<p>Jahon xalq og‘zaki ijodida mustaqil janr bo‘lgan o‘zbek askiyasining YUNESKO xalqaro tashkiloti tomonidan nodir ob’ektlar ro‘yxatiga kiritilgani, o‘zbek askiyasining janr tabiati, tasnifi, badiiy estetik mohiyatini xalq og‘zaki ijodining yangi zamonaviy tushunchalari asosida o‘rganish; monografik tadqiqotlar esa folklorshunoslikning muhim vazifalaridan biridir. Askiya janrida milliy ma’naviyat ifodasini, folklor janrlarining hayotiy va maishiy vazifalarini, askiyaning badiiy-estetik vazifalar ko‘lamini rivojlantirishdagi o‘rnini aniqlab berish zarur. Bu tadqiqot mavzusining dolzarbligini belgilaydi. Askiya oʻzbek folklorining mustaqil janri sifatida ilk bor 20-asr boshlarida etnograflar tomonidan oʻrganilgan. Bu borada A.L.Troitskaya xizmatlari alohida ahamiyatga ega. Olim o‘zbeklar haqidagi kuzatishlari va dala yozuvlariga asoslanib, askiyaning qadimdan xalq orasida havaskorlar tomonidan ijro etilishi, uning ayrim turlari haqida o‘z fikrlarini bildiradi.<br>Maqolada askiya ijrochilarining mahorati, to‘g‘riligi, ta’sirchanligi, tafakkurining o‘tkirligini sinab ko‘rish maqsadida hazilga asoslanganligi, hazil asosida qurilgani, kulgiga sabab bo‘lishi haqida so‘z boradi. askiyadagi mavzu. Askiyaning ma’naviy hayotimiz va xalqimiz badiiy tafakkuri yuksalishidagi o‘rni, askiya matnlari san’atining o‘ziga xos xususiyatlari, askiya ijrochilarining ijro uslubi va mahorati ochib berildi.</p> <p>Bu folklor janri sifatida ikki yoki undan ortiq kishining yonma-yon ijrosidagi musobaqaga asoslangan dialogik yoki polilogik nutq boʻlib, oʻz mohiyatiga koʻra yumor yetakchilik qiladi. Og‘izdan-og‘izga, avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jamoa tomonidan yaratilgan noyob og‘zaki adabiy asardir.<br>Askiya oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining mustaqil janri sifatida oʻz tabiatiga koʻra yumor nazariyasiga koʻra muhim ahamiyatga ega: u hazilga asoslangan, hazil asosida qurilgan, kulgiga sabab boʻlgan, majoziy mazmundagi soʻz va iboralarning qoʻllanishi. muayyan mavzu doirasida dialogik nutq asosida shakllanadi va ikkilik mohiyat kasb etadi.<br>Askiya jahon va turkiy xalqlar filologiyasida mustaqil oʻrganilmagan, u 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab ogʻzaki ijod namunasi sifatida oʻrganilgan. Bu borada, ayniqsa, o‘zbek folklorshunosi R.Muhamadiyevning nomzodlik dissertatsiyasi diqqatga sazovordir. XXI asrga kelib askiyaning lingvistik jihatlari o‘zbek tilshunosi X.X.Do‘smatov tomonidan tadqiq qilindi.<br>Askiya dramatik janrga xos janrdir. Askiya xalq dramaturgiyasining o‘ziga xos qirralarini ifodalovchi sahna ko‘rinishlariga mo‘ljallanganligi bilan ajralib turadi. Askiyada ishtirokchilar sahna qahramoni sifatida harakat qilishadi va ularning dialogik nutqi tomoshabinlar tomonidan baholanadi. Masalaning aynan shu jihati ushbu janrning turlarga mansubligini belgilaydi.</p>
| Mualliflar | Xolbutayev, G'ayratbek |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-04-09 |
| Jild | 30 |
| Son | 1 |
| Betlar | 310-316 |
| Til | O‘zbek |
askiya, folklor, shirinkor, zakiy, payrov, o‘tkir zehn, kulgi, askiya, folklore, shirinkor, zakiy, payrov, wit, laughter
Maqolada O‘zbekiston Respublikasida oliy ta’lim muassasalariga qabul jarayonlarida amalga oshirilgan islohotlar tahlil qilingan. Mustaqillikning dastlabki yillarida qabul imtihonlarida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar…
Maqolada xotin-qizlarning davlat boshqaruvi tizimidagi faolligini oshirish, ma’naviy-axloqiy fazilatlarning shaxsiy hodisa sifatidagi o‘rni, ijtimoiy-siyosiy faol ayol portretini yaratish, shuningdek, davlat boshqaruvi…
Статья посвящена рассмотрению когнитивного подхода к анализу художественного текста. Выделяется связь когнитивной лингвистики и когнитивной стилистики, разделяющих категориальные понятия – концептуализация…
Maqolada tojik-fors she’riyatining ko ‘ zga ko‘ringan namoyandalaridan biri, Unsuri Balxiy ijodidan tatabbu’ qilib mahorat ko‘rsatgan Amir Muizziy haqida so‘z boradi. Bu masalalar s harq va g‘arbning mashhur…
This paper investigates the relationship between Foreign Direct Investment (FDI) net inflows and the Doing Business Index (DBI) across a diverse sample of countries. FDI plays a crucial role in fostering economic…
Talabalarda mustaqil ta’lim olish ko‘nikmalarini shakllantirish zamonaviy ta’limning tobora muhim yo‘nalishiga aylanib bormoqda. Ushbu ko'nikmalar talabalarga o'z ta'limlari uchun mas'uliyatni o'z zimmalariga…
Nazar Eshonqul ijodida milliylikning badiiy ifodasi hamda bu milliylikning psixologik tahlil imkoniyatlari bilan bogʻliq fikr-mulohazalari maqolada yoritiladi.Milliy qahramonlarning shoʻro zamonida muttasil taʼqib…
XVIII-asr tazkiralari fors-tojik adabiyotining adabiy tanqidchiligida qimmatli yirik yozma yodgorliklar hisoblanib, bu davr adabiyoti tarixini ӯrganishda ham ishonchli va ham ahamiyatli manba bӯlib xizmat qiladi…
Bugungi kunda zamonaviy oʻzbek nasriga salmoqli hissa qoʻshib kelayotgan yozuvchilar ijodini oʻrganish, tadqiq qilish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Hozirgi oʻzbek adabiyoti, xususan, asardagi badiiyat…
Maqolada minnatdorchilik bildirish nutqiy janrining semantik maydonidagi so‘zlovchining mamnunligi ifodasi shaxsiy va jamoaviy usulda kimnidir e’tirof etish, maqtash, tashakkur aytish, rahmat aytish, kimningdir…