Imperativ konstruksiyalarda so‘z tartibi

Yusupova, Kamola

FarDU ilmiy xabarlari · 2022-yil

Annotatsiya

Maqola reklamaning mazmuniy mohiyati dominantasi bo‘lmish imperativlik, ya’ni undash, da’vat qilish, ishontirish ma’nosining o‘zbek tilida ifodalanish usullari, mexanizmlari va qonuniyatlarini ilmiy ochib berishdan iborat maqsadning bir qismi sifatida yuzaga kelgan. Mana shu maqsadda tavsiflash, tasniflash, assotsiativ, komponent va kontekstual tahlil, struktur-funktsional tahlil kabi metodlardan foydalanilgan. Natijada o‘zbek tili tabiatida inversiya xabar mazmunining uslubiy bo‘yoqdorligini oshirib, uni odatdagi vaziyatdan hissiy holatga olib chiqishda maqbul usullardan biri sanalishi va uning reklama matnlaridagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, imperativlik, yaʼni undash, daʼvat qilish, ishontirish maʼnosining o‘zbek tilida ifodalanish usullari, mexanizmlari va qonuniyatlarini ochib berishda gapdagi so‘z tartibi masalasi batafsil yoritib berilgan. Maqola yakunija muallif tashviqiy-siyosiy va reklama matnlariga xos elliptik konstruksiyalar aynan o‘zining ixcham, tugallanmaganlik shaklida ekanligi bois to‘liq, tugallangan jumlalarga qaraganda shaxsning e’tiborini ko‘proq o‘ziga tortishi bilan xarakterlanadi. Kogeziya vositalari (elliptik sintaksis, sintaksik parallelizm, leksik-grammatik takrorlar) transaksiyani qayta tiklash orqali semantik lakunani ta’sirchanligini pasaytiradi. Ushbu vosita shaxsni o‘zga tilga oid lisoniy muhitga o‘tkazish illokutiv kuchiga ega bo‘lib, matn talqinida retsipientni ham “sherik qilish” effektiga erishish imkonini beradi, degan xulosaga keladi. q

Maqola ma’lumotlari
MualliflarYusupova, Kamola
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2022-12-31
Jild28
Son1
Betlar37-37
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

reklama matni, reklama tili, imperativlik, inversiya, reduplikatsiya, pragmalingvistika, advertising text, advertising language, imperative, inversion, reduplication, pragmalinguistics

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAYusupova, Kamola (2022). IMPERATIV KONSTRUKSIYALARDA SO‘Z TARTIBI. FarDU ilmiy xabarlari, 28(1), 37-37. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37
GOST (OAK)Yusupova, Kamola IMPERATIV KONSTRUKSIYALARDA SO‘Z TARTIBI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2022. – T. 28, № 1. – B. 37-37. – DOI: 10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37.
MLAYusupova, Kamola. “IMPERATIV KONSTRUKSIYALARDA SO‘Z TARTIBI.” FarDU ilmiy xabarlari, 28(1), 37-37, 2022. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37
ChicagoYusupova, Kamola. “IMPERATIV KONSTRUKSIYALARDA SO‘Z TARTIBI.” FarDU ilmiy xabarlari, 28(1), 37-37 (2022). https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37
HarvardYusupova, Kamola (2022) ‘IMPERATIV KONSTRUKSIYALARDA SO‘Z TARTIBI’, FarDU ilmiy xabarlari, 28(1), 37-37. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37
BibTeX
@article{yusupovakamola2022,
  title = {IMPERATIV KONSTRUKSIYALARDA SO‘Z TARTIBI},
  author = {Yusupova, Kamola},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2022},
  volume = {28},
  number = {1},
  pages = {37-37},
  doi = {10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37},
  url = {https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol28_iss1/a37}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2022-yil arxivi

Yusupova, Kamola — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari