbu maqolada jazz musiqasining kelib chiqishi, rivojlanishi va dunyo hamda O‘zbekistondagi tarixi haqida keng qamrovli ma’lumot beriladi. Jazz XIX asr oxirida AQShning Yangi Orlean shahrida Afrika va Yevropa musiqa…
Ushbu tadqiqot ishida O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga doir ma’lumotlar, demografik ko‘rsatkichlar, ta’lim muassasalari joylashuvi va boshqa tabiiy, iqtisodiy, ijtimoiy ko‘rsatkichlar tadqiq qilgan holda…
Mazkur maqolada Yakob Kristmanning XVI asr oxiri – XVII asr boshlarida Germaniyada arabshunoslik ilmiy maktabi shakllanishidagi o‘rni tarixshunoslik va manbashunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilindi. Tadqiqotda…
Mazkur maqolada Jizzax viloyati relyef xususiyatlarining hudud turizm salohiyatini shakllantirishdagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida viloyatning tog‘li, adirli va tekislik hududlari geografik…