SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida)

Khoshimov, Muzaffar

FarDU ilmiy xabarlari · 2024-yil

Annotatsiya

Maqolada sintaktik birliklarning invariant turlari, asosan qo‘shma gaplar nazariyasi muammolari ko‘rib chiqiladi, bu borada ularga yagona yondashuv talab qilinadi, chunki ularning u yoki bu tomonlari bilan bo‘g‘liq tushunchalar atamalar shunchalik ko‘pki, natijada ular yuzaki va befarq tarzda tahlil va talqin qilingan. Maqolada muallif an'anaviy ravishda besh a’zoli deb hisoblanib kelingan sintaktik birliklarning mavjud invariant turlarini tizimli tahlilga tortish natijasida qo‘shma gaplarning yana bir invariant turini aniqlagan va uni shartli ravishda "parentez komponentli qo‘shma gap" deb nomlagan. U mazkur gapning parentez komponenti ikki turdan, y’ani: a) kirish va 2) kiritma komponentleridan iborat ekanligini, ular asosiy gapning kirish va kiritma bo‘laklari vazifasini o‘tashi ta’kidlangan, shu bois ularni gapning boshqa ega, kesim kabi gap bo‘laklaridek o‘zlarining kirish va kiritma bo‘lak vazifasini bajarishi e’tirof etgan. Shu yo‘sinda mazkur bo‘laklarning mavjud “tenglashish va tobelashish” sintaktik munosabatlari kabi yangi “kirish va kiritish”sintaktik munosabatlarini ro‘yobga chiqaruvchi kirish va kiritma bo‘laklar ekanligini asoslab bergan, kirish va kiritma komponentlarning asosiy gapda kirish va kiritma bo‘laklar vazifasini bajarishini isbotlagan va tegishli misollar bilan dalillangan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKhoshimov, Muzaffar
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2024-04-09
Jild30
Son1
Betlar74-74
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

sintaktik birliklarning invariant turlari, murakkab gaplar nazariyasi, “teng bo‘glovchi” va “tobe” sintaktik munosabatlari, ikki turkumli parentez komponentli qo‘shma gap: a) kirish; b) kiritma, kirish va kiritma qismlari, kirish, kiritish, kirish va kiritma sintaktik munosabatlar, gapning kirish va kiritma bo‘laklari., invariant types of syntactic units, composite sentence theory, syntactic relations “coordination” and “subordination”, composite sentence with a parenthetical clause of two subtypes: a) introductory; b) insertive, introductory and insertive parts of sentence, introduction, insertion, introductory and insertive syntactic relations, introductory and insertive parts of sentence.

Iqtibos keltirish

APAKhoshimov, Muzaffar (2024). SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida). FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 74-74. https://journal.fdu.uz/main/article/3471
GOST (OAK)Khoshimov, Muzaffar SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida) // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 1. – B. 74-74.
MLAKhoshimov, Muzaffar. “SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida).” FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 74-74, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/3471
ChicagoKhoshimov, Muzaffar. “SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida).” FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 74-74 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/3471
HarvardKhoshimov, Muzaffar (2024) ‘SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida)’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 74-74. https://journal.fdu.uz/main/article/3471
BibTeX
@article{khoshimovmuzaffar2024,
  title = {SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida)},
  author = {Khoshimov, Muzaffar},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2024},
  volume = {30},
  number = {1},
  pages = {74-74},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3471}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi