<p>Maqolada nurning adabiy asarda qo‘llanish xususiyatlari va funktsiyalari tadqiq etiladi. Bunda nurga fan soҳalaridagi munosabatlar keltirilgan. Nurning falsafa ҳamda tasviriy san’at uchun kategoriya sifatida muhimligi, adabiyot uchun esa badiiy ғoyaning ifoda vositasi ekanligi aytiladi. Nur qanday shakl va vazifada bo‘lmasin badiiy matnga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirib kelmaligi, u dastlab ijodkor nurni tafakkuri orqali ichki olamiga kiritilishi va qabul qiluvchi(o‘quvchi)ga yetib borgunga qadar esa uch bor transformatsiyaga uchrashi yotib beriladi. Nurning badiiylashish jarayoni 4 bosqichni bosib o‘tishi 1. Moddiy hodisadan ma’naviy hodisaga aylanishi (yoki aksincha). 2.Ijodiy konsepsiyaga mos holat(shakl)ga kirishi. 3. Ijodiy konsepsiyani ifodalashda vazifa yuklatilishi. 4. Badiiy asarda mavqe egallashi tarzida sanab, izohlanadi. Nurning tabiiy hususiyatlari ma’naviy hususiyatlarga ko‘chgani holda badiiy adabiyotda aks etgan bo‘lsa-da, insoniyat tamadduni davomida uning ma’naviy xususiyatlarining ustuvor qo‘llanishi yuz berishiga tavsif beriladi. O‘zbek lirikasida nurning badiiy-g‘oyaviy transformatsiyasi namoyon bo‘lishi uch davrda bo‘lib tavsiflanadi. 1-davr Atoiy, Navoiy, Furqat she’rlari, 2-davr U.Nosir, Botu, Cho‘lpon she’rlari, 3-davr A.Oripov, Sh. Rahmon she’rldri misolida ko‘rsatib beriladi. Real hayotga in’ikos tasvirlanayotgan badiiy makonga badiiy talqinning moslashishida nurning moddiy va ma’naviy shakldagi ko‘rinishlari bilan real hayotni falsafiy-ramziy jihatlarda yorqinroq namoyon qilishdagi ahamiyati yanada oshganligi isbotlanadi.</p>
| Mualliflar | Абдурахмонов, Абилжон |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-06-25 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 460-468 |
| Til | O‘zbek |
nur, kategoriya, falsafa, adabiy asar, ijodkor, badiiy g‘oya, transformatsiya, badiylashshish, moddiy nur, ma’naviy nur, ma’naviy-estetik hodisa, falsafiy-ramziy., light, category, philosophy, literary work, creator, artistic idea, transformation, creation, material light, spiritual light, spiritual-aesthetic phenomenon, philosophical-symbolic.
Maqolada XIX-asrdan boshlab iqtisodiy geografiya va mintaqaviy iqtisodiyot fanlarining rivojlanishi bilan shakllantirilgan o‘ziga xos nazariyalar ko‘rib chiqiladi. Xususan, ularning ichida hududiy tashkil etish…
Yozyovon-Qo‘shtepa hududida o‘suvchi oqchangalning barg hamda urug’lari namunalari induktiv bog‘langan plazmali mass spektrometriya usulida tahlil qilindi. O‘rganilgan o‘simlik namunalari tarkibida ja’mi 31 ta…
Maqolada Farg‘ona vodiysi landshaftlaridan samarali foydalanishda matematik modellashtirish orqali landshaftlarni iqtisodiyotni rivojlan-tirishdagi ahamiyati va ekologik optimallashtirish masalalari yoritilgan…
Mazkur maqolada urush nogironlarini ishga joylashtirish, mehnat sharoiti va undagi muammolar, salomatligini yo‘qotib, nogiron bo‘lib qolganlarni tibbiy mehnat ekspert komissiyalari ko‘rigidan o‘tqazish, komissiya…
Maqolada Dehqonobod tumani tog‘ va tog‘oldi ekoturizmni rivojlanishining ayrim jixatlari, ayniqsa, tabiiy va xududiy sharoitlari o‘rganib chiqildi va tog‘oldi ekoturizmi bevosita tabiat bilan inson o‘rtasida o‘zaro…
Lamiaceae oilasiga mansub o‘simliklar Farg‘ona mintaqasida keng tarqalgan bo‘lib ular ko‘pdan beri xalq tabobatida qo‘llaniladi. Farg‘onaning boy florasi tabobatda qo‘llash uchun keng imkoniyatlarga ega…
Maqolada tog‘li hududlarda qishloq xo‘jaligi rivojlanishining ayrim geografik jihatlari ko‘rib chiqilgan. Tog‘li hududlarda qishloq xo‘jaligi tarmoq strukturasining xususiyatlari tahlil qilinib, qishloq xo‘jaligi ishlab…
Badiiy tarjimaning adabiyotdagi ahamiyati, milliy madaniyatlar va milliy adabiyotlarda mushtarak ijtimoiy–siyosiy, adabiy–estetik qonuniyatlarning paydo bo‘lishida ham tarjimaning katta roli va tarjima tarbiyaviy…
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysi adirlarida sug‘orish ta’sirida agrolandshaftlarning vujudga kelishi va ularning rivojlanishi nuqtai nazardan adirlarning tuproq-ekologik sharoitlari o‘rganilgan. Farg‘ona vodiysi…
Ingliz va o‘zbek tillarida “jinoyat” semantik maydoniga birikuvchi mikromaydonlar orasida “qotillik” mikromaydoni tarkibi undagi elementlar xilma-xilligiga ko‘ra miqdoran ustun hisoblanadi. Garchi salbiy ma’no…