Adabiy asarda nurning xususiyatlari va funksiyalari (o'zbek lirikasi misolida)

Абдурахмонов, Абилжон

FarDU ilmiy xabarlari · 2024-yil

Annotatsiya

Maqolada nurning adabiy asarda qo‘llanish xususiyatlari va funktsiyalari tadqiq etiladi. Bunda nurga fan soҳalaridagi munosabatlar keltirilgan. Nurning falsafa ҳamda tasviriy san’at uchun kategoriya sifatida muhimligi, adabiyot uchun esa badiiy ғoyaning ifoda vositasi ekanligi aytiladi. Nur qanday shakl va vazifada bo‘lmasin badiiy matnga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirib kelmaligi, u dastlab ijodkor nurni tafakkuri orqali ichki olamiga kiritilishi va qabul qiluvchi(o‘quvchi)ga yetib borgunga qadar esa uch bor transformatsiyaga uchrashi yotib beriladi. Nurning badiiylashish jarayoni 4 bosqichni bosib o‘tishi 1. Moddiy hodisadan ma’naviy hodisaga aylanishi (yoki aksincha). 2.Ijodiy konsepsiyaga mos holat(shakl)ga kirishi. 3. Ijodiy konsepsiyani ifodalashda vazifa yuklatilishi. 4. Badiiy asarda mavqe egallashi tarzida sanab, izohlanadi. Nurning tabiiy hususiyatlari ma’naviy hususiyatlarga ko‘chgani holda badiiy adabiyotda aks etgan bo‘lsa-da, insoniyat tamadduni davomida uning ma’naviy xususiyatlarining ustuvor qo‘llanishi yuz berishiga tavsif beriladi. O‘zbek lirikasida nurning badiiy-g‘oyaviy transformatsiyasi namoyon bo‘lishi uch davrda bo‘lib tavsiflanadi. 1-davr Atoiy, Navoiy, Furqat she’rlari, 2-davr U.Nosir, Botu, Cho‘lpon she’rlari, 3-davr A.Oripov, Sh. Rahmon she’rldri misolida ko‘rsatib beriladi. Real hayotga in’ikos tasvirlanayotgan badiiy makonga badiiy talqinning moslashishida nurning moddiy va ma’naviy shakldagi ko‘rinishlari bilan real hayotni falsafiy-ramziy jihatlarda yorqinroq namoyon qilishdagi ahamiyati yanada oshganligi isbotlanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarАбдурахмонов, Абилжон
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2024-06-25
Jild30
Son3
Betlar93-93
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

nur, kategoriya, falsafa, adabiy asar, ijodkor, badiiy g‘oya, transformatsiya, badiylashshish, moddiy nur, ma’naviy nur, ma’naviy-estetik hodisa, falsafiy-ramziy., light, category, philosophy, literary work, creator, artistic idea, transformation, creation, material light, spiritual light, spiritual-aesthetic phenomenon, philosophical-symbolic.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAАбдурахмонов, Абилжон (2024). ADABIY ASARDA NURNING XUSUSIYATLARI VA FUNKSIYALARI (O'ZBEK LIRIKASI MISOLIDA). FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 93-93. https://journal.fdu.uz/main/article/3159
GOST (OAK)Абдурахмонов, Абилжон ADABIY ASARDA NURNING XUSUSIYATLARI VA FUNKSIYALARI (O'ZBEK LIRIKASI MISOLIDA) // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 3. – B. 93-93.
MLAАбдурахмонов, Абилжон. “ADABIY ASARDA NURNING XUSUSIYATLARI VA FUNKSIYALARI (O'ZBEK LIRIKASI MISOLIDA).” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 93-93, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/3159
ChicagoАбдурахмонов, Абилжон. “ADABIY ASARDA NURNING XUSUSIYATLARI VA FUNKSIYALARI (O'ZBEK LIRIKASI MISOLIDA).” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 93-93 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/3159
HarvardАбдурахмонов, Абилжон (2024) ‘ADABIY ASARDA NURNING XUSUSIYATLARI VA FUNKSIYALARI (O'ZBEK LIRIKASI MISOLIDA)’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 93-93. https://journal.fdu.uz/main/article/3159
BibTeX
@article{article2024,
  title = {ADABIY ASARDA NURNING XUSUSIYATLARI VA FUNKSIYALARI (O'ZBEK LIRIKASI MISOLIDA)},
  author = {Абдурахмонов, Абилжон},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2024},
  volume = {30},
  number = {3},
  pages = {93-93},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3159}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi

Абдурахмонов, Абилжон — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari