Ushbu maqolada Isajon Sultonning “Alisher Navoiy” romanida keltirilgan sinonimlar lingvopoetik jhatdan tahlil etilgan. Yozuvchining bu romani nashr etilganiga uncha ko‘p vaqt o‘tmagan bo‘lsa-da, adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan ancha-muncha tadqiqotlar boshlab yuborilganidan xabarimiz bor. Biroq o‘zbek adabiyotida sezilarli yangilik sifatida mutaxassislar e’tirofiga sazovor bo‘lgan bu asar tilshunoslik, jumladan, lingvopoetik aspektda o‘rganishga endigina jiddiy kirishilmoqda. Shu boisdan mazkur maqolamizda “Alisher Navoiy” romanida keltirilgan leksik birliklarni lingvopoetik jihatdan tadqiq etishni niyat qildik.
Mustaqillik yillarida o‘zbek tilshunosligida lingvopoetika badiiy matn tilini tilning aynan estetik vazifasining namoyon bo‘lishi tarzida o‘rganuvchi soha ekanligi e’tirof etildi va bu borada salmoqli tadqiqotlar yaratildi. Hozirgi vaqtda o‘zbek lingvopoetikasi o‘z tadqiq tamoyillari va ilmiy apparatiga ega bo‘lgan, rivojlanib borayotgan soha hisoblanadi.
O‘zbek adabiyotida Isajon Sulton asarlarini badiiy jihatdan chuqur tahlil qilib beruvchi ilmiy tadqiqotlar yaratilgan. Ammo til birliklarining yozuvchi asarlari matnidagi estetik vazifalari, lingvomadaniy xususiyatlari maxsus tadqiq qilinmagan. Isajon Sultonning butun ijodi nafaqat g‘oyaviy-badiiy jihatdan, balki badiiy til mahorati jihatidan ham o‘rganilishga munosib. Yozuvchi o‘zining barakali badiiy ijodi bilan o‘zbek tilining rivoji va boyishiga jiddiy hissa qo‘shgan. U o‘zbek tilining imkoniyatlarini o‘z asarlarida namoyish etibgina qolmay, uni turli ma’nolar, go‘zal ifodalar bilan ham boyitgan. Shu sababli Isajon Sultonning aynan “Alisher Navoiy” romani tilini lingvopoetik jihatdan tahlil etish tilshunosligimizning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi.
| Mualliflar | Muminov, Sidikjon, Kamoliddinova, Zilolaxon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2023-06-22 |
| Jild | 29 |
| Son | 1 |
| Betlar | 89-89 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89 · Maqolaning asl sahifasi
lingvopoetika, lingvomadaniy, leksik birlik, sinonim, lug‘at, ma’no, nutq, roman tili, badiiy tasvir, ijobiy, salbiy., linguopoetics, linguocultural, lexical unit, synonym, dictionary, meaning, speech, novel language, artistic image, positive, negative.
| APA | Muminov, Sidikjon, & Kamoliddinova, Zilolaxon (2023). ISAJON SULTONNING “ALISHER NAVOIY” ROMANIDA QO‘LLANGAN SINONIMLARINING LINGVOPOETIKASIGA DOIR. FarDU ilmiy xabarlari, 29(1), 89-89. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Muminov, Sidikjon, Kamoliddinova, Zilolaxon ISAJON SULTONNING “ALISHER NAVOIY” ROMANIDA QO‘LLANGAN SINONIMLARINING LINGVOPOETIKASIGA DOIR // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – T. 29, № 1. – B. 89-89. – DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89. |
| MLA | Muminov, Sidikjon, and Kamoliddinova, Zilolaxon. “ISAJON SULTONNING “ALISHER NAVOIY” ROMANIDA QO‘LLANGAN SINONIMLARINING LINGVOPOETIKASIGA DOIR.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(1), 89-89, 2023. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89 |
| Chicago | Muminov, Sidikjon, and Kamoliddinova, Zilolaxon. “ISAJON SULTONNING “ALISHER NAVOIY” ROMANIDA QO‘LLANGAN SINONIMLARINING LINGVOPOETIKASIGA DOIR.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(1), 89-89 (2023). https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89 |
| Harvard | Muminov, Sidikjon, and Kamoliddinova, Zilolaxon (2023) ‘ISAJON SULTONNING “ALISHER NAVOIY” ROMANIDA QO‘LLANGAN SINONIMLARINING LINGVOPOETIKASIGA DOIR’, FarDU ilmiy xabarlari, 29(1), 89-89. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89 |
| BibTeX | @article{muminovsidikjon2023,
title = {ISAJON SULTONNING “ALISHER NAVOIY” ROMANIDA QO‘LLANGAN SINONIMLARINING LINGVOPOETIKASIGA DOIR},
author = {Muminov, Sidikjon and Kamoliddinova, Zilolaxon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2023},
volume = {29},
number = {1},
pages = {89-89},
doi = {10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89},
url = {https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a89}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Дар мақола сухан перомуни қиёс ва муқобалаи “Арафот-ул-ошиқин”-и Тақиуддин Муҳаммади Авҳадӣ ва “Тазкират-уш-шуаро”-и Мутрибии Самарқандӣ меравад. Дар таҳқиқ муқоисаи ин ду тазкира, ки ҳарду дар мавриди шоирони асри XVI…
Дар мақола ҷузъиёти муҳимтарин ва паҳлӯҳои норавшани зиндагиномаи Мирсиддиқхони Ҳашмати Бухороӣ бар асоси тазкираҳои поёни қарни ХIХ ва аввали қарни ХХ ва инчунин осори муҳаққиқон мавриди таҳқиқу баррасӣ қарор…
Ushbu maqolada o‘zbek adabiyoti taraqqiyotida lingvistik hodisalardan biri bo‘lgan paralingvistikaning kulgi uyg’otishdagi estetik ahamiyati ilmiy-nazariy tahlil qilingan. Tadqiqotda xalq og’zaki ijodining lof, latifa…
Ingliz tilini o’rgatishda o’qituvchilar ko’pincha o’z o’quvchilarining diqqatini o’tiladigan dars mavzusiga jalb qilish uchun ko’p harakat qilishlari zarur, shunda o’quvchilarga o’rganish jarayonida zavqlanish hissini…
Maqolada O‘zbekiston xalq yozuvchisi Shuhratning she’riyatimiz taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi qator asrlari tahlili misolida yoriladi. Shoirning tasviriy ifoda va vositalardan samarali foydalnib lirik kartinalar…
Ushbu maqolada Furqat ijodida badiiy-uslubiy vositalarning qо‘llanilishi haqida fikr yuritiladi. Jumladan, mumtoz adabiyotda eng faol uslubiy vositalardan biri bо‘lgan jonlantirishlarning ifodalanishi shoir g‘azallari…
Mаqоlаdа frаzеоlоgik birliklаrning lеksеmаlаr kаbi shаkl vа mаzmun munоsаbаtidаn tаshkil tоpgаn ichki tuzilishigа egа ekаnligi, mаzmuniy tuzilish dеnоtаtiv, kоnnоtаtiv, prаgmаtik sеmаlаr bilаn birgаlikdа, turkumlik…
Mazkur maqolada “Bola” kontseptining mental tuzilma ekanligi, u turli mazmundagi va ko‘rinishdagi bilimlar kvanti sifatida yoritilishi va ko‘p qirrali aqliy-idrokiy hodisa ekanligi, kontseptni bevosita tashkil etuvchi…
Maqolada tilning taraqqiyoti natijasida bir ilmiy paradigma о‘rniga ikkinchi paradigmaning yuzaga kelishi, tilning funksiyalashuvini muloqot jarayoni bilan bog‘lab tadqiq etuvchi kommunikativ tilshunoslikning maydonga…
Мақолада инглиз тилидаги мақоллар ва маталларни ўқитиш муҳокама қилинади. Мақола муаллифининг фикрига кўра, сўнгги йилларда умумтаълим мактабларида чет тилларни ўқитишнинг замонавий усулларидан фойдаланиш ва ўқувчиларга…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2023-yil arxivi
Ushbu maqolada jurnalistikaning so‘nggi yillarda rivojlanib borayotgan tarmoqlaridan biri – data jurnalistikasi va uning ma’lumotlar tahlilidagi o‘rni yoritiladi. Data jurnalistikasining O‘zbekiston va xorijiy ommaviy…
Ushbu maqolada o'zbek va ingliz tillarida professional muloqotda modallik kategoriyasining namoyon bo'lishining lingvokulturologik tahlili keltirilgan. Modal vositalar (modal fe'llar, modal so'zlar, modal-predikatif…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz muloqot xulqida disputning lingvokulturologik asoslari tahlil qilingan. Disput – bu, qarama-qarshi fikrlarning muloqot jarayonida madaniy va lingvistik omillar ta’sirida qanday…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida muloqot jarayonida modallikning yosh omili bilan bog‘liq ifodalanish xususiyatlari qiyosiy-pragmatik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda bolalar, o‘smirlar va yoshlar…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…